اوپن‌ای‌آی پیش از عرضه اولیه سهام، ارزش‌گذاری هدف خود را به ۱.۲۵ تریلیون دلار کاهش داد
ارزش‌گذاری هدف اوپن‌ای‌آی ظرف چند هفته از ۱.۴ تریلیون دلار به ۱.۲۵ تریلیون دلار کاهش یافته است؛ آن هم در شرایطی که این شرکت برای نهایی‌کردن دور تأمین مالی تا سقف ۳۰ میلیارد دلار تلاش می‌کند. این عقب‌نشینی هم‌زمان با هفته‌ای رخ داده که وال‌استریت به دلیل هزینه‌های هوش مصنوعی، سهام غول‌های فناوری را تحت فشار قرار داده است.
به گزارش سی‌ان‌بی‌سی به نقل از افراد آگاه از مذاکرات، اوپن‌ای‌آی به مراحل پایانی نهایی‌کردن دور تأمین مالی تا سقف ۳۰ میلیارد دلار نزدیک شده است؛ دوری که ارزش این شرکت را به ۱.۲۵ تریلیون دلار می‌رساند. سرمایه‌گذاران مرتبط با امارات متحده عربی و شرکت سرمایه‌گذاری کوتویی (Coatue) رهبری این دور را بر عهده دارند. اوپن‌ای‌آی روز پنجشنبه به سرمایه‌گذاران اعلام کرده است که می‌خواهد امضاهای نهایی تا پایان هفته آینده جمع‌آوری شوند. تک‌کرانچ نیز همین رقم را گزارش کرده و این دور تأمین مالی را پلی برای رسیدن به عرضه اولیه سهام شرکت در سال ۲۰۲۷ دانسته است؛ زمانی که اوپن‌ای‌آی اکنون برای ورود به بازار سهام در نظر گرفته است.
نکته‌ای که باید هر کسی را که هنوز بر اساس هیجان و خوش‌بینی صرف درباره هوش مصنوعی در سهام این حوزه سرمایه‌گذاری می‌کند، نگران کند، این است که رقم ۱.۲۵ تریلیون دلار از برآورد قبلی پایین‌تر است. اوپن‌ای‌آی در اوایل اکتبر، بنا بر گزارش‌های منتشرشده در آن زمان، قیمت ثابتی معادل ۱.۴ تریلیون دلار برای ارزش شرکت پیش از تزریق سرمایه جدید تعیین کرده بود؛ رقمی که به سرمایه‌گذاران بالقوه، از جمله بلک‌راک و صندوق سرمایه‌گذاری ام‌جی‌ایکس امارات، ارائه شد. کاهش حدود ۱۵۰ میلیارد دلاری این رقم ظرف چند هفته، اختلافی جزئی یا ناشی از گرد کردن اعداد نیست؛ بلکه نشان می‌دهد شرکت شرایط بازار را سنجیده و موضع خود را با آن تطبیق داده است.
شرایط بازار نیز به‌سرعت نامساعدتر شده است. شاخص ترکیبی نزدک طی هفته گذشته ۲.۱ درصد افت کرد که بدترین عملکرد هفتگی آن از ماه ژوئن به شمار می‌رود. در همین مدت، سهام متا ۴.۴ درصد و آلفابت ۲.۹ درصد کاهش یافت و ارزش سهام شرکت‌های تولیدکننده تراشه، میکرون و اینتل، نیز بیش از ۵ درصد پایین آمد. سرمایه‌گذاران بیش از پیش نگران‌اند که غول‌های رایانش ابری، که با استقراض هزینه توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی خود را تأمین می‌کنند، نتوانند با ادامه افزایش بازده اوراق قرضه، به همین سرعت به وام‌گیری ادامه دهند. انتظار می‌رود مایکروسافت، آمازون، آلفابت، متا و اوراکل در مجموع نزدیک به ۷۰۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۶ هزینه کنند. آی‌بی‌ام در تازه‌ترین گزارش مالی خود از نظر درآمد و سود بهتر از پیش‌بینی‌ها عمل کرد و پیش‌بینی عملکرد کل سال را نیز افزایش داد؛ بااین‌حال، سهام این شرکت باز هم افت کرد، زیرا سرمایه‌گذاران بر کندشدن رشد کسب‌وکار رایانش ابری آن متمرکز شدند. این اتفاق نشان می‌دهد که بازار در شرایط کنونی تقریباً هیچ فرصتی برای ناامیدکردن سرمایه‌گذاران به شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی نمی‌دهد.
