آنتروپیک متعهد شد ۵ درصد از سهام خود را به منافع عمومی اختصاص دهد؛ بزرگترین تعهد مالی بشردوستانه تاریخ

اگر ارزش شرکت آنتروپیک در عرضه اولیه سهام به ۲.۲ تریلیون دلار برسد، تعهد این شرکت به اختصاص ۵ درصد از سهام خود به منافع عمومی، معادل حدود ۱۰۰ میلیارد دلار خواهد بود؛ رقمی که از مجموع منابع مالیای که بنیاد گیتس تاکنون گردآوری کرده است نیز بیشتر است.
این مبلغ از کل تولید ناخالص داخلی کاستاریکا فراتر میرود و برای تأمین بودجه ناسا به مدت چهار سال پیاپی کافی است. به این ترتیب، این تعهد میتواند بزرگترین تعهد مالی بشردوستانه در تاریخ باشد.
با وجود ابعاد چشمگیر این اقدام، واکنش عمومی عمدتاً منفی بوده است. منتقدان درباره شفافیت طرح، انگیزههای پشت آن و ساختار نهایی اجرای تعهد پرسشهایی مطرح کردهاند.
سهام موردنظر مستقیماً به افراد واگذار نخواهد شد، بلکه منابع حاصل از آن میان ترکیبی از سازمانهای غیردولتی، مؤسسات خیریه و آنچه آنتروپیک «گروههای مشخصی از مردم» مینامد، توزیع خواهد شد. با این حال، اختیار تعیین اینکه چه کسانی واجد شرایط دریافت کمک هستند، در دست خود شرکت باقی میماند.
در پس این اعلام، نگرانی عمیقتری نیز وجود دارد که به اظهارات عمومی داریو آمودی، مدیرعامل آنتروپیک، مربوط میشود. او پیشبینی کرده است که هوش مصنوعی ممکن است طی یک تا پنج سال آینده نیمی از مشاغل اداری و تخصصی را از بین ببرد.
آنتروپیک این طرح را از طریق یک شرکت با مسئولیت محدود مستقل و کاملاً جداگانه سازماندهی کرده است. شرکت دلیل این انتخاب را انعطافپذیری بیشتر عنوان کرده و گفته است این نهاد میتواند «کمکهای مالی کلان به سازمانهای غیرانتفاعی سنتی یا پرداخت مستقیم به گروههای مشخصی از مردم را بررسی کند».
این شرکت همچنین سازوکاری برای افزایش تدریجی تعهد مالی خود در نظر گرفته است: به ازای هر ۵۰ درصد افزایش در ارزشگذاری شرکت، ۲ درصد دیگر از سهام به این هدف اختصاص خواهد یافت. با احتساب تعهدات بنیانگذاران و برنامههای تطبیق کمکهای کارکنان، مجموع سهام اختصاصیافته میتواند به ۲۰ درصد شرکت برسد.
این نخستین بار نیست که یک آزمایشگاه پیشرو هوش مصنوعی سازوکاری برای توزیع مجدد ثروت حاصل از این فناوری پیشنهاد میکند. سم آلتمن، مدیرعامل اوپنایآی، در سال ۲۰۲۱ ایده «صندوق سهام آمریکا» را مطرح کرد و بعدها برنامهای را بهصورت آزمایشی به اجرا گذاشت که بر اساس آن، هزار آمریکایی کمدرآمد به مدت سه سال ماهانه هزار دلار دریافت میکردند.
نتایج آن مطالعه اوپنایآی نشان داد که شرکتکنندگان در هر هفته حدود یک ساعت و نیم کمتر کار میکردند، اما بهبود قابلاندازهگیریای در کیفیت شغل آنها مشاهده نشد. منتقدان از این یافته برای به چالش کشیدن مبانی طرحهای درآمد پایه همگانی استفاده کردهاند.
دیوید ساکس، مسئول پیشین امور هوش مصنوعی در دولت ایالات متحده، خاطرنشان کرده است که اختصاص سهام یک موضوع است و استفاده واقعی از منابع حاصل از آن برای ایجاد منافع عمومیِ قابلاندازهگیری، موضوعی دیگر. به گفته او، فعالیتهای بشردوستانه در چنین مقیاس بزرگی هنوز نتوانستهاند این مسئله را حل کنند. ساکس گفته است منتظر خواهد ماند تا ببیند آنتروپیک در عمل چه اقداماتی انجام میدهد.
پل مالاکی نیز نسبت به این موضوع ابراز نگرانی کرده است که تعریف «منفعت عمومی» در نهایت به دست آنتروپیک و گروه کوچکی از افراد نزدیک به شرکت تعیین شود، نه از طریق سازوکاری با نمایندگی دموکراتیک گستردهتر.
تراویس کالانیک، مدیرعامل پیشین اوبر، این تعهد را امتداد جنبش نوعدوستی مؤثر توصیف کرده است؛ رویکردی که آنتروپیک به دلیل پیوندهای شناختهشده بنیانگذارانش با این جریان، بارها با انتقادهای سیاسی مرتبط با آن روبهرو شده است.
ایلان ماسک استدلال کرده است که سهام باید مستقیماً به افراد برسد، نه اینکه از طریق واسطههای خیریه توزیع شود. او همچنین اعلام کرده است که قصد دارد در سال ۲۰۲۷ به هر کودک در آمریکا یک سهم از شرکت اسپیسایکس بدهد. با فرض ارزش تقریبی ۱۳۵ دلار برای هر سهم و در نظر گرفتن حدود ۷۳ میلیون کودک، ارزش کل این اقدام به حدود ۱۰ میلیارد دلار خواهد رسید.
جک کلارک، یکی از بنیانگذاران آنتروپیک، این طرح را هم اقدامی آگاهانه برای تقسیم ثروت اقتصادی ایجادشده بهواسطه مدلهای هوش مصنوعی این شرکت و هم راهکاری برای مقابله با پیامدهای احتمالی دگرگونیهای اقتصادی توصیف کرده است؛ دگرگونیهایی که ممکن است در جهانی رخ دهند که هوش مصنوعی بخش قابلتوجهی از نیروی کار را کنار میزند.
نکته مهم این است که خود آنتروپیک نیز به نامشخص بودن نتیجه این تحولات اذعان دارد. شرکت صراحتاً اعلام کرده است که نمیداند این دگرگونیها دقیقاً چه شکلی به خود خواهند گرفت؛ ابهامی که شاید نگرانکنندهترین بخش کل این اعلام باشد.
