هزینه‌های پنهان هوش مصنوعی؛ آیا حواستان به هزینه‌ها هست؟
ریک کالر
طبق مقاله‌ای که در اوت ۲۰۲۶ در بیزینس اینسایدر منتشر شد، یکی از کارکنان مایکروسافت در مدت ۲۸ روز، بدون خرید هیچ محصولی، ۲۸ هزار دلار هزینه استفاده از هوش مصنوعی ایجاد کرد.
او برای انجام کارهایش از ابزارهای هوش مصنوعی استفاده می‌کرد و شرکت بابت چیزی که در این صنعت «توکن» نامیده می‌شود، صورتحساب دریافت کرد. توکن واحد کوچکی از پردازش است: وقتی از یکی از این سامانه‌ها سؤالی می‌پرسید، سامانه پرسش را به بخش‌های کوچک‌تر تقسیم می‌کند و آن‌ها را پردازش می‌کند. هر یک از این بخش‌ها در محاسبه هزینه به‌عنوان توکن قابل پرداخت در نظر گرفته می‌شود.
هزینه توکن‌های هوش مصنوعی به نوع تازه‌ای از مخارج کسب‌وکار تبدیل شده است که شرکت‌ها به‌تدریج برای آن بودجه در نظر می‌گیرند. کاربران عادی نیز سرانجام با چنین هزینه‌هایی روبه‌رو خواهند شد، هرچند بیشتر ابزارهای هوش مصنوعی هنوز رایگان یا تقریباً رایگان هستند.
من هم اخیراً با چنین وضعیتی مواجه شدم؛ درست در میانه انجام یک پروژه، سقف استفاده از یکی از ابزارهای هوش مصنوعی را پشت سر گذاشتم. چون نمی‌خواستم پنج ساعت منتظر بمانم تا سهمیه‌ام دوباره فعال شود، از سامانه خواستم هزینه مصرف مازاد را از من دریافت کند. تنها ۱۵ دقیقه طول کشید تا نزدیک به ۵۰ دلار هزینه ایجاد شود. از آنجا که اعلان‌ها را فعال کرده بودم، می‌توانستم افزایش هزینه را لحظه‌به‌لحظه ببینم و برنامه را متوقف کنم.
اگر اعلان‌های لحظه‌ای فعال نبودند، ممکن بود بدون توجه به هزینه‌ها به کارم ادامه دهم تا پروژه تمام شود و بعد، با دیدن مبلغ صورتحساب، شوکه شوم. احتمال دارد اتفاقی که برای کارمند مایکروسافت افتاد و به ثبت چنین هزینه چشمگیری انجامید، همین بوده باشد.
هزینه توکن‌ها، مانند حق اشتراک و قبوض خدمات عمومی، بر اساس میزان مصرف محاسبه می‌شود. وقتی یک فنجان قهوه پنج‌دلاری می‌خرم و کارت می‌کشم یا پول نقد می‌پردازم، آگاهانه در معامله مشارکت می‌کنم. اما هزینه‌های مبتنی بر مصرف در پس‌زمینه افزایش می‌یابند. معمولاً متوجه آن‌ها نمی‌شویم، زیرا در همان لحظه آگاهانه تصمیم نگرفته‌ایم پولی خرج کنیم.
اگر شما هم از جمله افرادی هستید که تازه استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی را آغاز کرده‌اند، به خاطر داشته باشید که ممکن است در مقطعی لازم باشد برای آن‌ها بودجه تعیین کنید. در ادامه چند راهکار برای جلوگیری از مواجهه با هزینه‌های پیش‌بینی‌نشده ارائه می‌کنم.
