صندوق‌های قابل معامله MANGOS؛ ثمره نوآوری در هوش مصنوعی
گروه مگنیفیسنت سون (هفت غول فناوری) مدت‌ها بر معاملات سهام فناوری سلطه داشته است، اما اکنون توجه سرمایه‌گذاران به گروه MANGOS معطوف شده است؛ مجموعه‌ای از شرکت‌ها که تمرکز بیشتری بر هوش مصنوعی (AI) دارند تا فناوری سنتی شرکت‌های بزرگ بورسی. برخلاف مگنیفیسنت سون، گروه MANGOS شرکت‌های خصوصی مانند OpenAI و آنتروپیک (Anthropic) را در کنار شرکت‌های بورسی مانند انویدیا (NVDA)، متا پلتفرمز (META)، آلفابت (GOOGL) و در تازه‌ترین مورد، شرکت فناوری‌های اکتشاف فضایی (SpaceX؛ SPCX) شامل می‌شود. ناشران صندوق‌های قابل معامله در بورس (ETF) نیز با عرضه محصولاتی متمرکز بر این گروه، به این روند پاسخ داده‌اند؛ محصولاتی که امکان سرمایه‌گذاری در شرکت‌های هوش مصنوعی را، حتی پیش از ورود آن‌ها به بورس، فراهم می‌کنند.
نکات کلیدی
- پنج صندوق ETF مبتنی بر گروه MANGOS در آمریکا راه‌اندازی شده‌اند، اما تاکنون جذب بخش عمده سرمایه در این گروه به یک صندوق محدود بوده است.
- با وجود تمرکز بر موضوعی مشترک، صندوق‌های MANGOS از نظر ساختار پرتفوی و میزان مواجهه با شرکت‌های خصوصی تفاوت دارند.
- سرمایه‌گذاران می‌توانند از طریق ابزارهای مشتقه و ساختارهای مالی دیگر در معرض عملکرد OpenAI و آنتروپیک قرار بگیرند، اما این روش‌ها لزوماً معادل مالکیت مستقیم سهام این شرکت‌ها نیستند.
فراتر از شرکت‌های بزرگ فناوری؛ تمرکز بر پیشتازان هوش مصنوعی
گروه MANGOS از شش شرکت تشکیل شده است که هر یک نقشی مهم در توسعه هوش مصنوعی دارند: متا، آنتروپیک، انویدیا، گوگل (آلفابت)، OpenAI و اسپیس‌ایکس. در حالی که مگنیفیسنت سون به‌طور کامل از شرکت‌های باسابقه و پذیرفته‌شده در بورس تشکیل شده است، گروه MANGOS اپل، آمازون، مایکروسافت و تسلا را کنار می‌گذارد و سه شرکتی را در بر می‌گیرد که به‌طور سنتی جزو گروه شرکت‌های بزرگ فناوری محسوب نمی‌شدند؛ از جمله OpenAI و آنتروپیک. اسپیس‌ایکس نیز در ژوئن ۲۰۲۶ با عرضه اولیه سهام (IPO) وارد بازار عمومی شد و به‌تازگی به این گروه پیوست.
این شرکت‌ها در بخش‌های مختلف زیست‌بوم هوش مصنوعی فعالیت می‌کنند. انویدیا تراشه‌ها و سامانه‌های محاسباتی موردنیاز توسعه هوش مصنوعی را تأمین می‌کند؛ در حالی که OpenAI و آنتروپیک مدل‌ها و برنامه‌های هوش مصنوعی مولد، از جمله ChatGPT و Claude، را توسعه می‌دهند. متا و آلفابت هوش مصنوعی را در پلتفرم‌های موجود خود ادغام می‌کنند و هم‌زمان به توسعه مدل‌های اختصاصی می‌پردازند. اسپیس‌ایکس نیز در فوریه ۲۰۲۶ با خرید شرکت xAI، توسعه‌دهنده مدل هوش مصنوعی Grok، فعالیت‌های خود در حوزه هوش مصنوعی را گسترش داد.
