نه آنتروپیک، نه اوپن‌ای‌آی؛ سهامی از حوزه هوش مصنوعی که پیش از عرضه‌های بزرگ اولیه می‌خرم
انقلاب هوش مصنوعی دو مورد از سریع‌ترین استارتاپ‌های در حال رشد تاریخ را به وجود آورده است. اوپن‌ای‌آی (OpenAI) در اواخر سال ۲۰۲۲ و با عرضه چت‌جی‌پی‌تی وارد صحنه شد و هوش مصنوعی مولد را به میلیون‌ها مصرف‌کننده در سراسر جهان معرفی کرد. در همین حال، آنتروپیک (Anthropic) با مدل‌های کلود (Claude) به رقیبی قدرتمند تبدیل شده است.
رشد هر دو شرکت چشمگیر بوده است. اوپن‌ای‌آی پس از جذب ۱۲۲ میلیارد دلار سرمایه در دور تأمین مالی ماه مارس، به ارزش‌گذاری ۸۵۲ میلیارد دلاری رسید؛ در حالی که ارزش آنتروپیک پس از دور تأمین مالی سری H در ماه مه، ۹۶۵ میلیارد دلار برآورد شد. طبیعی است که سرمایه‌گذاران حوزه هوش مصنوعی مشتاق باشند بدانند چه زمانی می‌توانند سهام این شرکت‌ها را بخرند.
آنتروپیک در ماه ژوئن به‌صورت محرمانه مدارک لازم برای عرضه اولیه سهام (IPO) را ثبت کرد و ممکن است از ماه آینده وارد بازار عمومی شود. اوپن‌ای‌آی نیز عرضه عمومی سهام را بررسی کرده است، هرچند زمان‌بندی آن هنوز مشخص نیست.
اما گزینه جایگزین جالبی هم وجود دارد: سرمایه‌گذاران به‌جای انتظار برای عرضه عمومی هر یک از این دو شرکت با ارزش‌گذاری نزدیک به یک تریلیون دلار، می‌توانند سهام آلفابت (Alphabet) را بخرند؛ شرکتی که با نمادهای GOOGL و GOOG معامله می‌شود. آلفابت فارغ از اینکه در نهایت کدام توسعه‌دهنده هوش مصنوعی پیروز رقابت شود، می‌تواند از این بازار سود ببرد. در ادامه، دلایل این موضوع را بررسی می‌کنیم.
گوگل کلاد هم‌اکنون از اوپن‌ای‌آی و آنتروپیک سود می‌برد
یکی از مزیت‌های کمتر مورد توجه آلفابت این است که لازم نیست مدل‌های هوش مصنوعی جمنای (Gemini) این شرکت حتماً از چت‌جی‌پی‌تی یا کلود پیشی بگیرند. دلیلش این است که گوگل کلاد زیرساخت پردازشی مورد نیاز رقبای آلفابت را نیز تأمین می‌کند. اوپن‌ای‌آی در ماه مه ۲۰۲۵ توافق کرد از ظرفیت گوگل کلاد برای آموزش و استقرار مدل‌های هوش مصنوعی خود استفاده کند.
این همکاری از آن جهت قابل توجه است که اوپن‌ای‌آی تا آن زمان عمدتاً به زیرساخت ابرمایکروسافت، یعنی مایکروسافت آژور (Microsoft Azure)، وابسته بود. اضافه شدن گوگل به فهرست تأمین‌کنندگان، منبع جایگزینی برای توان پردازشی هوش مصنوعی در اختیار اوپن‌ای‌آی قرار داد و در عین حال، برای آلفابت مشتری‌ای در مقیاس یک ارائه‌دهنده بزرگ زیرساخت ابری (هایپراسکیلر) به ارمغان آورد که نیازهای زیرساختی آن بسیار گسترده است.
رابطه آنتروپیک با گوگل حتی عمیق‌تر است. آنتروپیک در اکتبر ۲۰۲۵ اعلام کرد که از تراشه‌های اختصاصی گوگل، موسوم به واحدهای پردازش تنسوری (TPU)، استفاده می‌کند. این همکاری در ماه آوریل گسترش یافت و چندین گیگاوات ظرفیت پردازشی مبتنی بر TPU را در بر گرفت که انتظار می‌رود در سال ۲۰۲۷ وارد مدار شود.
این توافق‌ها برای آلفابت الگویی تجاری جذاب ایجاد می‌کنند: این شرکت می‌تواند هم محصولات هوش مصنوعی خود را برای مصرف‌کنندگان توسعه دهد و هم زیرساخت مورد نیاز شرکت‌های رقیب را تأمین کند.
این راهبرد تاکنون نتایج چشمگیری داشته است. درآمد گوگل کلاد در سه‌ماهه دوم با رشد ۸۲ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل، به ۲۴٫۸ میلیارد دلار رسید. هرچند تمام این رشد حاصل همکاری با اوپن‌ای‌آی و آنتروپیک نبوده است، تعهدات رو به گسترش این دو شرکت برای استفاده از زیرساخت‌های گوگل نشان می‌دهد چرا گوگل کلاد باید همچنان از برندگان اصلی رونق هوش مصنوعی باشد.
