از کشیش بپرسید: آیا درباره هوش مصنوعی بیش از حد نگرانم؟

کشیش عزیز،
هر روز خبری منتشر میشود که میگوید هوش مصنوعی قرار است به پایان زندگی بشر منجر شود. این اخبار چنان ترس عمیقی درباره آینده و معنای وجود در من ایجاد کردهاند که نمیتوانم دست از نگرانی بردارم. در همین حال، همه اطرافیانم از هوش مصنوعی برای نوشتن ایمیل و ساختن تصاویر بامزه برای شبکههای اجتماعی استفاده میکنند. وقتی سعی میکنم درباره خطرهای هوش مصنوعی حرف بزنم، به من میگویند: «این فقط یک ابزار است.» آیا در کابوسی علمیتخیلی زندگی میکنیم یا من بیش از حد خطر را بزرگ میکنم؟
آنا لاگ (زن، ۳۷ساله)
آنا لاگ عزیز،
انسانها از زمانی که آموختند چگونه از قدرت آتش استفاده کنند، از پیشرفتهای فناوری وحشت داشتهاند. در یونان باستان، سقراط استدلال میکرد که اختراع نوشتار، تفکر و حافظه انسان را تباه خواهد کرد. در قرن پانزدهم، اختراع ماشین چاپ موجی از نگرانی به راه انداخت. از دستگاههای بافندگی مکانیکی گرفته تا رایانههای بزرگ مرکزی، همیشه ترسیدهایم که روزی ماشینی انسان را از میدان به در کند و او را غیرضروری سازد. با این همه، ما هنوز اینجاییم.
هوش مصنوعی واقعاً پیامدهایی دارد که جای نگرانی دارند؛ از جمله تأثیرات زیستمحیطی و حذف مشاغل. اما شاید ترسناکترین جنبه آن، سرعت پیشرفت این فناوری باشد. در نهایت، ناچاریم اعتماد کنیم که انسانهای شایستهای هدایت آن را بر عهده دارند.
از زمانی که دستیارهای مجازی مانند الکسا پدیدار شدند، نسبت به هوش مصنوعی بدبین بودهام. این دستیارها همیشه حس ناخوشایندی به من دادهاند. بهتازگی فیلم مستند The AI Doc: Or How I Became an Apocaloptimist را تماشا کردم و آن را به همه کسانی که از هوش مصنوعی نگراناند، قویاً توصیه میکنم. در این فیلم، مستندسازی که در انتظار تولد فرزندش است، با چهرههای سرشناس هر دو سوی بحث هوش مصنوعی گفتوگو میکند و در پایان به نتایج جالبی میرسد. نمیخواهم داستان را برایتان لو بدهم، اما ممکن است در پایان فیلم کمی احساس آرامش بیشتری کنید.
فعلاً شاید بهتر باشد مدتی از رسانههای جریان اصلی فاصله بگیرید. تیترهای هیجانانگیزی که از تسلط رباتها بر سیاره زمین و نابودی بشریت خبر میدهند، برای جلب توجه طراحی شدهاند و میتوانند اضطراب شما را بیشتر کنند. اگر واقعاً نمیتوانید از اخبار دل بکنید، دستکم به یاد داشته باشید که در کنار خطرهای هوش مصنوعی، به فرصتهای مثبت آن نیز فکر کنید؛ از جمله پیشرفتهای علمی و دستاوردهای پزشکی.
از این هم بهتر، کلاً از صفحهنمایشها فاصله بگیرید. با گذراندن وقت در طبیعت، پرداختن به سرگرمیهای قدیمی و عملی و برقراری ارتباط با دیگران، دوباره به زندگی واقعی و دنیای پیرامونتان توجه کنید.
موفق باشید و خداوند نگهدارتان،
کشیش
این مقاله در شماره ویژه فناوری سال ۲۰۲۶ منتشر شده است: شماره ویژه فناوری • ۲۰۲۶.