جذابیت گروه MANGOS در ترکیب شرکت‌هایی نهفته است که به واسطه مدل‌های کسب‌وکار متفاوت خود می‌توانند از گسترش استفاده از هوش مصنوعی بهره‌مند شوند. شرکت‌های باسابقه فناوری مانند انویدیا، متا و آلفابت امکان سرمایه‌گذاری در کسب‌وکارهایی را فراهم می‌کنند که از قبل جریان درآمدی قابل‌توجهی دارند. در مقابل، OpenAI و آنتروپیک سرمایه‌گذاران را بیشتر در معرض عملکرد شرکت‌هایی قرار می‌دهند که مستقیماً بر توسعه و تجاری‌سازی مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی تمرکز دارند. حضور شرکت‌های خصوصی اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا سرمایه‌گذاران در گذشته از طریق بازارهای متعارف سهام بورسی فرصت‌های محدودی برای سرمایه‌گذاری در این کسب‌وکارها داشته‌اند.
راه‌اندازی صندوق‌های MANGOS؛ جذب سرمایه همچنان محدود است
صندوق‌های MANGOS پدیده‌ای تازه در بازار هستند. نخستین صندوق این گروه، صندوق شاخص MANGOS Plus یورکویل آمریکا (FRUT)، در ۳۱ اوت ۲۰۲۶ راه‌اندازی شد. البته پیش از آن، در ۲۷ اوت، ابزار مالی قابل معامله MicroSectors 3x Long MANGOS+ ex Private Companies ETN (MNGU) عرضه شده بود که مواجهه اهرمی با این گروه را فراهم می‌کند، اما در حال حاضر آنتروپیک و OpenAI را در بر نمی‌گیرد. پس از راه‌اندازی FRUT، چهار ETF دیگر با محوریت MANGOS وارد بازار شدند که از جمله آن‌ها صندوق‌هایی با راهبردهای اهرمی و معکوس هستند. به این ترتیب، شمار محصولات این گروه به پنج ETF و یک ابزار ETN رسیده است.
با وجود آنکه صندوق Corgi MANGOS ETF (MN) بیش از یک ماه پس از FRUT راه‌اندازی شد، به بزرگ‌ترین صندوق این گروه تبدیل شده است. ارزش دارایی‌های تحت مدیریت آن در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶ حدود ۶۹٫۸ میلیون دلار بود. در مقابل، دارایی‌های FRUT تنها به ۲ میلیون دلار می‌رسید که تفاوت چشمگیر میزان استقبال سرمایه‌گذاران از این محصولات را نشان می‌دهد. با این حال، ورود سرمایه به MN لزوماً به معنای تداوم تقاضای سرمایه‌گذاران نیست. بخش عمده رشد اولیه دارایی‌های این صندوق در فاصله کوتاهی پس از آغاز فعالیت آن، در حوالی ۵ و ۷ اکتبر، اتفاق افتاد و نه در قالب ورود روزانه و مستمر سرمایه.
درس‌هایی از صندوق‌های MAGS
صندوق‌های قابل معامله متمرکز بر مگنیفیسنت سون نمونه‌ای قابل‌توجه برای بررسی مسیر احتمالی صندوق‌های MANGOS هستند. شرکت Roundhill در آوریل ۲۰۲۳ صندوق BIG Tech ETF (BIGT) را معرفی کرد. این شرکت بعداً ترکیب پرتفوی صندوق را به‌گونه‌ای تغییر داد که بر مگنیفیسنت سون متمرکز شود و در نوامبر ۲۰۲۳ نام آن را به Roundhill Magnificent Seven ETF (MAGS) تغییر داد. پس از آن، محصولات این گروه با اضافه‌شدن راهبردهای اهرمی و درآمدمحور گسترش یافتند. MAGS نیز به بزرگ‌ترین صندوق این مجموعه تبدیل شد و در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶ حدود ۵٫۸ میلیارد دلار دارایی تحت مدیریت داشت.
