در آستانه عرضه‌های اولیه بزرگ، شرکت‌های هوش مصنوعی برای سهیم کردن مردم در ثروت خود برنامه‌ریزی می‌کنند
شرکت‌های پیشتاز هوش مصنوعی که با سرعت به سوی عرضه‌های اولیه سهام در مقیاسی عظیم در وال‌استریت حرکت می‌کنند، تدوین برنامه‌هایی را برای سهیم کردن مردم در ثروتی که به دست می‌آورند آغاز کرده‌اند. به گفته این شرکت‌ها، چنین تعهدی برای مقابله با اختلالاتی ضروری است که این فناوری ممکن است در بازار کار و معیشت مردم ایجاد کند.
مدیران آنتروپیک و اوپن‌ای‌آی مدت‌هاست تأکید می‌کنند که ظهور این فناوری مزایای فراوانی برای مردم عادی به همراه خواهد داشت و بخشی از سود حاصل نیز باید به آنان برسد. این شرکت‌ها اکنون پیشنهادهای مختلفی برای توزیع ثروت حاصل از هوش مصنوعی مطرح می‌کنند، اما هنوز پرسش‌های اساسی درباره نحوه اجرای این برنامه‌ها، میزان شفافیت آن‌ها و چگونگی انتخاب افراد یا گروه‌های دریافت‌کننده پاسخ روشنی ندارد.
آنتروپیک روز یکشنبه اعلام کرد که در صورت تأیید سهام‌داران، ۵ درصد از سهام خود را به صندوق منافع عمومی آنتروپیک اختصاص می‌دهد؛ نهادی تازه که در داخل این شرکت ایجاد شده است. این سهم ممکن است در آینده، هم‌زمان با رشد شرکت، افزایش یابد. سازنده دستیار هوش مصنوعی کلود اعلام کرد که این صندوق ممکن است کمک‌های مالی بزرگ‌تری به سازمان‌های غیرانتفاعی متعارف را بررسی کند یا حتی منابع مالی را مستقیماً در اختیار گروه‌های مشخصی از مردم قرار دهد.
این شرکت مستقر در سان‌فرانسیسکو اطلاعات اندکی درباره نوع سازمان‌هایی که از صندوق حمایت خواهند شد و موضوعاتی که قرار است به آن‌ها بپردازند، منتشر کرده است. آنتروپیک گفته است که این صندوق از فعالیت‌های لابی‌گری و کمک‌های مالی سیاسی حمایت نخواهد کرد.
فیل بوکانان، رئیس مرکز اثربخشی امور خیریه، از تعهد آنتروپیک استقبال کرد؛ به‌ویژه در شرایطی که به گفته او، برخی میلیاردرها اهمیت فعالیت‌های بشردوستانه را کم‌رنگ می‌کنند. با این حال، او هشدار داد که آنتروپیک باید از خودبزرگ‌بینی برخی چهره‌های سرشناس صنعت فناوری در گذشته پرهیز کند؛ افرادی که تصور می‌کردند تخصص حرفه‌ای آن‌ها لزوماً به معنای برخورداری از دانش و بینش لازم برای فعالیت‌های خیریه است.
بوکانان توصیه کرد این صندوق از سازمان‌های غیرانتفاعی موجود و اثربخش حمایت کند، اما در عین حال گفت: «صحبت کردن درباره همه این مسائل دشوار است، چون هنوز همه‌چیز تا این اندازه انتزاعی است.»
او افزود: «فکر می‌کنم امیدوارم، اما تا زمانی که شواهدی از آنچه واقعاً در حال رخ دادن است نبینم، بیش از حد هیجان‌زده نخواهم شد.»
تعهد آنتروپیک به برنامه‌هایش برای ورود به وال‌استریت وابسته است
ارزش‌گذاری آنتروپیک در اوایل سال جاری میلادی به نزدیک یک تریلیون دلار رسید. این شرکت در حال آماده شدن برای عرضه اولیه سهام است؛ رویدادی که ممکن است از ماه آینده انجام شود و در صورت تحقق، در شمار بزرگ‌ترین عرضه‌های اولیه تاریخ قرار گیرد.