در نظر داشته باشید که خدمات پولی هوش مصنوعی احتمالاً از الگوهایی مشابه دیگر خدمات مبتنی بر مصرف پیروی خواهند کرد. مدل اشتراکی از مجموعه‌ای از تصمیم‌های کوچک برای پرداخت تشکیل می‌شود. استفاده از یک برنامه یا سرویس خاص ممکن است در ابتدا با هزینه اندکی ارزش امتحان کردن داشته باشد. اما حتی اگر دیگر از آن استفاده نکنیم، پرداخت‌ها ممکن است همچنان تمدید شوند تا زمانی که متوجه شویم هزینه چیزی را می‌پردازیم که فراموش کرده‌ایم اشتراکش را لغو کنیم. این سامانه‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که پرداخت کردن به هیچ تلاشی نیاز نداشته باشد؛ و دقیقاً به همین دلیل است که ممکن است هزینه‌ها از چشممان دور بمانند.
یکی از الگوهایی که به‌ویژه باید مراقب آن بود، تبدیل شدن نسخه رایگان به سرویس پولی است. خدمات مبتنی بر مصرف اغلب در ابتدا رایگان یا کم‌هزینه هستند. اما پس از آنکه استفاده از آن‌ها به عادت تبدیل شد، قیمت افزایش می‌یابد.
برنامه‌ریزی برای هزینه توکن‌ها حتی از هزینه اشتراک‌ها دشوارتر است، زیرا مبلغ آن‌ها ثابت نیست و نمی‌توان میزان پرداخت ماهانه را به‌آسانی پیش‌بینی کرد. هزینه با میزان استفاده از ابزار تغییر می‌کند و به همین دلیل، به‌سادگی ممکن است کمتر از مقدار واقعی برآورد شود.
اگر از طرفداران هوش مصنوعی هستید، چگونه می‌توانید از این فناوری استفاده کنید و در عین حال مراقب بودجه خود باشید؟ نخست، درباره ابزارهایی که قصد استفاده از آن‌ها را دارید تحقیق کنید تا از هزینه‌های احتمالی‌شان آگاه شوید. سپس از همین حالا مشخص کنید که پرداخت چه مبلغی در ماه برای این ابزارها از نظر شما منطقی است. همه هزینه‌های مبتنی بر مصرف را روی یک کارت بانکی قرار دهید تا بتوانید مجموع پرداخت‌های ماهانه را به‌وضوح ببینید.
بودجه‌بندی از پیش به معنای تصمیم‌گیری آگاهانه و سنجیده است. اگر صبر کنید تا صورتحساب به دستتان برسد و بعد واکنش نشان دهید، در واقع پس از انجام هزینه درباره تصمیم خود قضاوت می‌کنید. این روش به‌ندرت باعث می‌شود افراد در ماه بعد رفتارشان را تغییر دهند.
برای بسیاری از افراد، پرداخت هزینه استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی ارزش دارد. بااین‌حال، عاقلانه است که پیش از رسیدن هر صورتحسابی تصمیم بگیرید این ابزارها واقعاً چه میزان از پولتان را می‌ارزند.
ریک کالر، برنامه‌ریز مالی دارای گواهی CFP® و متخصص دارای گواهی CFT™، از پیشگامان حوزه درمان مالی است و در سال ۲۰۲۶ به تالار مشاهیر درمان مالی راه یافته است. او بنیان‌گذار پادکست «درمان مالی» و گروه مالی کالر است و در نگارش کتاب‌های «شرکت زوج‌ها» و «خرد مالی ابنزر اسکروج» مشارکت داشته است.
اطلاعات ارائه‌شده صرفاً با هدف آموزش است و نباید توصیه سرمایه‌گذاری تلقی شود. دیدگاه‌های بیان‌شده ممکن است با تغییر شرایط بازار یا وضعیت اقتصادی تغییر کنند. عملکرد گذشته تضمینی برای نتایج آینده نیست. هرگونه اشاره به مزایای احتمالی صرفاً جنبه توضیحی دارد و ممکن است با شرایط فردی شما مطابقت نداشته باشد. پیش از اتخاذ هرگونه تصمیم سرمایه‌گذاری، با مشاور مالی خود مشورت کنید. شرکت KFG, LLC یک مشاور سرمایه‌گذاری ثبت‌شده نزد کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) است.
عکس: در مالکیت عمومی، ویکی‌مدیا کامنز.