با این حال، همه صندوق‌های مگنیفیسنت سون موفق نبودند. صندوق Roundhill Daily Inverse Magnificent Seven ETF (MAGQ) در نوامبر ۲۰۲۴ تعطیل شد و معاملات صندوق Tuttle Capital Magnificent 7 Income Blast ETF (MAGO) نیز در ژوئیه ۲۰۲۶، کمتر از هفت ماه پس از آغاز فعالیت آن در دسامبر ۲۰۲۵، متوقف شد. شرکت Tuttle به محدودبودن چشم‌انداز رشد دارایی‌ها و تداوم هزینه‌های عملیاتی اشاره کرد. این تجربه نشان می‌دهد که استقبال سرمایه‌گذاران از یک موضوع سرمایه‌گذاری لزوماً به تقاضای کافی برای همه صندوق‌های مرتبط منجر نمی‌شود؛ به‌ویژه زمانی که چندین ETF رقیب در بازار وجود دارند.
راهبردهای متفاوت صندوق‌های ETF با موضوعی مشترک
اگرچه صندوق‌های MANGOS گروه مشابهی از شرکت‌ها را هدف قرار می‌دهند، ساختار پرتفوی آن‌ها تفاوت‌های قابل‌توجهی دارد. سه صندوق FRUT، MN و MGOL بدون استفاده از اهرم مالی، از روش‌های متفاوتی برای ایجاد مواجهه با این شرکت‌ها بهره می‌گیرند. شناخت این تفاوت‌ها برای ارزیابی میزان مواجهه واقعی سرمایه‌گذاران با OpenAI و آنتروپیک اهمیت دارد.
صندوق شاخص MANGOS Plus یورکویل آمریکا (FRUT) از شاخص MarketVector MANGOS Plus پیروی می‌کند. این شاخص ۶۷ درصد از وزن خود را به شش شرکت گروه MANGOS و ۳۳ درصد را به هفت شرکت فعال در زیرساخت هوش مصنوعی اختصاص می‌دهد که بر اساس عملکرد اخیرشان انتخاب می‌شوند. در حال حاضر، این هفت شرکت عبارت‌اند از: Advanced Micro Devices (AMD)، Marvell Technology (MRVL)، Micron Technology (MU)، Intel Corp (INTC)، Dell Technologies (DELL)، Sandisk Corp (SNDK) و Seagate Technology (STX). این شاخص با ساختار شاخصی متشکل از چند شاخص طراحی شده است تا امکان گنجاندن OpenAI و آنتروپیک از طریق شاخص‌های قراردادهای آتی دائمی فراهم شود. این صندوق عمدتاً از طریق قراردادهای معاوضه بازده کل (Total Return Swap) مبتنی بر اجزای این شاخص، در معرض عملکرد این دو شرکت خصوصی قرار می‌گیرد. تا زمانی که این شرکت‌ها خصوصی باقی بمانند، وزن شاخص هر یک از آن‌ها به ۵ درصد محدود است. این صندوق در مقایسه با محصولات دیگر MANGOS، پوشش گسترده‌تری از زیست‌بوم هوش مصنوعی ارائه می‌دهد؛ با این حال، سهم شرکت‌های خصوصی در آن نسبتاً کمتر است.
