تعهد ۵ درصدی آنتروپیک در برابر طرح ۱۴۶ دلاری ماسک؛ چرا دسترسی به زیرساخت اهمیت بیشتری دارد؟
نویسنده: آنانثیکا جی | ویراستار: عمار رضا | ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۰۰
آنتروپیک متعهد شده است ۵ درصد از سهام خود را به صندوقی برای منافع عمومی اختصاص دهد و ایلان ماسک نیز وعده داده است به هر کودک آمریکایی یک سهم اسپیسایکس به ارزش تقریبی ۱۴۶ دلار اهدا کند. این دو طرح بحثی را درباره مؤثرترین راه گسترش دسترسی به فرصتهای اقتصادی هوش مصنوعی به راه انداختهاند: آیا توزیع سهام میتواند مشارکت عمومی را افزایش دهد یا دسترسی به زیرساختهای پردازشی غیرمتمرکز، مانند شبکه io.net، راهکار مؤثرتری برای توسعهدهندگان است؟
نکات کلیدی
- آنتروپیک وعده اختصاص ۵ درصد از سهام خود به یک صندوق را داده و ماسک نیز متعهد شده است به هر کودک آمریکایی یک سهم اسپیسایکس به ارزش تقریبی ۱۴۶ دلار اهدا کند.
- برای مشارکت واقعی در توسعه هوش مصنوعی، دسترسی مستمر به پردازندههای گرافیکی و توان محاسباتی میتواند مهمتر از دریافت یکباره سهام باشد.
- شبکه غیرمتمرکز پردازندههای گرافیکی io.net مدعی است در مقایسه با خدمات ابری متمرکز، هزینههای پردازشی را تا ۷۰ درصد کاهش میدهد.

آنتروپیک و ایلان ماسک هر دو پیشنهادهایی برای تقسیم ثروت حاصل از هوش مصنوعی از طریق واگذاری سهام مطرح کردهاند، اما شیوه اجرای این دو طرح تفاوت قابلتوجهی دارد. آنتروپیک قصد دارد ۵ درصد از سهام خود را به صندوق تازهای برای منافع عمومی اختصاص دهد، در حالی که ماسک پیشنهاد کرده است به هر کودک در آمریکا یک سهم شرکت اسپیسایکس واگذار شود. این دو رویکرد پرسشی اساسی را برای فعالان حوزه رمزارز و بلاکچین مطرح میکنند: آیا بازتوزیع سهامی که مالکیت آن در دست گروه محدودی متمرکز شده، بهاندازه گسترش دسترسی به زیرساختهای هوش مصنوعی مؤثر است؟
از نگاه فعالان حرفهای این حوزه، مسئله اصلی به ساختار دسترسی بازمیگردد. توانایی ساخت محصولات مبتنی بر هوش مصنوعی و کسب درآمد از آنها بیش از گذشته به دسترسی به منابع محاسباتی وابسته شده است. شبکههای غیرمتمرکزی مانند io.net معتقدند کاهش هزینه این منابع، در مقایسه با توزیع یکباره دارایی، اهمیت بیشتری دارد.
صندوق ۵ درصدی آنتروپیک و وعده سهام ۱۴۶ دلاری ماسک چگونه عمل میکنند؟
بر اساس جزئیات منتشرشده، آنتروپیک متعهد شده است ۵ درصد از سهام خود را به «صندوق منافع عمومی آنتروپیک» اختصاص دهد. این صندوق نهادی تحت مالکیت کامل شرکت خواهد بود که برای حمایت از کمکهای مالی به سازمانهای غیرانتفاعی یا توزیع مستقیم منابع طراحی شده است. هیئتمدیره میتواند به ازای هر ۵۰ درصد افزایش ارزش شرکت، ۲ واحد درصد دیگر به سهم صندوق اضافه کند تا دارایی آن همزمان با رشد ارزشگذاری آنتروپیک افزایش یابد. اجرای این تعهد به عرضه اولیه سهام آنتروپیک در آینده وابسته است؛ زمانی که سهام شرکت قابلیت نقدشوندگی پیدا خواهد کرد.

ایلان ماسک نیز در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرده است که قصد دارد به هر کودک آمریکایی یک سهم اسپیسایکس بدهد؛ پیشنهادی که از آن با عنوان «تعهد ماسک» یاد میشود. ارزش هر سهم اسپیسایکس حدود ۱۴۶ دلار برآورد شده است. با توجه به جمعیت تقریباً ۷۳ میلیون نفری افراد زیر ۱۸ سال در آمریکا، ارزش مجموع این واگذاری به حدود ۱۰ میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار میرسد؛ یعنی نزدیک به ۱۴۶ دلار برای هر کودک.