سم آلتمن برای دستیابی به ارزش‌گذاری بیش از یک تریلیون دلار، با هدف عرضه موفق سهام در بازار عمومی، تلاش زیادی کرده است. بنا بر گزارش‌ها، مشاوران در اوایل سال جاری میلادی انتخابی صریح پیش روی او گذاشته بودند: پایبندی به ارزش‌گذاری یک تریلیون دلاری و عرضه سهام در سال ۲۰۲۷، یا پذیرش ارزش پایین‌تر برای ورود زودتر به بازار. آلتمن حاضر به پذیرش این تخفیف نبود. بااین‌حال، دور تأمین مالی خصوصی که نقش پلی برای مرحله بعدی را دارد، با عرضه اولیه سهام تفاوت اساسی دارد. در این مرحله، سرمایه‌گذاران خصوصی قیمت را تعیین می‌کنند، نه معامله‌گران بازار سهام؛ بنابراین، هنگامی که ارزش سهام شرکت‌های مشابه در بازار عمومی به‌شدت افت می‌کند، قیمت‌گذاری در بازار خصوصی نیز ناگزیر باید تعدیل شود.
محاسبات پشتوانه ارزش‌گذاری درخواستی اوپن‌ای‌آی، فشار بر این شرکت را بیشتر می‌کند. شرکت قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ در مجموع حدود ۶۰۰ میلیارد دلار برای توان محاسباتی هزینه کند. همچنین به کارکنان خود گفته است که می‌خواهد فروش سالانه‌اش را در سال جاری به سه برابر رقم ۱۳ میلیارد دلاری ثبت‌شده در سال گذشته برساند. نرخ درآمد سالانه‌شده اوپن‌ای‌آی با شتاب‌گرفتن تقاضای سازمانی به حدود ۷۰ میلیارد دلار نزدیک شده و شمار کاربران فعال هفتگی آن نیز از مرز یک میلیارد نفر گذشته است. شرکتی که با چنین مقیاسی پول نقد مصرف می‌کند، برای توجیه ارزش‌گذاری خود باید بازار را متقاعد کند که روند رشدش ادامه خواهد یافت. اما در حال حاضر، بازار به‌جای وعده، مدرک می‌خواهد.
در این میان، آنتروپیک نیز وجود دارد؛ رقیبی که مقایسه با آن می‌تواند به ضرر اوپن‌ای‌آی تمام شود. دور تأمین مالی سری H آنتروپیک در ماه مه، ارزش این شرکت را به ۹۶۵ میلیارد دلار رساند؛ رقمی بالاتر از ارزش‌گذاری ۸۵۲ میلیارد دلاری اوپن‌ای‌آی در همان مقطع. آنتروپیک با درآمد تکرارشونده سالانه ۳۰ میلیارد دلاری، هر سال حدود ۱۰ برابر رشد می‌کند؛ درحالی‌که درآمد تکرارشونده سالانه اوپن‌ای‌آی ۲۵ میلیارد دلار است و با ضریبی حدود ۳.۴ برابر در سال افزایش می‌یابد. سارا فرایر، مدیر مالی اوپن‌ای‌آی، به کارکنان گفته است که نگران زمان‌بندی عرضه اولیه سهام آنتروپیک نباشند و اوپن‌ای‌آی مسیر خودش را دنبال می‌کند. این همان حرفی است که مدیران معمولاً زمانی می‌زنند که ترجیح می‌دهند دیگر درباره موضوعی از آن‌ها سؤال نشود.
واقعیت این است که ارزش‌گذاری ۱.۲۵ تریلیون دلاری همچنان رقمی عظیم برای شرکتی است که سودآور نیست و رشد شمار کاربرانش نیز متوقف شده است. کاهش ارزش‌گذاری لزوماً به این معنا نیست که اوپن‌ای‌آی با بحران روبه‌رو شده است. اما نشان می‌دهد شرکتی که تصور می‌شد از موج تردیدها درباره هزینه‌کرد در حوزه هوش مصنوعی، که دامن آلفابت، متا و آی‌بی‌ام را گرفته، مصون باشد، اکنون به روشن‌ترین شکل ممکن پذیرفته است که از این قاعده مستثنا نیست؛ پیامی که در مفاد یک قرارداد سرمایه‌گذاری به‌خوبی منعکس می‌شود.
اوپن‌ای‌آی هم‌زمان با مذاکرات مربوط به تأمین مالی، در حال مذاکره برای یک قرارداد تجاری جداگانه است تا ظرفیت بیشتری برای پردازش‌های هوش مصنوعی در امارات متحده عربی به دست آورد. اندازه نهایی دور تأمین مالی هنوز مشخص نشده است. اینکه ارزش‌گذاری ۱.۲۵ تریلیون دلاری تا زمان امضای قراردادها پابرجا بماند یا پیش از آنکه اوپن‌ای‌آی در مقطعی از سال ۲۰۲۷ زنگ آغاز معاملات سهام خود را در بازار عمومی به صدا درآورد، بار دیگر کاهش یابد، اکنون به یکی از ارقام مهمی تبدیل شده که باید زیر نظر گرفت.