ماسک ادغام تسلا و اسپیس‌ایکس را ایده‌ای خوب دانست؛ اسپیس‌ایکس برای نخستین بار به‌عنوان یک شرکت سهامی عام سودآور شد
نویسندگان: آکاش سریرام و جویی رولِت
۲۰ اکتبر (رویترز) ـ ایلان ماسک روز سه‌شنبه گفت ادغام دو شرکت او، اسپیس‌ایکس و تسلا، «ایده خوبی» است و کمیته‌های ویژه‌ای در هر دو شرکت برای بررسی این ادغام تشکیل شده‌اند. این اظهارات در معاملات پس از پایان ساعات رسمی بازار، سهام شرکت فعال در حوزه فضا و فناوری را ۴.۹ درصد افزایش داد.
اسپیس‌ایکس پیش‌تر نخستین سود خود را به‌عنوان یک شرکت سهامی عام گزارش کرده بود. ماسک همچنین گفت که روند درآمدزایی شرکت با نرخ سالانه‌ای پیش می‌رود که می‌تواند به یک تریلیون دلار برسد.
ماسک در گذشته نیز با اشاره به هم‌پوشانی فزاینده فعالیت‌های دو شرکت، سهام‌داران را به احتمال ادغام امیدوار کرده بود. گمانه‌زنی‌ها درباره خرید تسلا، خودروساز برقی، از سوی اسپیس‌ایکس اخیراً قوت گرفته است؛ به‌طوری‌که بانک بارکلیز هفته گذشته احتمال داد این معامله پیش از نشست سالانه تسلا در ماه دسامبر اعلام شود.
ماسک در جریان یک کنفرانس تلفنی با سرمایه‌گذاران گفت: «به نظرم ایده خوبی است، اما تصمیم‌گیری واقعاً بر عهده کمیته‌های ویژه هر دو شرکت است.» این نخستین تأیید رسمی بود که نشان می‌داد دو شرکت به‌طور رسمی درباره ادغام مذاکره می‌کنند. او افزود: «از آنجا که خودم در این موضوع تعارض منافع دارم، نمی‌توانم مستقیماً در بحث‌های کمیته‌های ویژه شرکت کنم.» ماسک همچنین گفت که در نهایت سهام‌داران باید با این معامله موافقت کنند.
درآمد اسپیس‌ایکس در سه‌ماهه منتهی به ۳۰ سپتامبر، در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، ۱۶۱ درصد افزایش یافت و به ۱۴.۵۸ میلیارد دلار رسید. درآمد بخش هوش مصنوعی نیز تقریباً ۱۰ برابر شد و به ۷.۵۶ میلیارد دلار رسید. بخش عمده این درآمد از اجاره ظرفیت مراکز داده به توسعه‌دهندگانی مانند آنتروپیک، گوگل، زیرمجموعه آلفابت، و رفلکشن اِی‌آی حاصل شد، نه از مدل‌های هوش مصنوعی خود شرکت.
ماسک در این نشست گفت: «اسپیس‌ایکس در حوزه پرتاب، ارتباطات و ابرهوش به نقطه عطفی رسیده است.» او بخش اظهارات از پیش آماده‌شده خود را با جمله‌ای که ظاهراً خارج از متن بود به پایان رساند: «خلاصه اینکه، این وضعیت به معنای آن است که درآمد تکرارشونده سالانه اسپیس‌ایکس تا پایان سال ۲۰۲۷ به رقمی بین ۵۰۰ میلیارد دلار و یک تریلیون دلار خواهد رسید.»
نتایج سه‌ماهه سوم تاکنون روشن‌ترین نشانه را ارائه کرده‌اند که سرمایه‌گذاری سنگین اسپیس‌ایکس در هوش مصنوعی در حال تبدیل شدن به درآمد است؛ این در حالی است که هزینه توسعه زیرساخت‌های پردازشی همچنان بسیار بالا است و مخارج سرمایه‌ای شرکت تقریباً سه برابر شده است.
این تغییر، ساختار شرکتی را دگرگون می‌کند که موتور اصلی درآمدش برای مدت طولانی خدمات اینترنتی استارلینک بوده و تحقق اهداف بلندمدتش همچنان به عملیاتی شدن منظم موشک‌های استارشیپ وابسته است. با این حال، در حال حاضر فعالیت اصلی اسپیس‌ایکس بیش از آنکه به یک آزمایشگاه هوش مصنوعی شباهت داشته باشد، به یک ارائه‌دهنده خدمات ابری نزدیک است.
درآمد هوش مصنوعی، موتور تحول اسپیس‌ایکس
برت جانسن، مدیر مالی اسپیس‌ایکس، بار دیگر تأکید کرد که این شرکت انتظار دارد تا پایان سال ۲۰۲۶ به درآمد تکرارشونده سالانه‌ای در حدود ۱۰۰ میلیارد دلار برسد.
او گفت اسپیس‌ایکس پیش‌بینی می‌کند در سه‌ماهه چهارم بین ۳۵ تا ۴۰ میلیارد دلار هزینه سرمایه‌ای داشته باشد. در سه‌ماهه سوم، ۱۶.۴ میلیارد دلار از مجموع ۱۹.۶ میلیارد دلار مخارج سرمایه‌ای شرکت به هوش مصنوعی اختصاص یافت.
ویل رایند، مدیرعامل شرکت مدیریت دارایی گرانیت‌شیرز، گفت: «اسپیس‌ایکس نتایجی را در این سه‌ماهه ثبت کرد که دست‌کم از نظر درآمد، همان چیزی بود که سرمایه‌گذاران خوش‌بین انتظار داشتند. اکنون همه‌چیز حول محور هوش مصنوعی می‌چرخد. قراردادهای پردازشی که اوایل امسال امضا شدند، سریع‌تر از انتظار بسیاری از افراد به درآمد تبدیل می‌شوند.»