با این حال، هنوز جزئیات مربوط به نحوه تخصیص و نگهداری سهام در هیچیک از این دو طرح منتشر نشده است. اسپیسایکس نیز شرکتی خصوصی است و انتقال سهام آن به دیگران مجاز نیست. هر دو پیشنهاد آنتروپیک و ماسک در واکنش به نگرانی فزاینده درباره تمرکز ارزش اقتصادی حاصل از هوش مصنوعی در اختیار شمار محدودی از آزمایشگاهها و کارآفرینان مطرح شدهاند.
چرا دسترسی به زیرساخت ممکن است از بازتوزیع ثروت مهمتر باشد؟
دریافت یکباره دارایی به ارزش حدود ۱۴۶ دلار، سهم محدودی از منافع اقتصادی این صنعت را در اختیار افراد قرار میدهد. در مقابل، مشارکت پایدار در توسعه هوش مصنوعی نیازمند دسترسی مستمر به پردازندههای گرافیکی، ظرفیت آموزش مدلها و خدمات استنتاج است؛ منابعی که در زیرساختهای ابری متمرکز، کمیاب و پرهزینه هستند. شبکه io.net راهکاری غیرمتمرکز برای این مشکل ارائه میکند. این شبکه بهعنوان نوعی شبکه زیرساخت فیزیکی غیرمتمرکز یا DePIN در حوزه پردازش گرافیکی، توان پردازشی بلااستفاده یا کماستفاده مراکز داده، استخراجکنندگان رمزارز و تأمینکنندگان مستقل را در بیش از ۱۳۸ کشور گردآوری میکند.
«آنتروپیک متعهد شده است ۵ درصد از سهام خود را اختصاص دهد. ماسک نیز وعده داده است به هر کودک آمریکایی یک سهم اسپیسایکس بدهد.
حالا بیایید حسابوکتاب کنیم.
ارزش طرح ماسک برای هر کودک حدود ۱۵۰ دلار است. ارزش تعهد آنتروپیک نیز بر اساس ارزشگذاری گزارششده برای عرضه اولیه سهام این شرکت، کمتر از یک درصد از ۱۰ تریلیون دلاری است که انتظار میرود صرف توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی شود.
این طرحها برای آنها خوب است، اما...» مشاهده محتوای همراه
شبکه io.net خوشههای پردازشی موردنیاز برای اجرای وظایف هوش مصنوعی را بهصورت درخواستی در اختیار کاربران قرار میدهد و مدعی است هزینه استفاده از خدمات آن در مقایسه با ارائهدهندگانی مانند خدمات وب آمازون، تا ۷۰ درصد کمتر است. این تفاوت برای سرمایهگذاران، توسعهدهندگان و مؤسسات اهمیت دارد. واگذاری سهام میتواند بخشی از منافع مالی شرکتها را به افراد بیشتری منتقل کند، اما لزوماً تغییری در این واقعیت ایجاد نمیکند که چه کسانی توانایی ساخت مدلهای هوش مصنوعی را دارند. در مقابل، دسترسی ارزانتر و بدون نیاز به مجوز به توان محاسباتی میتواند به استارتاپها، پژوهشگران و تیمهای فعال در بازارهای نوظهور امکان دهد مدلهای خود را آزمایش و عرضه کنند.
در اکوسیستمهای بلاکچینی، بهویژه سولانا که io.net بر بستر آن فعالیت میکند، تقاضای واقعی برای توان پردازشی میتواند کاربردپذیری شبکه را افزایش دهد. با این حال، وابستگی به چرخههای رونق و رکود صنعت هوش مصنوعی نیز نوسانهایی به همراه خواهد داشت. نهادهای نظارتی که تمرکز قدرت در صنعت هوش مصنوعی را بررسی میکنند، باید هر دو رویکرد را در نظر بگیرند. بازتوزیع ثروت، مانند طرح آنتروپیک، به پیامدهای این تمرکز میپردازد؛ در حالی که گسترش دسترسی به زیرساختها، موانع ورود بازیگران جدید را هدف قرار میدهد.
شرایط بازار و گامهای بعدی
تعهد آنتروپیک در شرایطی مطرح شده است که انتظار میرود سرمایهگذاری عظیمی در زیرساختهای هوش مصنوعی انجام شود و برخی تحلیلها از هزینهای در حدود ۱۰ تریلیون دلار برای توسعه این زیرساختها سخن میگویند. اگر توان محاسباتی همچنان در اختیار شمار محدودی از شرکتهای بزرگ ارائهدهنده خدمات ابری باقی بماند، هزینه و میزان دسترسی به این منابع نقش تعیینکنندهای در رقابت خواهند داشت. توزیع منابع پردازشی میان تأمینکنندگان متعدد با هدف گسترش این ظرفیت انجام میشود. با این حال، توسعهدهندگان همچنان باید پیش از انتخاب ارائهدهنده خدمات، بررسیهای دقیقی انجام دهند؛ زیرا قابلیت اطمینان گرههای شبکه، امکان راستیآزمایی و ثبات قیمتگذاری از مشوقهای مبتنی بر توکن اهمیت بیشتری دارند.

برای دارندگان توکنهای مرتبط با هوش مصنوعی و داراییهای حوزه DePIN، شاخصهایی مانند میزان پذیرش فناوری و درآمد شبکه اطلاعات معنادارتری نسبت به تیترهای مربوط به وعدههای اهدای دارایی، از جمله تعهد آنتروپیک، ارائه میکنند. اکنون مسئله اصلی، اجرای عملی این طرحهاست. آنتروپیک باید سازوکار حاکمیتی صندوق خود را نهایی کند و موافقت سهامداران را به دست آورد. ماسک نیز باید روشن کند سهام شرکت خصوصی اسپیسایکس چگونه میتواند در مقیاسی گسترده به افراد زیر سن قانونی منتقل شود. برای io.net و شبکههای مشابه نیز آزمون اصلی آن است که ادعاهای مربوط به کاهش هزینه را به استفاده مستمر شرکتها و سازمانها از خدمات خود تبدیل کنند.
