اوپن‌ای‌آی در حال بررسی پرداخت حق‌الزحمه به خالقان آثار در استرالیاست
نویسنده: کاساندرا دیمیتروف | تصویر: مجموعه تلویزیونی «وراثت» (HBO) | تاریخ انتشار: پنج‌شنبه، ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۲ ظهر
مدت‌هاست این پرسش را مطرح می‌کنیم که استرالیا چه زمانی سرانجام جلوی استفاده بدون مجوز هوش مصنوعی از آثار هنرمندان و خالقان محتوا را خواهد گرفت؟ دولت آلبانیزی موضع سخت‌گیرانه‌تری در قبال مراکز داده اتخاذ کرده است، اما همچنان منتظریم شرکت‌های فناوری خود اعلام کنند که برای حل مسئله حق نشر چه برنامه‌ای دارند.
گسترش روزافزون و فرامرزی هوش مصنوعی به تهدیدی برای بقای حرفه نویسندگی و همچنین فعالیت هنرمندان، عکاسان، طراحان و دیگر خالقان آثار تبدیل شده است. اکنون اوپن‌ای‌آی، شرکت سازنده چت‌جی‌پی‌تی و دیگر پروژه‌های مبتنی بر هوش مصنوعی، سرانجام به این مطالبه پاسخ داده است.
اوپن‌ای‌آی در اسنادی که این هفته به کمیته مشترک پارلمانی ارائه کرد، اعلام کرد که ممکن است با مشارکت مالی در صندوقی برای حمایت از خالقان آثار استرالیایی موافق باشد؛ صندوقی که می‌تواند نوعی سازوکار جبران خسارت برای استفاده از محتوای تولیدشده در استرالیا به‌منظور آموزش مدل‌های هوش مصنوعی باشد. در ادامه، نکات اصلی این موضوع را بررسی می‌کنیم.
اوپن‌ای‌آی دقیقاً چه گفت؟
این شرکت در اوایل هفته جاری اسنادی را در اختیار تحقیق پارلمانی درباره پذیرش هوش مصنوعی در استرالیا قرار داد. این اسناد در پاسخ به پرسش تیم واتس، نماینده حزب کارگر، تهیه شده بود؛ او پرسیده بود آیا شرکت حاضر است در چارچوب سیاست پیشنهادی جدید، مبلغی را به‌عنوان حق‌الزحمه به خالقان آثار استرالیایی پرداخت کند.
در پاسخ این شرکت آمده است: «احتمالاً. این موضوع به فعالیت‌ها و داده‌های مشمول طرح، الزامات مربوط به انصراف از آن، مجموع هزینه‌ها و میزان اطمینان حقوقی‌ای که طرح فراهم می‌کند، بستگی دارد. در مجموع، همه این عوامل باید از نظر رقابتی با شرایط سایر حوزه‌های قضایی، به‌ویژه ایالات متحده، قابل مقایسه باشند.»
این موضوع چه معنایی دارد؟
اظهارات اوپن‌ای‌آی نشان می‌دهد که این شرکت با اصل مشارکت در صندوقی موافق است که از خالقان آثار استرالیایی بابت استفاده از آثارشان برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی حمایت مالی کند. ایجاد چنین سازوکاری می‌تواند مسیر را برای سرمایه‌گذاری چندمیلیارددلاری در مراکز داده استرالیا هموار کند.
به بیان ساده، این موضع‌گیری ممکن است راهی برای خروج از بن‌بستی فراهم کند که اختلافات مربوط به حق نشر به وجود آورده‌اند.
البته باید توجه داشت که پرداخت به خالقان آثار از طریق مشارکت در یک صندوق با توافق‌های اختصاصی اوپن‌ای‌آی و شرکت‌های مشابه با رسانه‌های مشخص، مانند Politico و Financial Times، تفاوت دارد.
خالقان آثار در استرالیا چگونه می‌توانند برای دریافت وجه ثبت‌نام کنند؟
هنوز مشخص نیست؛ زیرا استرالیا در حال حاضر صندوقی اختصاصی برای جبران خسارت خالقان آثار در حوزه هوش مصنوعی ندارد که دولت یا کل صنعت آن را اداره کند.
در حال حاضر، بهترین راه پیگیری تحولات سیاست‌گذاری و تلاش برای تدوین چارچوب‌هایی جهت پرداخت منصفانه، دنبال کردن فعالیت نهادهای صنفی و گروه‌های مدافع حقوق خالقان آثار، از جمله اتحادیه رسانه، سرگرمی و هنر (MEAA) است.
آیا شرکت‌های دیگر هوش مصنوعی نیز از این رویکرد پیروی خواهند کرد؟
هنوز نمی‌توان با اطمینان در این باره نظر داد.
جف بلیچ، مشاور حقوقی ارشد شرکت آنتروپیک، اوایل همین ماه در نشست کمیته مشترک پارلمانی گفت که هرچند توافق برای مشارکت مالی در صندوقی ویژه خالقان آثار می‌تواند یکی از گزینه‌ها باشد، استرالیا باید «سامانه خود را برای ایجاد اطمینان حقوقی در زمینه حق نشر طراحی کند».
بلیچ گفت: «فرصتی وجود دارد تا چارچوبی ویژه استرالیا ایجاد کنیم که ضمن فراهم کردن اطمینان حقوقی برای سرمایه‌گذاری در مقیاس گسترده در زمینه آموزش مدل‌ها، حمایت مستقیم از خالقان آثار استرالیایی را نیز امکان‌پذیر کند.»