سرمایه‌گذاری ۶۵ میلیارد دلاری سافت‌بانک در OpenAI با شرایط دشوارتر بازار اعتبار روبه‌رو شد
۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ | تحریریه boerse-global.de
سهام گروه سافت‌بانک در حالی با فشار شدید فروش مواجه شد که موج جهانی عقب‌نشینی سرمایه‌گذاران از سهام شرکت‌های مرتبط با هوش مصنوعی، پرسشی دشوار را درباره آینده این مجموعه ژاپنی مطرح کرده است: سافت‌بانک با چه هزینه‌ای می‌تواند به تأمین مالی برنامه‌های بلندپروازانه خود در حوزه هوش مصنوعی ادامه دهد؟ افت ارزش سهام این شرکت نه واکنشی به انتشار خبر تازه‌ای از فعالیت‌های آن، بلکه بخشی از بازنگری گسترده‌تر سرمایه‌گذاران در ارزیابی این صنعت بود. در مرکز این بحث نیز سرمایه‌گذاری نزدیک به ۶۵ میلیارد دلاری سافت‌بانک در OpenAI قرار دارد؛ رقمی که بلومبرگ محاسبه کرده است.
ابعاد این سرمایه‌گذاری نشان می‌دهد که چرا شرایط تأمین مالی اکنون تا این اندازه برای سافت‌بانک اهمیت پیدا کرده است. پرسش سرمایه‌گذاران دیگر فقط این نیست که آیا هوش مصنوعی در بلندمدت سودآور خواهد بود یا خیر؛ آن‌ها می‌خواهند بدانند آیا می‌توان سرمایه لازم برای رسیدن به آن مرحله را با هزینه‌ای قابل‌قبول تأمین کرد. به بیان دیگر، چشم‌انداز امیدوارکننده فناوری به‌تنهایی دیگر برای توجیه اقتصادی چنین سرمایه‌گذاری‌هایی کافی نیست.
انتشار رکوردشکن اوراق قرضه پرریسک، معیاری برای سنجش هزینه تأمین مالی
هزینه استقراض خود سافت‌بانک روشن‌ترین نشانه از اهمیت این مسئله است. این شرکت حدود سه هفته پیش با انتشار ۱۱ میلیارد دلار اوراق قرضه پربازده با نرخ سود اسمی سالانه ۹٫۷۵ درصد، منابع مالی تازه‌ای جذب کرد. بلومبرگ این معامله را بزرگ‌ترین انتشار اوراق قرضه شرکتی پرریسک، موسوم به اوراق قرضه بنجل، در تاریخ توصیف کرده است. قرار بود منابع حاصل از این اوراق صرف راهبرد سرمایه‌گذاری گروه در حوزه هوش مصنوعی شود.
اگرچه انتشار این اوراق عامل آغاز موج اخیر سقوط سهام سافت‌بانک نبود، اما به‌خوبی توضیح می‌دهد که چرا تردیدها درباره هزینه تأمین مالی چنین تأثیر مستقیمی بر این شرکت گذاشته است. مسئله صرفاً ظرفیت رشد هوش مصنوعی نیست، بلکه هزینه بدهی‌هایی است که برای بهره‌برداری از این فرصت ایجاد می‌شوند. سافت‌بانک نشان داده که می‌تواند از بازار اوراق قرضه سرمایه جذب کند، اما هنوز مشخص نیست که در آینده نیز بتواند با شرایطی مشابه وام بگیرد.
سرایت نگرانی‌ها از اوراق بدهی بحران‌زده CoreWeave به بازار هوش مصنوعی
این نگرانی‌ها به سافت‌بانک محدود نمی‌شود. بلومبرگ به افت قیمت اوراق قرضه شرکت CoreWeave اشاره کرده است؛ اوراقی که ارزش آن‌ها به سطوحی رسیده که معمولاً با بدهی شرکت‌های گرفتار مشکلات جدی مالی ارتباط دارد. این وضعیت نشانه‌ای از گسترش تردید سرمایه‌گذاران در بخش‌های مختلف صنعت هوش مصنوعی است. هم‌زمان، رویترز گزارش داده که سرمایه‌گذاران درباره میزان هزینه‌کرد مورد انتظار در حوزه هوش مصنوعی طی سال آینده محتاط‌تر شده‌اند. نگرانی از احتمال کاهش تقاضا در چین نیز به این فضای احتیاط‌آمیز دامن زده است.
