آیا هوش مصنوعی جای پزشکان را می‌گیرد یا آن‌ها را از محدودیت‌ها رها می‌کند؟
ریچارد لو، پزشک و از پیشگامان نوآوری در نرم‌افزارهای پزشکی، در گردهمایی انجمن دانش‌آموختگان پزشکی دانشگاه ییل در سوم اکتبر ۲۰۲۶، یکی از فرض‌های اساسی درباره کاربرد هوش مصنوعی در نظام سلامت را به چالش کشید: ثبت سخنان پزشکان لزوماً به معنای درک شیوه استدلال بالینی آن‌ها نیست.
نویسنده: ریچارد پاول | ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۴۷ به وقت UTC
با گسترش سریع کاربرد هوش مصنوعی در پزشکی، تفاوتی بنیادین بیش از پیش آشکار می‌شود: ثبت آنچه پزشکان بر زبان می‌آورند، با درک دانسته‌ها، شیوه تفکر و نتیجه‌گیری‌های بالینی آن‌ها یکسان نیست.
این تمایز، محور اصلی سخنرانی ریچارد لو، پزشک، نوآور حوزه نرم‌افزارهای پزشکی و دانش‌آموخته سال ۱۹۷۶ دانشکده پزشکی دانشگاه ییل بود. او این سخنرانی را سوم اکتبر ۲۰۲۶، در جریان برنامه گردهمایی سالانه دانش‌آموختگان انجمن دانش‌آموختگان پزشکی ییل ارائه کرد.
این سخنرانی با عنوان «آیا هوش مصنوعی جای پزشکان را می‌گیرد یا آن‌ها را از محدودیت‌ها رها می‌کند؟» یکی از فرض‌های اساسی بسیاری از سامانه‌های هوش مصنوعی پزشکی امروز را زیر سؤال می‌برد؛ این تصور که پیاده‌سازی دقیق گفت‌وگوهای پزشک و بیمار، لزوماً می‌تواند درک پزشک از وضعیت بیمار را نیز ثبت و بازنمایی کند.
ممکن است متن پیاده‌سازی‌شده یک جلسه معاینه، تک‌تک کلمات ردوبدل‌شده را به‌درستی ثبت کند، اما همچنان نتواند استدلال بالینی پشت تصمیم پزشکی را نشان دهد. پزشکان هنگام تصمیم‌گیری به سال‌ها تجربه، شناختی که از وضعیت و ویژگی‌های هر بیمار دارند و اطلاعاتی تکیه می‌کنند که ممکن است هرگز به‌صراحت در گفت‌وگو بیان نشده باشند.
به اعتقاد دکتر لو، آینده هوش مصنوعی در پزشکی نباید بر اساس میزان موفقیت رایانه‌ها در تقلید از پزشکان تعریف شود، بلکه معیار اصلی باید این باشد که این فناوری تا چه اندازه توانایی پزشکان را برای مراقبت بهتر از بیماران افزایش می‌دهد.
او معتقد است بخش بزرگی از فناوری‌های پزشکی امروزی، ناخواسته رابطه طبیعی میان پزشکان و ابزارهایشان را وارونه کرده‌اند. به‌جای آنکه فناوری خود را با شیوه تفکر پزشکان سازگار کند، پزشکان بیش از پیش ناچار شده‌اند روش کار خود را با الزامات فناوری تطبیق دهند. اکنون ظهور هوش مصنوعی مولد فرصتی فراهم کرده است تا این رابطه بار دیگر به شکل طبیعی خود بازگردد و فناوری در خدمت شیوه کار و تفکر پزشکان قرار گیرد.
این سخنرانی همچنین موضوعات یادشده را در چارچوب گسترده‌تری از آموزش پزشکی، استقلال حرفه‌ای پزشکان و افزایش وظایف اداری بررسی می‌کند؛ فشارهایی که در نارضایتی شغلی و فرسودگی حرفه‌ای پزشکان نقش داشته‌اند.
دکتر لو با تکیه بر تجربه خود در طبابت و توسعه فناوری‌های پزشکی، دیدگاهی ارائه می‌دهد که هم بر شناخت عملی از پزشکی بالینی استوار است و هم بر تجربه طراحی و توسعه نرم‌افزارهای تخصصی این حوزه.
ریچارد لو در سال ۱۹۷۶ از دانشکده پزشکی دانشگاه ییل فارغ‌التحصیل شد و نزدیک به دو دهه در ایالت کالیفرنیا به طبابت پرداخت. او در این مدت، مدیریت سه بخش اورژانس را نیز بر عهده داشت. لو پس از آن شرکت نرم‌افزار پزشکی پراکسیس ای‌ام‌آر (Praxis EMR) را تأسیس کرد و دهه‌ها به بررسی این موضوع پرداخت که چگونه می‌توان از فناوری رایانه‌ای برای پشتیبانی از استدلال بالینی پزشکان استفاده کرد، بی‌آنکه این فناوری در روند تصمیم‌گیری پزشکی اختلال ایجاد کند.
نسخه کامل این سخنرانی برای پزشکان، مدرسان پزشکی، دانشجویان و عموم علاقه‌مندان از طریق وب‌سایت پراکسیس ای‌ام‌آر در دسترس است.