فعالیت اسپیس‌ایکس در حوزه هوش مصنوعی، گروک، پلتفرم شبکه اجتماعی ایکس و عملیات رو به گسترش مراکز داده را در بر می‌گیرد.
واحد هوش مصنوعی این شرکت پیش‌تر زیان عملیاتی قابل‌توجهی داشته و اسپیس‌ایکس هشدار داده است که برای دستیابی به سودآوری پایدار، به سرمایه‌گذاری مستمر نیاز خواهد داشت. با این حال، این واحد در سه‌ماهه سوم سودآور شد؛ در حالی که در دوره مشابه سال قبل زیان ثبت کرده بود.
دنیل نیومن، مدیرعامل گروه پژوهشی فناوری فیوچرم گروپ، گفت: «اکنون که هوش مصنوعی به بزرگ‌ترین بخش کسب‌وکار اسپیس‌ایکس تبدیل شده است، فعالیت‌های ابرمقیاس این شرکت به‌سرعت توان عملیاتی و اهرم مالی بیشتری برای آن فراهم می‌کنند؛ مزایایی که به توسعه فعالیت‌های ماهواره‌ای و پرتاب آن نیز کمک خواهند کرد. قدرت فزاینده و تنوع فعالیت‌های اسپیس‌ایکس باعث شده است که ادغام آن با تسلا بیش از پیش نزدیک به نظر برسد.»
اسپیس‌ایکس سود خالص ۴.۴ میلیارد دلاری را گزارش کرد؛ این رقم در مقایسه با زیان خالص ۱.۱ میلیارد دلاری در سال گذشته قرار می‌گیرد و از پیش‌بینی تحلیلگران برای سود ۱.۵۷ میلیارد دلاری نیز بیشتر است. بر اساس محاسبات مؤسسه آی‌بی‌ای‌اس، سود تعدیل‌شده هر سهم شرکت به ۴۵ سنت رسید؛ رقمی که به‌مراتب بالاتر از میانگین برآورد ۱۳ سنتی تحلیلگران بود.
تعداد مشترکان استارلینک از پیش‌بینی‌ها فراتر رفت
بخش اینترنت ماهواره‌ای اسپیس‌ایکس همچنان بر شمار مشترکان خود می‌افزاید. پرتاب ماهواره‌های بیشتر و گسترش دامنه خدمات برای مصرف‌کنندگان، شرکت‌ها، صنعت هوانوردی، حمل‌ونقل دریایی و نهادهای دولتی به این رشد کمک کرده است.
شمار مشترکان استارلینک در سه‌ماهه سوم به ۱۳.۶ میلیون نفر رسید؛ رقمی که از پیش‌بینی ۱۲.۱۹ میلیون نفری تحلیلگران بیشتر بود. با این حال، این رشد هزینه‌ای نیز داشته است: میانگین درآمد ماهانه هر مشترک از ۹۹ دلار در سال ۲۰۲۳ به ۶۹ دلار در سه‌ماهه سوم کاهش یافته است. این افت تا حدی ناشی از گسترش فعالیت شرکت در بازارهای خارجی و ارائه طرح‌های ارزان‌تر است.
اسپیس‌ایکس اعلام کرده است که گسترش جغرافیایی خدمات به فراتر از کشورهای ثروتمندتر می‌تواند به‌مرور میانگین درآمد به‌ازای هر کاربر را کاهش دهد.
استارشیپ، سامانه موشکی نسل جدید و قابل استفاده مجدد اسپیس‌ایکس، هنوز وارد مرحله بهره‌برداری تجاری نشده است. انتظار می‌رود این سامانه امکان استقرار ماهواره‌های استارلینک با پهنای باند بیشتر و زیرساخت‌های پردازش هوش مصنوعی در مدار زمین را فراهم کند. توانایی اسپیس‌ایکس در تبدیل استارشیپ به وسیله‌ای با قابلیت استفاده مجدد و عملکرد قابل‌اعتماد، نقشی اساسی در راهبرد بلندمدت شرکت دارد.
اسپیس‌ایکس ماه گذشته چندین ماهواره استارلینک را با موفقیت مستقر کرد. این مأموریت نخستین پرواز آزمایشی مداری استارشیپ بود که به دلیل بروز مشکل در یکی از موتورها، چند ساعت زودتر از زمان مورد انتظار پایان یافت.
بخش فضایی اسپیس‌ایکس شامل پرتاب‌های تجاری، مأموریت‌های دولتی و توسعه استارشیپ است و همچنان سهم قابل‌توجهی در هزینه‌ها و عدم‌قطعیت‌های شرکت دارد.
فعالیت‌های پرتاب موشک‌های فالکون همچنان پررونق است، اما درآمد این بخش بسته به ترکیب مأموریت‌ها تغییر می‌کند؛ از جمله پرتاب‌های داخلی برای استقرار ماهواره‌های استارلینک، مأموریت‌های مشتریان تجاری و قراردادهای دولتی.
اسپیس‌ایکس در سال‌های اخیر پرتاب ماهواره‌های شبکه اختصاصی خود را بیش از محموله‌های متعلق به مشتریان دیگر در اولویت قرار داده است؛ این شرکت هم‌زمان هزینه‌های قابل‌توجه توسعه استارشیپ را نیز متحمل می‌شود.
گزارش از آکاش سریرام در بنگلور و جویی رولِت در واشنگتن؛ گزارش‌های تکمیلی از مکس اِی. چرنی و آدیتیا سونی؛ نگارش سایانتانی گوش؛ ویرایش پوجا دسای و متیو لوئیس.