هشدار جهانی درباره آسیب‌پذیری‌های جدی امنیت وب؛ واکنش گوگل، اوپن‌ای‌آی و آمازون
دنیای فناوری برای اجرای اصلاحات امنیتی شتاب گرفته است؛ این اقدامات پس از کشف آسیب‌پذیری‌های بحرانی در نرم‌افزاری آغاز شده که بخش بزرگی از اینترنت بر پایه آن فعالیت می‌کند.
این نرم‌افزار که PHP نام دارد، یک زبان برنامه‌نویسی متن‌باز است و به‌طور گسترده برای راه‌اندازی وب‌سایت‌ها و برنامه‌های تحت وب به کار می‌رود. کشف این نقص‌ها باعث شد دولت‌ها و نهادهای امنیتی در کشورهای مختلف هشدارهای فوری صادر کنند. غول‌های فناوری، از جمله گوگل، اوپن‌ای‌آی و آمازون، نیز در تلاش‌هایی برای شناسایی آسیب‌پذیری‌ها، کشف حملات احتمالی و محافظت از سامانه‌های آسیب‌پذیر مشارکت داشته‌اند.
این دو آسیب‌پذیری که در مجموع با نام «PHP2Shell» شناخته می‌شوند، ممکن است به هکرها اجازه دهند از راه دور کد مخرب را روی سرورهای آسیب‌پذیر اجرا کنند و در نتیجه، اطلاعات حساس را در معرض خطر قرار دهند. این ارزیابی را پژوهشگران امنیت سایبری مطرح کرده‌اند. هرچند همه وب‌سایت‌هایی که از PHP استفاده می‌کنند لزوماً آسیب‌پذیر نیستند، کاربرد گسترده این زبان نگرانی‌هایی را درباره ابعاد احتمالی حملات ایجاد کرده است.
آژانس امنیت ملی آمریکا روز چهارشنبه از سازمان‌هایی که از PHP استفاده می‌کنند خواست برای نصب به‌روزرسانی‌های امنیتی برطرف‌کننده این آسیب‌پذیری‌ها آماده شوند. این نهاد هشدار داد که نقص‌های یادشده ممکن است دسترسی مستقیم مهاجمان به سیستم فایل سرورها و پایگاه‌های داده را فراهم کنند. آژانس همچنین توصیه کرد اگر نصب فوری به‌روزرسانی‌ها امکان‌پذیر نیست، سامانه‌های آسیب‌دیده تا زمان رفع کامل آسیب‌پذیری‌ها از دسترس خارج شوند.
اداره تحقیقات فدرال آمریکا (اف‌بی‌آی) نیز هشدار داد که مهاجمان ممکن است از این آسیب‌پذیری‌ها برای اجرای از راه دور کد سوءاستفاده کنند؛ اقدامی که داده‌های حساس و شبکه‌ها را در معرض خطر قرار می‌دهد.
نهادهای مسئول امنیت سایبری در سنگاپور، بریتانیا، استرالیا، کانادا و اتحادیه اروپا نیز هشدارهای مشابهی صادر کرده‌اند. این واکنش‌ها نشان‌دهنده نگرانی درباره تأثیر احتمالی این آسیب‌پذیری‌ها بر کسب‌وکارها، سازمان‌های دولتی و دیگر نهادهایی است که به سامانه‌های مبتنی بر PHP متکی هستند.
آمازون اعلام کرد تیم اطلاعات تهدید این شرکت، پیش از افشای عمومی آسیب‌پذیری‌ها، تلاش‌هایی برای سوءاستفاده از آن‌ها شناسایی کرده است. این شناسایی با استفاده از سامانه تشخیص تهدید MadPot انجام شد؛ سامانه‌ای که فعالیت‌های مشکوک را در زیرساخت‌های متصل به اینترنت زیر نظر دارد. آمازون گفت یافته‌های این بررسی نشان می‌دهد مهاجمان پیش از اعلام عمومی نقص‌ها نیز برای بهره‌برداری از آن‌ها تلاش می‌کرده‌اند. با این حال، به گفته این شرکت، هنوز مشخص نیست مهاجمان چگونه پیش از افشای عمومی از وجود این آسیب‌پذیری‌ها مطلع شده بودند.
در همین حال، گوگل و اوپن‌ای‌آی بر نقش فزاینده هوش مصنوعی در شناسایی و رفع تهدیدهای امنیت سایبری تأکید کردند. گوگل اعلام کرد واحد امنیت سایبری Wiz این شرکت از مدل‌های هوش مصنوعی برای یافتن و بررسی آسیب‌پذیری‌ها کمک گرفته است. همچنین، هوش مصنوعی Gemini گوگل در ارزیابی نقص‌ها، آزمایش حملات احتمالی و تأیید وصله‌های امنیتی مشارکت داشته است.
اوپن‌ای‌آی نیز گفت پژوهشگرانی که با مدل‌های هوش مصنوعی این شرکت کار می‌کردند، در کشف آسیب‌پذیری‌های بحرانی PHP نقش داشته‌اند. این شرکت اعلام کرد طی دو ماه گذشته، رهبری ائتلافی متشکل از نگه‌دارندگان نرم‌افزار، پژوهشگران امنیت سایبری و ارائه‌دهندگان خدمات امنیتی را بر عهده داشته است تا اصلاحات هماهنگ شوند و پیش از افشای عمومی، اقدامات حفاظتی لازم تدارک دیده شوند.
شرکت سازنده چت‌جی‌پی‌تی این نقص‌ها را از مهم‌ترین مشکلات امنیتی سال‌های اخیر توصیف کرد. این شرکت بر دو جنبه ماجرا تأکید داشت: توانایی سامانه‌های پیشرفته هوش مصنوعی در شناسایی آسیب‌پذیری‌های نرم‌افزارهای پرکاربرد و این خطر که مجرمان سایبری نیز بتوانند از قابلیت‌های مشابه سوءاستفاده کنند.
کلادفلر، ارائه‌دهنده خدمات امنیت سایبری و زیرساخت وب، اعلام کرد با استفاده از دیواره آتش برنامه‌های وب خود، تدابیر حفاظتی در برابر آسیب‌پذیری‌های PHP2Shell را فعال کرده است. این شرکت گفت اقداماتش برای مسدود کردن درخواست‌های مخربی طراحی شده‌اند که سامانه‌های آسیب‌پذیر را هدف می‌گیرند. این تدابیر، در زمانی که سازمان‌ها برای نصب به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری تلاش می‌کنند، یک لایه دفاعی اضافی فراهم می‌کنند.
تیم توسعه PHP اصلاحیه‌های امنیتی را منتشر کرده است و مقام‌های مسئول از گردانندگان وب‌سایت‌ها خواسته‌اند نسخه‌های آسیب‌پذیر را شناسایی کنند و هرچه سریع‌تر به‌روزرسانی‌های مربوط را نصب کنند. این رویداد نشان می‌دهد آسیب‌پذیری در نرم‌افزارهای پرکاربرد می‌تواند صنایع و کشورهای مختلف را در معرض خطر قرار دهد؛ آن هم در شرایطی که هوش مصنوعی بیش از پیش به پژوهشگران امنیتی در کشف و رفع این ضعف‌ها کمک می‌کند.