پژوهش دانشگاه ارواین نشان میدهد ابزارهای هوش مصنوعی مانند ChatGPT بر یادگیری دانشآموزان تأثیر میگذارند
پژوهشی از دانشگاه کالیفرنیا در ارواین نشان میدهد دسترسی به ابزارهای هوش مصنوعی مانند ChatGPT ممکن است بر میزان یادگیری دانشآموزان تأثیر بگذارد.
پژوهشگران این دانشگاه با همکاری شرکت مکگرا هیل، فعال در حوزه آموزش، ۳٫۲ میلیون پاسخ به پرسشهای ریاضی را که دانشآموزان در آزمونهای این شرکت داده بودند، بررسی کردند. این پرسشها نسبتاً ساده بودند و از همان نوع مسائل ریاضی محسوب میشدند که هوش مصنوعی بهراحتی از عهده حل آنها برمیآید.
سینا ریسمانچیان، پژوهشگر دانشگاه کالیفرنیا در ارواین و نویسنده اصلی این مطالعه، توضیح داد: «ما میخواهیم ببینیم پس از معرفی ChatGPT، رفتارهای یادگیری دانشآموزان تغییر کرده است یا نه. همانطور که میدانید، این مدلها در حل مسائل در سطح دبیرستان بسیار توانمند هستند.»
پژوهشگران نتایج آزمونهای یک دوره ۱۰ ساله، از ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵، را بررسی کردند و عملکرد دانشآموزان را پیش و پس از در دسترس قرار گرفتن ChatGPT با یکدیگر مقایسه کردند. نتایج نشان داد پس از فراهم شدن دسترسی به هوش مصنوعی، دانشآموزان برای حل این مسائل زمان بهمراتب کمتری صرف میکردند. این تفاوت در میان دانشآموزان دبیرستانی چشمگیرتر بود؛ آنها آزمون را ۳۰ درصد سریعتر از دانشآموزانی به پایان رساندند که پیش از دسترسی به هوش مصنوعی در آزمونها شرکت کرده بودند.
این نتیجه ممکن است در نگاه اول یک مزیت واقعی به نظر برسد، اما مشکل اینجاست که آن آزمونها تحت نظارت برگزار نشده بودند. پژوهشگران با مقایسه این نتایج با آزمونهای تحت نظارتی که در آنها دانشآموزان به هوش مصنوعی دسترسی نداشتند، توانستند تأثیر این ابزارها بر یادگیری را مشاهده کنند. دادههای آزمونهای تحت نظارت نشان داد از همان سالی که ChatGPT در دسترس قرار گرفت، تعداد پاسخهای اشتباه دانشآموزان بهطور محسوسی افزایش یافت. به نظر میرسید دانشآموزانی که با کمک هوش مصنوعی مسائل ریاضی را سریعتر حل کرده بودند، در واقع یاد نگرفته بودند که خودشان این مسائل را حل کنند.
ریسمانچیان گفت: «در نظریههای یادگیری، این موضوع تا حد زیادی پذیرفته شده است که دانشآموزان برای یادگیری باید با مسائل درگیر شوند و فرایند شناختی حل آنها را خودشان طی کنند.» او در ادامه افزود: «این یعنی دانشآموزان زمان کمتری را صرف این تلاش ذهنی میکنند و در نهایت، بهای آن را با کاهش ماندگاری یادگیری خود در آزمون میپردازند.»
با وجود این یافتهها، ریسمانچیان خاطرنشان کرد که اگر هوش مصنوعی بهدرستی به کار گرفته شود، همچنان میتواند به تقویت یادگیری کمک کند. برای مثال، میتوان از ابزارهایی استفاده کرد که به دانشآموزان بازخورد میدهند؛ از جمله ابزارهایی که مقالههای نوشتهشده به دست خود دانشآموزان را تحلیل میکنند و پیشنهادهایی برای بهبود آنها ارائه میدهند.
او گفت: «بنابراین، راههایی وجود دارد که هوش مصنوعی را وارد فرایند یادگیری دانشآموزان کنیم تا به تقویت آن کمک کند؛ اما نتیجه به شیوه استفاده دانشآموزان از این ابزارها بستگی دارد.»
این پژوهش بر اهمیت استفاده از هوش مصنوعی بهعنوان ابزاری برای پشتیبانی از یادگیری تأکید میکند، نه جایگزینی برای فرایند حل مسئله.