صندوق اهرمی روزانه با هدف بازده دوبرابری MANGOS Plus یورکویل آمریکا (MNGZ) و صندوق معکوس اهرمی روزانه با هدف بازده منفی دوبرابری MANGOS Plus یورکویل آمریکا (MNGB) گزینه‌هایی اهرمی در این گروه هستند. این دو صندوق، پیش از کسر کارمزدها و هزینه‌ها، به‌ترتیب هدف بازدهی معادل ۲۰۰ درصد و منفی ۲۰۰ درصد بازده FRUT را دنبال می‌کنند. هر دو از ابزارهای مشتقه مرتبط با FRUT استفاده می‌کنند؛ بنابراین، سرمایه‌گذاران از طریق راهبرد صندوق پایه، به‌طور غیرمستقیم در معرض عملکرد OpenAI و آنتروپیک قرار می‌گیرند. اهرم این صندوق‌ها هر روز بازتنظیم می‌شود و به همین دلیل، آن‌ها بیشتر برای معاملات کوتاه‌مدت مناسب‌اند تا سرمایه‌گذاری بلندمدت.
راهبردهای فعال در برابر راهبردهای مبتنی بر ابزارهای مشتقه
صندوق Corgi MANGOS ETF (MN) گزینه‌ای متمرکزتر است که به‌صورت فعال در شش شرکت گروه MANGOS سرمایه‌گذاری می‌کند و برخلاف FRUT، سهام شرکت‌های اضافی فعال در زیرساخت هوش مصنوعی را در اختیار ندارد. این صندوق در حال حاضر از طریق قراردادهای معاوضه مرتبط با OpenAI و آنتروپیک، نزدیک به ۱۵ درصد از وزن پرتفوی خود را به این دو شرکت اختصاص داده است. برای ایجاد این مواجهه، صندوق ممکن است از قراردادهای معاوضه بازده کل استفاده کند که قیمت مرجع آن‌ها بر اساس قراردادهای آتی دائمی پیش از عرضه اولیه سهام یا شرکت‌های با هدف خاص (SPV) دارنده اوراق بهادار شرکت‌های خصوصی تعیین می‌شود. مجموع مواجهه با این دو شرکت خصوصی هنگام خرید به ۱۵ درصد خالص دارایی‌های صندوق محدود است؛ بنابراین، انتظار می‌رود شرکت‌های بورسی همچنان بخش عمده پرتفوی را تشکیل دهند.
صندوق Leverage Shares MANGOS ETF (MGOL) نیز از راهبردی با مدیریت فعال و متمرکز بر شش شرکت این گروه پیروی می‌کند، اما به‌جای مالکیت مستقیم سهام، عمدتاً از ابزارهای مشتقه بهره می‌گیرد. دارایی‌های این صندوق شامل قراردادهای معاوضه بازده کل با قیمت مرجع مبتنی بر ابزارهای سهام توکنیزه‌شده مرتبط با OpenAI و آنتروپیک است. این ابزارها مواجهه‌ای مصنوعی با عملکرد شرکت‌ها ایجاد می‌کنند و به معنای مالکیت سهام خصوصی آن‌ها نیستند؛ البته امیدنامه صندوق امکان سرمایه‌گذاری از طریق شرکت‌های با هدف خاص را نیز پیش‌بینی کرده است. طبق گزارش صندوق در ۱۹ اکتبر، مجموع مواجهه آن با OpenAI و آنتروپیک حدود ۱۵ درصد بوده و بخش عمده باقی‌مانده از سرمایه‌گذاری در گروه MANGOS به چهار شرکت بورسی این مجموعه اختصاص داشته است.
نکته قابل‌توجه اینکه MGOL تنها صندوق غیر‌اهرم‌دار در وب‌سایت شرکت Leverage Shares است. همان‌طور که از نام این شرکت پیداست، فعالیت آن عمدتاً بر صندوق‌های اهرمی متمرکز است؛ هرچند این شرکت با برند Themes نیز ارتباط دارد که مجموعه متنوع‌تری از صندوق‌ها را ارائه می‌کند. با این حال، Leverage Shares برای راه‌اندازی سه صندوق اهرمی مبتنی بر MGOL نیز درخواست ثبت کرده است: صندوق فروش استقراضی روزانه با هدف بازده منفی یک‌برابری Leverage Shares (MGOQ)، صندوق خرید اهرمی روزانه با هدف بازده دوبرابری (MGOX) و صندوق فروش استقراضی اهرمی روزانه با هدف بازده منفی دوبرابری (MGOZ).
