سم آلتمن، مدیرعامل اوپن‌ای‌آی: ریاضی‌دانان از شوک اولیه به پذیرش هوش مصنوعی رسیده‌اند
- رابطه سم آلتمن، مدیرعامل اوپن‌ای‌آی، با جامعه ریاضی‌دانان پیچیده و پرتنش بوده است.
- اوپن‌ای‌آی مدعی شده است که صدها مسئله ریاضی را حل کرده؛ ادعایی که خشم بسیاری از ریاضی‌دانان را برانگیخته است.
- آلتمن در سخنرانی اخیر خود در دانشگاه استنفورد گفت ریاضی‌دانان از مرحله خشم و مخالفت عبور کرده‌اند و اکنون هوش مصنوعی را پذیرفته‌اند.
ابتدا ناباوری بود و بعد، درد و نگرانی.
مدیرعامل اوپن‌ای‌آی گفت: «واکنش روز اول این بود که بگوییم کارمان تمام است و رشته ما به پایان رسیده. به دانشجویان تحصیلات تکمیلی‌مان می‌گفتیم رشته تحصیلی‌شان را عوض کنند.»
پس از آن، نوبت خشم رسید.
آلتمن در سخنرانی اخیر خود در دانشگاه استنفورد، در حضور صدها دانشجو که درباره آینده شغلی خود و دوام حرفه‌هایشان نگران بودند، گفت: «واکنش روز سوم شاید این بود که بگویند کاری که اوپن‌ای‌آی انجام داده وحشتناک است.»
اما به روایت آلتمن، تا روز پنجم، ریاضی‌دانان کم‌کم نقش هوش مصنوعی را در مطالعه اعداد و اثبات‌های ریاضی پذیرفتند؛ نقشی که به گفته او، اکنون دیگر نمی‌توان آن را از این حوزه جدا کرد. تحولات اخیر به بحثی گسترده درباره جایگاه این فناوری در پژوهش‌های ریاضی دامن زده است.
آلتمن گفت: «اکنون افراد زیادی می‌گویند که در واقع، قرار است حرفه‌ای متفاوت، اما امیدواریم بهتر، به‌عنوان ریاضی‌دان داشته باشند.»
این ارزیابی خوش‌بینانه آلتمن با دیدگاه برخی اعضای جامعه ریاضی‌دانان تفاوت چشمگیری دارد؛ افرادی که تحولات اخیر را تغییری بنیادین در ماهیت این رشته توصیف کرده‌اند.
اوپن‌ای‌آی در ماه سپتامبر ناگهان وارد حوزه‌ای شد که ریاضی‌دانان آن را قلمرو تخصصی خود می‌دانستند و اعلام کرد مدل‌هایش معادلات ناویه–استوکس را حل کرده‌اند؛ مسئله‌ای مشهور و بسیار دشوار که از قرن نوزدهم تاکنون ذهن برجسته‌ترین متخصصان را به خود مشغول کرده است. این اعلام خشم بسیاری از ریاضی‌دانان برجسته را برانگیخت.
دو پژوهشگر دانشگاهی، یکی از دانشگاه نیویورک و دیگری از شرکت آنتروپیک، اوپن‌ای‌آی را متهم کردند که برای حل این مسئله از داده‌های موجود در سابقه گفت‌وگوهای آن‌ها استفاده کرده است. ریاضی‌دانان همچنین اعتراض کردند که حتی اگر یک مدل هوش مصنوعی مسئله را حل کرده باشد، مراحل استدلال و روش رسیدن به پاسخ را نشان نداده است؛ در نتیجه، این پژوهشگران به‌جای جشن گرفتن یک دستاورد، باید صحت راه‌حل را بررسی کنند.
با این حال، ماجرا به همین جنجال‌ها ختم نشد و اختلاف‌نظرها ادامه یافت.
گروهی از دانشجویان کارشناسی مؤسسه فناوری کالیفرنیا، که نگران سرعت دگرگونی رشته خود به‌دست هوش مصنوعی بودند و می‌خواستند جایگاهشان را در این حوزه حفظ کنند، از برگزاری یک «ماراتن ریاضی» خبر دادند. در این رقابت، شرکت‌کنندگان تشویق می‌شدند برای حل مسائل دیرینه ریاضی از هوش مصنوعی کمک بگیرند.
پس از آنکه بیش از ۷۰۰ استاد و پژوهشگر دانشگاهی نامه‌ای سرگشاده در محکومیت این رقابت امضا کردند و آن را ترویج‌کننده محتوای بی‌کیفیت تولیدشده با هوش مصنوعی دانستند، اوپن‌ای‌آی از حمایت مالی این رویداد کناره‌گیری کرد. برگزارکنندگان از آن زمان تغییراتی در قوانین رقابت داده‌اند و قرار است این رویداد در ماه نوامبر برگزار شود.
در تحولی تازه‌تر، ترنس تائو، نابغه ریاضی دانشگاه کالیفرنیا در لس‌آنجلس که در ۲۰سالگی مدرک دکتری خود را دریافت کرد، گفت «عصر رمانتیک» ریاضیات به پایان رسیده است. به گفته او، پژوهشگران برجسته‌ای مانند خودش اکنون در حال سازگار شدن با شیوه کاری تازه‌ای هستند که در آن، به‌جای حل مستقل مسائل، بررسی و تأیید پاسخ‌های تولیدشده به‌وسیله هوش مصنوعی نقش پررنگ‌تری دارد.
تائو پس از آنکه اوپن‌ای‌آی در همین ماه اعلام کرد بیش از ۷۰۰ مسئله دیگر را حل کرده است، گفت: «برخی چیزها در حال از دست رفتن هستند.»
در سوی دیگر این بحث، آلتمن رویکرد خوش‌بینانه فردی را در پیش گرفته که معتقد است فناوری‌های تحول‌آفرین می‌توانند شیوه‌های موجود را دگرگون کنند.
او درباره احتمال آنکه هوش مصنوعی شرکت‌ها را به بازسازی ساختار نیروی کار وادار کند، گفت: «فکر نمی‌کنم با فاجعه‌ای در مقیاس نابودی گسترده مشاغل روبه‌رو شویم.» با این حال، به گفته آلتمن، تغییرات ناشی از هوش مصنوعی در حوزه ریاضیات سریع‌تر از بسیاری از رشته‌ها و صنایع دیگر رخ داده است.
او گفت: «فکر می‌کنم این سریع‌ترین موردی بود که همه ما توانستیم شاهد طی شدن چنین چرخه‌ای از تغییرات در یک حوزه باشیم.»