اختلال جهانی وبسایتها در پی کشف آسیبپذیریهای امنیتی جدی با کمک هوش مصنوعی

PHP زیربنای بسیاری از پلتفرمهای محبوب طراحی وب است؛ بنابراین، ضعفهای امنیتی آن میتواند طیف گستردهای از وبسایتها، از فروشگاههای اینترنتی و رسانههای خبری گرفته تا خدمات دولتی، را تحت تأثیر قرار دهد.
شرکت امنیت سایبری ویز (Wiz)، یکی از شرکتهایی که این مشکلات را شناسایی کرده است، برآورد میکند حدود ۷۰ درصد وبسایتهای جهان از PHP استفاده میکنند. این شرکت اعلام کرد که آسیبپذیریهای کشفشده «در زمره شدیدترین آسیبپذیریهای شناساییشده در PHP و بهجرئت، در تاریخ نرمافزار» قرار دارند.
آژانس امنیت ملی آمریکا از سازمانها خواست سیستمهای خود را فوراً وصله کنند یا سامانههای آسیبپذیر را از دسترس خارج سازند.
این آژانس در بیانیهای در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که این آسیبپذیریها «اغلب راهی مستقیم به سامانه فایلها یا پایگاه داده سرور فراهم میکنند».
مهاجمان میتوانند با بهرهبرداری از این ضعفها، بدون نیاز به گذرواژه، کنترل سرورهای وب را به دست بگیرند.
ولکر دوش، مهندس امنیت در بنیاد PHP، به روزنامه والاستریت ژورنال گفت این جدیترین مشکلی است که PHP در بیش از یک دهه گذشته با آن روبهرو شده است. او این رخداد را با آسیبپذیری هارتبلید در سال ۲۰۱۴ مقایسه کرد؛ نقصی که در آن زمان موجی جهانی از تلاشها برای نصب وصلههای امنیتی به راه انداخت.
این کشف در شرایطی صورت گرفت که با قدرتمندتر شدن مدلهای هوش مصنوعی، گزارش آسیبپذیریهای نرمافزاری افزایش یافته است. برآوردها نشان میدهد شمار آسیبپذیریهای شناساییشده در سال ۲۰۲۶ ممکن است تقریباً به دو برابر رکورد سال گذشته برسد.
داوطلبان توسعهدهنده PHP روز چهارشنبه وصلهای برای رفع این مشکل منتشر کردند.
بنیاد PHP که هزینه فعالیت توسعهدهندگان این زبان را تأمین میکند، در مطلبی در وبلاگ خود نوشت: «اگر از PHP استفاده میکنید، ضروری است که همین حالا آن را بهروزرسانی کنید.»
شرکت امنیت سایبری کالیف (Calif) در ماه اوت و در جریان ممیزی کد PHP که بودجه آن را OpenAI تأمین کرده بود، با استفاده از مدل هوش مصنوعی GPT-5.6 Sol این آسیبپذیریها را شناسایی کرد.
شرکت ویز، متعلق به گوگل، نیز چند هفته بعد بهطور مستقل و با کمک مدلهای هوش مصنوعی، از جمله Gemini 4 Argon گوگل و GPT-5.6 Sol، همین آسیبپذیریها را کشف کرد.
شرکت OpenAI در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که این نقص را «یکی از اثرگذارترین آسیبپذیریهای سالهای اخیر» میداند و افزود: «این رخداد آغاز مرحلهای تازه است؛ مرحلهای که در آن هوش مصنوعی میتواند باگهای امنیتیای را شناسایی کند که پیامدهایشان در مقیاس اینترنت گسترده است.»
«بهدفعات و با سرعت بالا»
ایتن مولیک، استاد مدرسه وارتون دانشگاه پنسیلوانیا که در زمینه هوش مصنوعی پژوهش میکند، گفت شرکتهایی که با آنها گفتوگو دارد، برای همگام شدن با سرعت انتشار وصلههای امنیتی موردنیاز جهت محافظت در برابر حملات سایبری مبتنی بر هوش مصنوعی با مشکل مواجهاند.
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «حالا مصرفکنندگان هم تجربه بهروزرسانی مداوم و سریع همهچیز را خواهند داشت.»
آسیبپذیریها بهصورت محرمانه به توسعهدهندگان PHP گزارش شده بودند و جزئیات آنها تا زمان آماده شدن وصله امنیتی مخفی نگه داشته شده بود.
با این حال، اطلاعات مربوط به این ضعفها روز سهشنبه، یک روز پیش از زمان برنامهریزیشده برای انتشار وصله، بهصورت آنلاین افشا شد و همین موضوع باعث شد وبسایتها با شتاب از دسترس خارج شوند.
وزارت کشور فرانسه اعلام کرد که وبسایتهای شماری از نهادهای محلی این کشور، از جمله وبسایت پلیس پاریس، از بعدازظهر چهارشنبه به درخواست آژانس ملی امنیت سایبری فرانسه از دسترس خارج شدهاند.
به گزارش شبکه تلویزیونی عمومی NOS هلند، خدمات هویت دیجیتال ملی این کشور، دیجیآیدی (DigiD)، وبسایت مجلس نمایندگان و وبسایت مرکز ملی امنیت سایبری هلند نیز بهعنوان اقدامی احتیاطی از دسترس خارج شدند.
وزارت امور خارجه بلژیک در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که وبسایتهای خود را بهطور موقت و با هدف احتیاط از دسترس خارج کرده است؛ این در حالی است که مرکز امنیت سایبری بلژیک هیچ حملهای به وبسایتهای این کشور ثبت نکرده بود.
بر اساس گزارش شبکه عمومی ایبیسی استرالیا، اداره سیگنالهای استرالیا اعلام کرد که وبسایت اختصاصی این نهاد به نشانی cyber.gov.au نیز از جمله وبسایتهای دولتی متأثر از این آسیبپذیریها بوده است.