سرمایه‌گذاران واقعاً تا چه اندازه به بازار شرکت‌های خصوصی دسترسی پیدا می‌کنند؟
اگرچه صندوق‌های MANGOS امکان سرمایه‌گذاری در شرکت‌های خصوصی مانند OpenAI و آنتروپیک را فراهم می‌کنند، سهم این دارایی‌ها از کل پرتفوی معمولاً نسبتاً محدود است. FRUT پیش از عرضه اولیه سهام هر شرکت، وزن آن را در شاخص پایه به ۵ درصد محدود می‌کند؛ در حالی که MN و MGOL مجموع مواجهه با شرکت‌های خصوصی را در زمان خرید به ۱۵ درصد خالص دارایی‌های خود محدود کرده‌اند. در نتیجه، با وجود آنکه دسترسی به بازار شرکت‌های خصوصی یکی از جذابیت‌های اصلی این محصولات است، عملکرد صندوق‌ها همچنان عمدتاً تحت تأثیر شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس قرار دارد. قاعده 22e-4 ذیل قانون شرکت‌های سرمایه‌گذاری مصوب ۱۹۴۰، به‌طور کلی سرمایه‌گذاری در دارایی‌های غیرنقدشونده را به ۱۵ درصد خالص دارایی‌های صندوق محدود می‌کند؛ هرچند این محدودیت لزوماً سقفی برای تمام انواع مواجهه مصنوعی با شرکت‌های خصوصی محسوب نمی‌شود.
تفاوت مهم دیگر این است که مواجهه با شرکت‌های خصوصی از طریق ETF با مالکیت سهام آن‌ها یکسان نیست. بیشتر صندوق‌های MANGOS برای شبیه‌سازی عملکرد اقتصادی OpenAI و آنتروپیک از قراردادهای معاوضه بازده کل استفاده می‌کنند. برخی از این قراردادها به قراردادهای آتی دائمی پیش از عرضه اولیه سهام، ابزارهای سهام توکنیزه‌شده یا ابزارهای مالی دیگری وابسته‌اند که به ارزش‌گذاری شرکت‌های خصوصی مرتبط هستند. قیمت این ابزارها ممکن است با ارزش‌گذاری‌های تعیین‌شده در معاملات بازار ثانویه تفاوت داشته باشد و در نتیجه، ریسک‌های بیشتری در زمینه تعیین قیمت ایجاد کند.
درخواست‌های ثبت دیگری نیز برای راه‌اندازی صندوق‌های MANGOS در دست بررسی است؛ از جمله صندوق‌هایی از شرکت‌های Defiance، ProShares و REX Shares.
جمع‌بندی
عرضه اولیه احتمالی سهام این شرکت‌ها می‌تواند ترکیب صندوق‌های MANGOS را تغییر دهد. برای مثال، FRUT ممکن است پس از بورسی‌شدن هر یک از این شرکت‌ها محدودیت وزن ۵ درصدی را کنار بگذارد و MN و MGOL نیز ممکن است وزن اختصاص‌یافته به آن‌ها را افزایش دهند. این تفاوت‌ها نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران نباید صرفاً به عنوان MANGOS یک صندوق توجه کنند، بلکه باید بررسی کنند هر ETF چگونه مواجهه با این شرکت‌ها را ایجاد می‌کند و با ورود شرکت‌های خصوصی به بازارهای عمومی، ترکیب پرتفوی آن چگونه ممکن است تغییر کند.
برای مطالعه اخبار و تحلیل‌های بیشتر، به مرکز محتوای صندوق‌های قابل معامله سهام (Equity ETF Content Hub) مراجعه کنید.