برای سافت‌بانک، این شرایط نامساعد در سراسر صنعت با نگرانی دیگری که مستقیماً به وضعیت مالی خود شرکت مربوط می‌شود، همراه شده است: میزان اتکای آن به بدهی. بر اساس گزارش بلومبرگ، سهام‌داران هم از حجم بدهی‌های گروه نگران‌اند و هم درباره ارزش‌گذاری دارایی‌های مرتبط با هوش مصنوعی آن تردید دارند. البته افت قیمت اوراق CoreWeave به معنای بروز اختلال فوری در تأمین مالی سافت‌بانک نیست؛ بلکه نشان می‌دهد تردیدها درباره آینده سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی به بخش‌های دیگری از این بازار نیز سرایت کرده است.
مذاکرات خرید Allied Universal و پرسشی تازه درباره تعهدات مالی سافت‌بانک
در کنار بحث هزینه تأمین مالی، احتمال انجام یک معامله بزرگ دیگر نیز مطرح است. رویترز در ۱۶ اکتبر گزارش داد که سافت‌بانک در حال بررسی خرید شرکت Allied Universal از مالکان فعلی آن است؛ معامله‌ای که ممکن است ارزش این ارائه‌دهنده خدمات امنیتی آمریکایی را به حدود ۱۸ میلیارد دلار برساند. طبق این گزارش، مذاکرات هنوز در مراحل اولیه قرار داشت، تصمیم نهایی گرفته نشده بود و سافت‌بانک نیز از اظهارنظر در این‌باره خودداری کرده بود.
بنابراین، این خرید احتمالی را نه می‌توان توافقی قطعی برای تصاحب شرکت دانست و نه نشانه‌ای تأییدشده از ایجاد نیازهای مالی بیشتر برای سافت‌بانک. بااین‌حال، مطرح شدن چنین معامله‌ای پرسش دومی را برای سرمایه‌گذاران پررنگ‌تر می‌کند: سافت‌بانک علاوه بر راهبرد سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی که با اتکا به استقراض پیش می‌رود، ممکن است چه تعهدات مالی دیگری بر عهده بگیرد؟ با وجود این، محور اصلی موج فروش سهام در روز گذشته همان پرسش نخست بود: آیا سرمایه‌گذاری گسترده سافت‌بانک در هوش مصنوعی در بلندمدت قابل‌تداوم است و هزینه بدهی‌های موردنیاز برای تأمین مالی آن تا چه اندازه خواهد بود؟
دو پرسش اساسی درباره آینده سهام سافت‌بانک
وجه مشترک تمام این نگرانی‌ها، ارتباط میان ریسک ارزش‌گذاری دارایی‌های هوش مصنوعی، میزان بدهی و هزینه تأمین مالی است. مذاکرات مقدماتی برای خرید Allied Universal به درک بهتر شرایط و تعهدات احتمالی سافت‌بانک کمک می‌کند، اما هیچ شواهد تأییدشده‌ای وجود ندارد که این مذاکرات عامل نوسان اخیر سهام بوده باشد. فشار واردشده بر سهام سافت‌بانک بیش از هر چیز بازتاب بازنگری بازار در یک پرسش اساسی است: آیا بازده مجموعه گسترده سرمایه‌گذاری‌های این شرکت در هوش مصنوعی می‌تواند هزینه تأمین مالی آن‌ها را توجیه کند؟ این پرسشی است که تأثیر آن بر سهام سافت‌بانک به یک جلسه معاملاتی محدود نخواهد ماند.