عرضه مدل GPT-6 Astra در گوگل کلاد؛ حضور OpenAI در هر سه غول رایانش ابری آمریکا

OpenAI طی چند هفته آینده فروش مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی خود و دستیار برنامه‌نویسی Codex را از طریق گوگل کلاد آغاز می‌کند. دو شرکت روز چهارشنبه این توافق را اعلام کردند؛ توافقی که فناوری توسعه‌دهنده ChatGPT را در هر سه پلتفرم بزرگ رایانش ابری آمریکا در دسترس قرار می‌دهد و مرز میان دو رقیب سرسخت حوزه هوش مصنوعی را بیش از پیش کمرنگ می‌کند.

بر اساس این توافق، جدیدترین مدل‌های OpenAI، از جمله GPT-6 Astra، در بخش Model Garden گوگل کلاد عرضه می‌شوند و مشتریان می‌توانند آن‌ها را از طریق بازارچه Google Cloud Marketplace خریداری کنند. طبق مطلب منتشرشده در وبلاگ این شرکت، مشتریان همچنین می‌توانند هزینه این خدمات را از محل تعهدات مالی و قراردادهای هزینه‌کرد ابری فعلی خود بپردازند. این مدل‌ها در محیط توسعه Antigravity و ابزار Gemini Agent گوگل نیز در دسترس قرار خواهند گرفت و عرضه عمومی آن‌ها برای هفته‌های آینده برنامه‌ریزی شده است.

این همکاری به شرکت‌های فعال در صنایع تحت نظارت قانونی امکان می‌دهد از طریق گوگل کلاد به مدل‌های OpenAI دسترسی پیدا کنند و از سازوکارهای کنترل دسترسی، ابزارهای حاکمیت داده و زیرساخت این پلتفرم بهره ببرند. به گفته دو شرکت، این امکانات به مشتریان کمک می‌کند گردش‌های کاری مبتنی بر هوش مصنوعی عامل‌محور را ایجاد کنند؛ سامانه‌هایی که می‌توانند وظایف را با درجاتی از استقلال اجرا کنند.

برای OpenAI، این توافق تازه‌ترین گام در تلاش‌های این شرکت برای گسترش کانال‌های عرضه محصولاتش است؛ تلاشی که پس از پایان یافتن توافق صدور مجوز انحصاری این شرکت با مایکروسافت در ماه آوریل آغاز شد. آمازون وب سرویسز (AWS) روز بعد میزبانی مدل‌های OpenAI را آغاز کرد و آمازون از آن زمان دامنه مدل‌های قابل دسترس از طریق پلتفرم Bedrock خود را گسترش داده است. هیچ‌یک از دو شرکت اعلام نکرده‌اند که این همکاری تاکنون چه میزان درآمد یا کسب‌وکار اضافی برای آن‌ها ایجاد کرده است.

توافق با گوگل، لایه تازه‌ای از پیچیدگی را به رابطه‌ای اضافه می‌کند که در بیشتر تاریخ خود خصمانه بوده است. OpenAI در سال ۲۰۱۵، تا حدی با هدف ایجاد وزنه‌ای در برابر تمرکز پژوهش‌های هوش مصنوعی در گوگل تأسیس شد. اکنون این دو شرکت هم در زمینه مدل‌های پایه هوش مصنوعی و هم در حوزه جست‌وجو با یکدیگر رقابت می‌کنند. با این حال، هزینه‌های سنگین توسعه و اجرای مدل‌های بزرگ، آن‌ها را به سمت همکاری سوق داده است. OpenAI سال گذشته اعلام کرد که برای اجرای ChatGPT و رابط برنامه‌نویسی کاربردی (API) خود از زیرساخت ابری گوگل استفاده می‌کند. گوگل نیز توافقی ابری امضا کرد تا ظرفیت محاسباتی بیشتری در اختیار OpenAI قرار دهد.

گوگل در حال بازسازی کسب‌وکار رایانش ابری خود با تکیه بر همین رویکرد باز و پذیرای همکاری است. طبق گزارش CNBC، نرخ رشد سالانه‌شده درآمد این بخش در سه‌ماهه دوم به حدود ۸۲ درصد رسید؛ در حالی که این رقم در سه‌ماهه نخست ۶۳ درصد بود. تقاضا برای مدل‌های هوش مصنوعی و تراشه‌های اختصاصی از عوامل کمک‌کننده به این رشد بوده است. در همین دوره، رشد کسب‌وکار ابری آمازون و مایکروسافت به‌ترتیب ۳۷ و ۴۲ درصد بود. هر سه شرکت قرار است هفته آینده گزارش نتایج مالی سه‌ماهه خود را منتشر کنند.

