شکایت گروهی علیه OpenAI به اتهام جمع‌آوری غیرقانونی اطلاعات کودکان
- چه کسی: مادر دو کودک زیر سن قانونی، شکایتی گروهی علیه بنیاد OpenAI، شرکت OpenAI OpCo، شرکت OpenAI Holdings و گروه OpenAI ثبت کرده است.
- چرا: شاکی مدعی است OpenAI اطلاعات میلیون‌ها کودک را برای آموزش مدل‌های زبانی بزرگ خود و ایجاد پروفایل‌های دقیق از کودکان جمع‌آوری کرده است.
- کجا: این شکایت گروهی علیه OpenAI در دادگاه فدرال ایالت کالیفرنیا ثبت شده است.
در شکایت گروهی جدیدی علیه OpenAI ادعا شده است که این شرکت اطلاعات بسیار حساس و ارزشمند میلیون‌ها کودک را جمع‌آوری کرده و از آن‌ها برای آموزش مدل‌های زبانی بزرگ خود و ساخت پروفایل‌های دقیق از کودکان استفاده کرده است.
شاکی که با نام مستعار «جین دو» (Jane Doe) معرفی شده، مدعی است OpenAI از طریق استفاده فرزندان زیر سن قانونی او از چت‌بات هوش مصنوعی چت‌جی‌پی‌تی (ChatGPT)، از آن‌ها سوءاستفاده کرده است. او همچنین می‌گوید OpenAI با جمع‌آوری اطلاعات کودکان، بدون کسب رضایت خود آن‌ها یا والدینشان، از این داده‌ها سود برده است.
در متن شکایت آمده است: «طبق قانون، کودکان نمی‌توانند به این شکل از حقوق خود صرف‌نظر کنند. OpenAI از این موضوع آگاه است و به همین دلیل اعلام می‌کند که استفاده کودکان از چت‌جی‌پی‌تی مستلزم رضایت والدین است؛ اما در عمل چنین رضایتی را دریافت نمی‌کند.»
شاکی قصد دارد نمایندگی گروهی سراسری از تمام افرادی را بر عهده بگیرد که هنگام کلیک روی گزینه «ادامه» (Continue) در بخش شرایط استفاده از چت‌جی‌پی‌تی، کمتر از ۱۸ سال داشته‌اند و از نوامبر ۲۰۲۲ تاکنون، پس از پذیرش این شرایط، دست‌کم یک توکن داده از طریق چت‌جی‌پی‌تی در اختیار OpenAI قرار داده‌اند.
اتهام دست‌کاری روانی کودکان و سوءاستفاده از اعتماد آن‌ها علیه OpenAI
در این شکایت گروهی ادعا شده است که چرخه بازخورد داده‌ای چت‌جی‌پی‌تی، موسوم به «چرخ طیار داده» (Data Flywheel)، بر بهره‌برداری از اطلاعات شخصی کودکان متکی است. در این چرخه، تعامل بیشتر کاربران با چت‌بات به بهبود مدل کمک می‌کند و مدل بهبودیافته نیز با ایجاد گفت‌وگوهای شخصی‌سازی‌شده و جذاب‌تر، کاربران را به تعامل بیشتر ترغیب می‌کند.
شاکی همچنین معتقد است این چت‌بات به‌گونه‌ای طراحی شده که کودکان را از نظر روانی تحت تأثیر قرار دهد و به بیان خصوصی‌ترین افکار، احساسات و عواطفشان ترغیب کند. به ادعای او، چت‌جی‌پی‌تی برای رسیدن به این هدف از ویژگی‌های انسان‌گونه استفاده می‌کند، سبک ارتباطی کودکان را تقلید می‌کند و پاسخ‌هایی می‌دهد که بیش از اندازه با خواسته‌ها و دیدگاه‌های آن‌ها همراهی می‌کند.
بر اساس این شکایت، چت‌بات OpenAI در نهایت کودکان را تشویق می‌کند که بیش از دوستان، اعضای خانواده یا معلمان خود به آن اعتماد کنند و در هر گفت‌وگوی تازه، اطلاعات شخصی بیشتری را با آن در میان بگذارند.
در متن شکایت آمده است: «نکته تکان‌دهنده این است که از هر سه نوجوانی که از چت‌بات‌های هوش مصنوعی استفاده می‌کنند، یک نفر گفت‌وگو با همراهان هوش مصنوعی را به اندازه گفت‌وگو با دوستان واقعی خود یا حتی بیشتر از آن رضایت‌بخش دانسته است.»
شاکی، OpenAI را به «دارا شدن بلاجهت» متهم کرده است؛ به این معنا که به ادعای او، شرکت بدون برخورداری از مبنای قانونی موجه، از اطلاعات کودکان منفعت مالی به دست آورده است. او همچنین خواستار صدور حکم اعلامی بر اساس قانون خانواده کالیفرنیا شده است تا دادگاه وضعیت حقوقی مورد اختلاف را روشن کند. شاکی علاوه بر درخواست محاکمه با حضور هیئت منصفه، خواستار محکومیت شرکت به پرداخت خسارت تنبیهی به خود و تمامی اعضای گروه شاکیان شده است.
در ماه سپتامبر نیز شکایت گروهی جداگانه‌ای علیه OpenAI ثبت شد. در آن پرونده ادعا شده بود که این شرکت به‌اندازه کافی به کاربران اطلاع نداده است که پیمانکاران شخص ثالث ممکن است گفت‌وگوهای آن‌ها با چت‌جی‌پی‌تی را بخوانند، خلاصه کنند و مورد ارزیابی قرار دهند.
نمایندگی حقوقی شاکی را مارک اِی. فینکلستاین (Mark A. Finkelstein) و ایمی ای. لسپرنس (Amy E. Lesperance) از مؤسسه حقوقی Umberg/Zipser LLP؛ آر. پال یتر (R. Paul Yetter)، جیمز ای. زاکر (James E. Zucker)، شنون ان. اسمیت (Shannon N. Smith)، جولیا سی. ریزلی (Julia C. Risley) و ایوا ای. رابینز (Eva E. Robins) از مؤسسه حقوقی Yetter Coleman LLP؛ دیوید ام. شیرن (David M. Sheeren) از مؤسسه Sheeren Law PLLC؛ و اندرو لیدل (Andrew Liddell) و جولی لیدل (Julie Liddell) از مرکز حقوقی Edtech Law Center PLLC بر عهده دارند.
این شکایت گروهی علیه OpenAI با عنوان Doe v. OpenAI Foundation, et al. و شماره پرونده 3:26-cv-11781 در دادگاه منطقه‌ای ایالات متحده برای ناحیه شمالی کالیفرنیا، شعبه سان‌فرانسیسکو، مطرح شده است.