حملات اوکراین خدمات دیجیتال روسیه را فلج کرد؛ زیرساخت‌های هوش مصنوعی نیز هدف قرار گرفت
در ماه جاری، پهپادهای اوکراینی مراکز داده مهم شرکت‌های یاندکس، اسبربانک و وکانتکته در روسیه را هدف قرار دادند؛ حملاتی که موجب اختلال در ارائه خدمات دیجیتال در سراسر این کشور شده است.
اهداف این حملات شامل سه مرکز بزرگ داده متعلق به غول فناوری روسیه، یاندکس، یک مرکز داده متعلق به اسبربانک، بزرگ‌ترین بانک این کشور، و مرکزی متعلق به شبکه اجتماعی وکانتکته بود که جایگزینی روسی برای فیس‌بوک به شمار می‌رود. این شرکت‌ها اطلاعات اندکی درباره میزان خسارت‌ها منتشر کرده‌اند، اما کاربران و کسب‌وکارها از ادامه مشکلات در استفاده از خدمات ابری خبر داده‌اند.
اختلال‌ها طیف گسترده‌ای از خدمات، از جمله خدمات بانکی، تجارت الکترونیک، موقعیت‌یابی جغرافیایی، تاکسی‌های اینترنتی، دستیار مجازی «آلیسا» متعلق به یاندکس و چت‌بات‌های هوش مصنوعی چندوجهی را تحت تأثیر قرار داده‌اند. گزارش‌ها همچنین حاکی از آن است که پیامدهای این حملات به نظام قضایی نیز رسیده و شماری از دادگاه‌های داوری به دلیل قطع دسترسی به پایگاه‌های داده، ناچار به لغو یا تعویق جلسات رسیدگی شده‌اند.
بیشتر کارشناسان برآورد می‌کنند که تعمیر خسارت‌ها ممکن است ماه‌ها و حتی سال‌ها زمان ببرد. میخائیل کلیمارف، رئیس گروه فعالان «انجمن حفاظت از اینترنت»، در این‌باره گفت: «این وضعیت در عمل، روسیه را در رقابت هوش مصنوعی بسیار عقب می‌اندازد.»
حملات به مراکز داده بخشی از درگیری گسترده‌تری است که زیرساخت‌های حیاتی را هدف قرار داده است. موشک‌ها و پهپادهای روسیه شبکه برق اوکراین و دیگر تأسیسات حیاتی این کشور را هدف گرفته‌اند و اوکراین نیز در پاسخ، پالایشگاه‌های نفت روسیه، انبارهای خرده‌فروشان اینترنتی وایلدبریس و اوزون و اکنون زیرساخت‌های دیجیتال این کشور را مورد حمله قرار داده است.
یاندکس نقشی محوری در زندگی دیجیتال روسیه و بسیاری از کشورهای سابق اتحاد جماهیر شوروی دارد و خدماتی از جمله موتور جست‌وجو، رایانش ابری، پرداخت، موقعیت‌یابی جغرافیایی، تاکسی اینترنتی و تجارت الکترونیک ارائه می‌کند. نیک راینرز، تحلیلگر ارشد فناوری و ژئوپلیتیک در گروه اوراسیا، این شرکت را ترکیبی از اوبر، آمازون و گوگل توصیف کرده و گفته است خدمات آن در چند مرکز اصلی متمرکز شده‌اند.
توسعه هوش مصنوعی یاندکس به‌ویژه از این حملات آسیب دیده است. دو ابررایانه از سه ابررایانه این شرکت در تأسیساتی در شهر ساسوو قرار داشتند که در ۸ اکتبر هدف حمله قرار گرفت. در روزهای بعد نیز مراکز این شرکت در کالوگا و ولادیمیر مورد حمله قرار گرفتند.
کارشناسان هشدار می‌دهند که جایگزین کردن سریع تراشه‌های «انویدیا A100» برای روسیه دشوار خواهد بود. این تراشه‌ها در ایالات متحده طراحی شده‌اند و هم کمبود آن‌ها در بازار جهانی و هم تحریم‌ها، دسترسی روسیه به آن‌ها را محدود می‌کند.