آلفابت از فرصتی کم‌نظیر برای چندبرابر کردن ارزش سرمایه‌گذاری برخوردار است
آلفابت صرفاً شریک زیرساختی آنتروپیک نیست، بلکه یکی از بزرگ‌ترین سرمایه‌گذاران این شرکت نیز به شمار می‌رود. گوگل نخستین بار در سال ۲۰۲۳ در آنتروپیک سرمایه‌گذاری کرد. اما تا اوایل سال ۲۰۲۶، میزان سرمایه‌گذاری آلفابت در آنتروپیک به حدود ۳ میلیارد دلار رسیده بود و این شرکت مالک سهمی حدوداً ۱۴ درصدی از سهام آنتروپیک بود. گوگل در ماه آوریل اعلام کرد قصد دارد تا سقف ۴۰ میلیارد دلار دیگر نیز در این شرکت سرمایه‌گذاری کند. طبق ساختار این توافق، ابتدا ۱۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری می‌شود و ۳۰ میلیارد دلار دیگر به تحقق معیارهای عملکردی مشخص از سوی آنتروپیک بستگی دارد.
چرا گوگل تا این اندازه در شرکتی سرمایه‌گذاری می‌کند که مدل‌های هوش مصنوعی مولد آن مستقیماً با جمنای رقابت می‌کنند؟
پاسخ ساده است: آلفابت از چند مسیر مختلف می‌تواند از موفقیت آنتروپیک سود ببرد. نخست، با افزایش ارزش‌گذاری آنتروپیک، ارزش سهام تحت مالکیت آلفابت نیز بیشتر می‌شود. دوم، آنتروپیک مشتری مهم زیرساخت ابری و تراشه‌های اختصاصی هوش مصنوعی گوگل است. سوم، همکاری گوگل با آنتروپیک امکان حضور در یک اکوسیستم جایگزین هوش مصنوعی را فراهم می‌کند و وابستگی آلفابت را به این احتمال کاهش می‌دهد که جمنای به مدل غالب صنعت تبدیل شود.
این موقعیت از انعطاف‌پذیری کم‌نظیری برخوردار است. اگر آنتروپیک با ارزش‌گذاری گزارش‌شده ۲ تریلیون دلار وارد بورس شود، سهم فرضی ۱۴ درصدی آلفابت ارزشی معادل ۲۸۰ میلیارد دلار خواهد داشت. این مثال نشان می‌دهد که آلفابت می‌تواند از یکی از بزرگ‌ترین عرضه‌های اولیه سهام تاریخ بهره‌مند شود، بی‌آنکه سرمایه‌گذارانش مجبور باشند مستقیماً سهام آنتروپیک را خریداری کنند.
سرمایه‌گذاری در آلفابت از خرید سهام یک شرکت تازه‌وارد به بورس کم‌ریسک‌تر است
ارزش‌گذاری ۸۵۲ میلیارد دلاری اوپن‌ای‌آی تقریباً معادل ۱۷ برابر نرخ درآمد سالانه‌شده گزارش‌شده این شرکت، یعنی ۵۰ میلیارد دلار، است. در مقابل، ارزش‌گذاری ۹۶۵ میلیارد دلاری آنتروپیک معادل ۱۴ برابر نرخ درآمد سالانه‌شده آن در سه‌ماهه سوم، یعنی ۶۷٫۲ میلیارد دلار، محسوب می‌شود. اگر آنتروپیک با ارزش‌گذاری ۲ تریلیون دلاری وارد بورس شود، نسبت ارزش‌گذاری آن به نرخ درآمد فعلی‌اش به حدود ۳۰ برابر خواهد رسید.
این ضرایب بسیار بالا هستند؛ به‌ویژه با توجه به هزینه‌های سرمایه‌ای سنگینی که توسعه هوش مصنوعی پیشرفته به همراه دارد. افزون بر این، اوپن‌ای‌آی همچنان سودآور نیست، در حالی که آنتروپیک اخیراً از سود اندک بر مبنای عملیاتی تعدیل‌شده خبر داده است.
وضعیت مالی آلفابت کاملاً متفاوت است. این شرکت در سه‌ماهه دوم ۱۲۰ میلیارد دلار درآمد و حدود ۴۰٫۸ میلیارد دلار سود عملیاتی ثبت کرد. سهام آلفابت با نسبت قیمت به سود پیش‌بینی‌شده (P/E آینده‌نگر) حدود ۲۳ معامله می‌شود؛ رقمی که با توجه به کسب‌وکارهای تثبیت‌شده و بسیار سودآور این شرکت در حوزه تبلیغات و خدمات ابری، نسبتاً معقول به نظر می‌رسد.
اوپن‌ای‌آی و آنتروپیک ممکن است در آینده به شرکت‌های بورسی معتبر تبدیل شوند، اما ارزش‌گذاری مورد انتظار آن‌ها از هم‌اکنون انتظارات بسیار بالایی را در خود منعکس می‌کند. آلفابت به سرمایه‌گذاران امکان می‌دهد از طریق گوگل کلاد در رشد هر دو توسعه‌دهنده هوش مصنوعی سهیم شوند، از سرمایه‌گذاری سهامی خود در آنتروپیک بهره ببرند و هم‌زمان در اکوسیستم رو به رشد هوش مصنوعی گوگل حضور داشته باشند. با در نظر گرفتن درآمد ناشی از هوش مصنوعی و سودآوری قدرتمند این شرکت، از دید من آلفابت گزینه جذاب‌تری برای خرید و نگهداری سهام در آستانه عرضه‌های اولیه بزرگ و مورد انتظار این دو شرکت است.