توماس کوریان، مدیرعامل گوگل کلاد، این پلتفرم را بستری باز توصیف کرده است که از هر مدلی که میان توسعه‌دهندگان محبوب باشد استقبال می‌کند. این رویکرد به گوگل اجازه می‌دهد محصولات رقبای خود را در کنار مجموعه مدل‌های Gemini عرضه کند. گوگل در ماه سپتامبر از مدل نسل بعدی خود با نام Gemini 4 Argon رونمایی کرد.

مایک لئونه، نایب‌رئیس و تحلیلگر شرکت Moor Insights & Strategy، در گفت‌وگو با Axios گفت: «از نظر من، این توافق برای گوگل نشانه اعتمادبه‌نفس است؛ زیرا حالا Gemini باید در شرایطی مشتریان را جذب کند که محصولات OpenAI درست در کنار آن قرار گرفته‌اند.» او افزود بعید است این همکاری باعث شود مشتریان استفاده از Gemini را کنار بگذارند؛ زیرا آن‌ها صرف‌نظر از اینکه کدام مدل را اجرا می‌کنند، همچنان بابت پلتفرم ابری، خدمات داده و امنیت گوگل هزینه می‌پردازند.

OpenAI نیز این توافق را تأییدی بر توانمندی زیرساخت گوگل دانست. این شرکت در مطلب وبلاگی خود اعلام کرد: «سرمایه‌گذاری دیرینه گوگل کلاد در یادگیری ماشین و هوش مصنوعی، این پلتفرم را به مقصدی برای اجرای بارهای کاری هوش مصنوعی و برای توسعه‌دهندگان و دانشمندانی تبدیل کرده است که روی این کاربردها کار می‌کنند.»

این توافق بازتاب‌دهنده تغییری گسترده‌تر در بازار است؛ تغییری که در آن ارائه‌دهندگان بزرگ خدمات ابری به کانال اصلی تجاری‌سازی محصولات آزمایشگاه‌های پیشرو هوش مصنوعی تبدیل شده‌اند و معمولاً بخشی از فروش انجام‌شده از طریق پلتفرم‌های خود را دریافت می‌کنند. طبق اطلاعات مندرج در پرونده عرضه اولیه سهام Anthropic که رویترز آن را بررسی کرده است، این شرکت رقیب OpenAI که آمازون و گوگل از آن حمایت می‌کنند، در سال ۲۰۲۵ میلادی ۴۷ درصد از درآمد خود را از این دو پلتفرم ابری به دست آورده است.

با این حال، گسترش کانال‌های توزیع تنها بخشی از رقابت است. OpenAI همچنان باید شرکت‌ها را متقاعد کند که مدل‌های این شرکت را به محصولات گوگل، Anthropic و دیگر رقبایی ترجیح دهند که در همان پلتفرم‌ها عرضه می‌شوند. در چنین شرایطی، روابط تجاری موجود و زیرساخت‌های ارائه‌دهندگان خدمات ابری اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

لئونه گفت: «وقتی همه پلتفرم‌های ابری مدل‌های برتر را عرضه کنند، به نظرم مزیت رقابتی در اختیار شرکتی قرار می‌گیرد که بتواند بهترین عملکرد را در زمینه داده‌ها، حاکمیت داده و هزینه‌ها برای مشتریان سازمانی ارائه دهد.»

اهمیت این رقابت برای هر دو طرف رو به افزایش است. بر اساس داده‌های شرکت صادرکننده کارت‌های شرکتی Ramp، بخش عمده هزینه‌کرد کسب‌وکارها در حوزه هوش مصنوعی به OpenAI و Anthropic اختصاص دارد؛ هرچند برخی واحدهای فناوری اطلاعات شرکت‌ها نیز مدل Gemini را در سامانه‌های خود ادغام کرده‌اند. OpenAI هم‌زمان در حال جذب سرمایه‌گذار با ارزشی‌گذاری ۱.۴ تریلیون دلاری است و عرضه اولیه سهام خود را هدف قرار داده است.

این توافق برای گوگل فرصتی فراهم می‌کند تا بارهای کاری سازمانی‌ای را جذب کند که ممکن بود در غیر این صورت به AWS یا Microsoft Azure منتقل شوند. همچنین، همکاری با OpenAI رابطه‌ای را گسترش می‌دهد که در ابتدا با یک قرارداد تأمین ظرفیت محاسباتی شکل گرفته بود. برای OpenAI نیز این توافق یکی از دلایلی را برطرف می‌کند که ممکن بود شرکت‌های بزرگ را ناچار سازد صرفاً برای دسترسی به مدل‌های آن، رابطه تجاری جداگانه‌ای با یک ارائه‌دهنده دیگر برقرار کنند.

یادداشت: جزئیات بر اساس اطلاعاتی است که شرکت‌ها روز چهارشنبه اعلام کردند.