اعتراض به همکاری‌های نظامی گوگل؛ پژوهشگران دیپ‌مایند استعفا می‌دهند
شعار «شرور نباش» دست‌کم از نگاه برخی کارکنان گوگل دیگر اعتباری ندارد. به گزارش بی‌بی‌سی، چند نفر از کارکنان دیپ‌مایند گوگل، واحد هوش مصنوعی این شرکت، در اعتراض به همکاری‌های گوگل با ارتش آمریکا و اسرائیل استعفا داده‌اند یا در حال آماده‌شدن برای ترک شرکت هستند. این کارکنان تردید دارند که گوگل اساساً بتواند بر نحوه استفاده از مدل‌های هوش مصنوعی خود در جنگ نظارت و کنترل مؤثری اعمال کند.
دیگر نمی‌توان به تأثیر مثبت فناوری امیدوار بود
سوفیا لیگوری، مهندس پژوهش در دفتر دیپ‌مایند گوگل در لندن، یکی از افرادی است که این شرکت را ترک می‌کند. او که اهل ایتالیاست، در سال ۲۰۲۳ به گوگل پیوست و روی توسعه هوش مصنوعی برای بهینه‌سازی انتقال برق در شبکه‌های الکتریکی کار می‌کرد. او در نامه خداحافظی داخلی خود نوشت: «دیگر باور ندارم که فناوری ما در مجموع تأثیر مثبتی بر جامعه داشته باشد.» این جمله را نشریه آمریکایی اینترسپت منتشر کرده است.
انتقادهای او متوجه دو پروژه است: پروژه نیمبوس، قرارداد ارائه خدمات ابری و هوش مصنوعی به دولت و ارتش اسرائیل، و قرارداد پنتاگون که استفاده از مدل‌های هوش مصنوعی گوگل را در فعالیت‌های نظامی طبقه‌بندی‌شده امکان‌پذیر می‌کند. یک روز پس از علنی‌شدن قرارداد پنتاگون در آوریل، لیگوری به دلیل بیماری مرخصی گرفت و سپس از تعطیلات خود استفاده کرد. به گفته او، اعتراض‌های داخلی‌اش نتیجه‌ای نداشت: مطالبی که در آن‌ها واژه «نسل‌کشی» به کار رفته بود حذف شدند، مدیران و کارکنان منابع انسانی لحن او را بیش از حد تند دانستند و پاسخ به شکایت‌ها نیز عمدتاً به پیام‌های نیمه‌خودکار محدود شد.
بر اساس گزارش بی‌بی‌سی، آندریاس کیرش، پژوهشگر دیگری در دیپ‌مایند، نیز اوایل همین ماه شرکت را ترک کرد. او تابستان امسال در رشته‌نوشته‌ای در شبکه اجتماعی ایکس استدلال کرده بود که هیچ‌یک از شروطی که هنگام خرید دیپ‌مایند توسط گوگل در سال ۲۰۱۴ تعیین شده بودند، از جمله ممنوعیت استفاده نظامی از فناوری آن، همچنان پابرجا نمانده‌اند. او نوشت: «حتی یک مورد از تدابیر حفاظتی هم دست‌نخورده باقی نماند. من هم از طریق رسانه‌ها از این موضوع باخبر شدم.»
قرارداد پنتاگون
گوگل در آوریل با وزارت دفاع آمریکا به توافق رسید که به ارتش اجازه می‌دهد از مدل‌های هوش مصنوعی این شرکت برای «هرگونه هدف قانونی دولت» استفاده کند. بر اساس این قرارداد، قرار نیست از مدل‌ها برای نظارت گسترده بر شهروندان داخل آمریکا یا به‌کارگیری سلاح‌های خودمختار بدون نظارت انسانی مناسب استفاده شود. بااین‌حال، گوگل حق وتوی تصمیم‌های نظامی را ندارد؛ به همین دلیل، منتقدان معتقدند این محدودیت‌ها چیزی بیش از اعلام موضع و بیان نیت نیستند.
گوگل تنها شرکتی نیست که چنین قراردادهایی امضا کرده است. اوپن‌ای‌آی و ایکس‌ای‌آی نیز با پنتاگون قرارداد بسته‌اند. در مقابل، وزارت دفاع آمریکا شرکت آنتروپیک را در فهرست سیاه قرار داد؛ زیرا این شرکت حاضر نشد تدابیر حفاظتی در برابر استفاده از مدل‌هایش برای ساخت سلاح و نظارت را حذف کند.
دفاع گوگل از عملکرد خود
گوگل انتقادها را رد می‌کند. تام هویت، سخنگوی شرکت، گفت گوگل با سازمان‌های بخش عمومی در سراسر جهان همکاری می‌کند و همه قراردادهای خود را از طریق فرایندی یکسان بررسی می‌کند که اصول هوش مصنوعی این شرکت را نیز در بر می‌گیرد. او افزود کارکنان می‌توانند نگرانی‌های خود را از مسیرهای داخلی مطرح کنند و هرگونه اقدام تلافی‌جویانه علیه آن‌ها ممنوع است. گوگل پیش‌تر در آوریل اعلام کرده بود که فراهم‌کردن دسترسی به مدل‌های تجاری این شرکت با شرایط متعارف صنعت، «رویکردی مسئولانه برای حمایت از امنیت ملی» است.
اختلافی با سابقه طولانی
این اختلاف در گوگل سابقه‌ای طولانی دارد. در سال ۲۰۱۸، هزاران نفر از کارکنان به پروژه مِیوِن، طرح پنتاگون برای استفاده از هوش مصنوعی در پهپادها، اعتراض کردند و حدود دوازده نفر استعفا دادند. گوگل در نهایت از این پروژه خارج شد. در سال ۲۰۲۴ نیز شرکت حدود ۵۰ نفر از کارکنان خود را پس از برگزاری اعتراض‌هایی علیه پروژه نیمبوس در دفاتر گوگل اخراج کرد.
این بار، فشار کارکنان سازمان‌یافته‌تر شده است. به گزارش اینترسپت، کارکنان دیپ‌مایند در ماه مه به تشکیل اتحادیه رأی دادند. همچنین، کارکنان در ماه فوریه در برابر دفتر شرکت در لندن تجمع کردند و شعار «هوش مصنوعی را وارد زنجیره کشتار نکنید» سر دادند. بااین‌حال، از نظر لیگوری، این اقدامات کافی نیستند؛ او معتقد است کارکنان باید امسال دست به اعتصاب می‌زدند.