جی. آر. ریتر، مدیر ابتکار عرضه اولیه سهام در دانشکده کسب‌وکار وارینگتون دانشگاه فلوریدا، توضیح داد که پس از بورسی شدن یک شرکت، کمک‌های مالی می‌تواند از طریق فروش سهام در آینده تأمین شود یا در مراحل بعدی از محل سود نقدی سهام پرداخت شود. با این حال، هنوز مشخص نیست کمک‌های خیریه از طریق صندوق آنتروپیک دقیقاً چگونه انجام خواهد شد.
ریتر گفت، صرف‌نظر از جزئیات اجرایی، اعلام این برنامه در مقطع کنونی برای سرمایه‌گذاران بالقوه مفید است، زیرا به آن‌ها کمک می‌کند بدانند سهامی که می‌خرند چه تعهداتی را در بر دارد.
آنتروپیک پیش‌تر نیز ۲۰۰ میلیون دلار برای مطالعه آثار اقتصادی هوش مصنوعی به‌طور گسترده اختصاص داده بود. این شرکت می‌گوید با احتساب اعلام روز یکشنبه، حدود ۲۰ درصد از سهام آن برای «منافع عمومی» در نظر گرفته شده است؛ افزون بر هر سهم دیگری که در صورت رسیدن ارزش‌گذاری شرکت به نقاط عطف مشخص، ممکن است به این میزان اضافه شود.
آنتروپیک هنگام اعلام ایجاد صندوق منافع عمومی، تأثیر هوش مصنوعی بر بازار کار را یکی از نمونه‌های حوزه‌هایی معرفی کرد که ممکن است از فعالیت‌های این صندوق بهره‌مند شوند.
این شرکت روز یکشنبه در یک مطلب وبلاگی نوشت: «هوش مصنوعی ممکن است ارزش اقتصادی عظیمی ایجاد کند، اما در عین حال می‌تواند برای بسیاری از کارگران بی‌ثباتی به همراه داشته باشد.» آنتروپیک افزود که این صندوق از انعطاف لازم برای دنبال کردن «رویکردهای جسورانه‌تر» برخوردار خواهد بود؛ رویکردهایی که ممکن است برای جبران این پیامدها ضرورت داشته باشند. شرکت اعلام کرد که طی ماه‌های آینده جزئیات بیشتری درباره ساختار و شیوه اداره صندوق منتشر خواهد کرد.
دانیلا آمودی، رئیس آنتروپیک، در مصاحبه‌ای با آسوشیتدپرس در ماه مه گفت انتظار دارد موفقیت شرکت به افزایش حمایت‌های خیریه، به‌ویژه در زمینه پژوهش بیماری‌ها، منجر شود. او همچنین بر اهمیت «اطمینان از این‌که همه مردم در سراسر جهان بتوانند در رفاهی که امیدواریم هوش مصنوعی ایجاد کند سهیم شوند» تأکید کرد.
تعهدات این شرکت‌ها با تردید برخی منتقدان روبه‌رو شده است.
گری مارکوس، کارشناس باسابقه هوش مصنوعی و استاد بازنشسته دانشگاه نیویورک، روز یکشنبه در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «آنتروپیک اینجا دارد بازی درمی‌آورد. تلاش برای جلب نظر مثبت مردم، در حالی که همچنان کنترل را در دست نگه می‌دارد و در برابر شفاف‌سازی مقاومت می‌کند، آزاردهنده است.»
شرکت‌های هوش مصنوعی راه‌های مختلفی برای توزیع کمک‌های مالی دنبال می‌کنند
آنتروپیک و اوپن‌ای‌آی هر دو در قالب شرکت‌های سهامی با مأموریت منافع عمومی سازمان‌دهی شده‌اند؛ ساختاری که شرکت‌ها را ملزم می‌کند علاوه بر کسب سود، هدفی در جهت منافع اجتماعی را نیز دنبال کنند.
بنیاد اوپن‌ای‌آی، سازمان غیرانتفاعی‌ای که کنترل اوپن‌ای‌آی را در اختیار دارد، در اوایل سال جاری وعده داد ظرفیت خود را برای اعطای کمک‌های مالی گسترش دهد و یک میلیارد دلار به این منظور اختصاص دهد.
اوپن‌ای‌آی همچنین در ماه آوریل پیشنهاد ایجاد «صندوق ثروت عمومی» را مطرح کرد؛ صندوقی که در رشد اقتصادی ناشی از هوش مصنوعی در مجموعه‌ای گسترده‌تر از شرکت‌ها سهم خواهد داشت. به گفته اوپن‌ای‌آی، این صندوق می‌تواند در شمار محدودی از دارایی‌ها سرمایه‌گذاری کند و بازده حاصل را مستقیماً میان مردم توزیع کند؛ بدون آن‌که دریافت‌کنندگان الزاماً در بازارهای مالی سرمایه‌گذاری کرده باشند. اوپن‌ای‌آی قصد دارد سال آینده سهام خود را برای نخستین بار در بورس عرضه کند.
سم آلتمن، مدیرعامل اوپن‌ای‌آی، نیز با قانون‌گذاران هر دو حزب اصلی آمریکا درباره سهیم کردن مردم در مالکیت سهام شرکت‌های هوش مصنوعی گفت‌وگو کرده است.
ایلان ماسک، مدیرعامل اسپیس‌ایکس که معمولاً تمایل چندانی به فعالیت‌های خیریه سنتی نشان نداده است، همین دوشنبه متعهد شد بخشی از سهام شرکت خود را اهدا کند.
در دوران رونق رایانه‌های شخصی، افرادی مانند مایکل دل و بیل گیتس، یکی از بنیان‌گذاران مایکروسافت، بنیادهای خصوصی‌ای تأسیس کردند تا فعالیت‌های بشردوستانه خود را از طریق آن‌ها مدیریت کنند. اما امروزه شماری از رهبران سیلیکون‌ولی، از جمله مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، به‌جای بنیادهای سنتی از شرکت‌های با مسئولیت محدود استفاده می‌کنند؛ ساختاری که آنتروپیک نیز برای صندوق منافع عمومی خود در نظر گرفته است.
به گفته کارشناسان، این ساختار کنترل بیشتری در اختیار مالکان قرار می‌دهد. شرکت با مسئولیت محدود تابع همان قواعد هزینه‌کرد بنیادها نیست؛ بنیادها موظف‌اند دست‌کم ۵ درصد از ارزش دارایی‌های وقفی خود را توزیع کنند.
کاترینا روسکتا، مدیر اجرایی بنیان‌گذار مرکز امور خیریه با تأثیرگذاری بالا در دانشگاه پنسیلوانیا، گفت: «این ساختار به آن‌ها انعطاف و آزادی عمل بسیار بیشتری می‌دهد تا منابعی را که وارد صندوق می‌کنند، به شیوه‌های مختلف به کار بگیرند.»
برایان میتندورف، استاد و رئیس کرسی حسابداری در دانشگاه ایالتی اوهایو، گفت شرکت‌های با مسئولیت محدود امکان انجام فعالیت‌هایی خارج از چارچوب «امور خیریه سنتی» را فراهم می‌کنند؛ از جمله پرداخت مستقیم به افراد، کاری که از طریق یک مؤسسه خیریه معاف از مالیات با وضعیت 501(c)(3) امکان‌پذیر نیست. با این حال، به گفته او، اگر این شرکت‌ها کمک‌های خیریه متعارف انجام ندهند، در منطقه‌ای خاکستری قرار می‌گیرند، زیرا این پرسش مطرح می‌شود که منافع عمومی دقیقاً چگونه تأمین خواهد شد.
به گفته روسکتا و میتندورف، مالکان شرکت‌های با مسئولیت محدود از مزایای مالیاتی مشابه بنیادهای خیریه نیز برخوردار نیستند. تعهد آنتروپیک به‌خودی‌خود فوراً امکان کسر مالیاتی ایجاد نمی‌کند و شرکت تنها زمانی می‌تواند از این مزیت استفاده کند که سهام اهدایی به یک مؤسسه خیریه عمومی منتقل شود. افزون بر این، الزامات شفافیت برای شرکت‌های با مسئولیت محدود کمتر است.
میتندورف در مجموع اعلام آنتروپیک را تعهدی به «اهداف گسترده‌تری می‌داند که هنوز مشخص نشده‌اند». او گفت این اقدام «بیشتر بیانگر قصد انجام کارهایی در آینده است تا اقدامی که همین حالا صورت گرفته باشد».