باگ چت‌جی‌پی‌تی پس از عرضه GPT-6 باعث شد ترافیک ارجاعی هوش مصنوعی به‌عنوان ترافیک مستقیم ثبت شود
بازاریابانی که آمار ترافیک ارجاعی از هوش مصنوعی را دنبال می‌کردند، در ماه اکتبر با کاهش چشمگیر این بازدیدها روبه‌رو شدند. داده‌های چندین ابزار تحلیل ترافیک نشان می‌داد که تعداد بازدیدهای ورودی از چت‌جی‌پی‌تی کاهش یافته است؛ اتفاقی که هم‌زمان با عرضه GPT-6 رخ داد. بااین‌حال، به نظر می‌رسد این افت بیش از آنکه ناشی از کاهش علاقه کاربران باشد، به تغییر در نحوه ثبت و تحلیل ترافیک مربوط بوده است.
به گزارش Search Engine Land، ظاهراً شرکت OpenAI پارامترهای ردیابی UTM را از لینک‌های موجود در چت‌جی‌پی‌تی حذف کرده بود. در نتیجه، بازدیدهایی که از این پلتفرم به وب‌سایت‌ها هدایت می‌شدند، ممکن بود به‌جای ترافیک ارجاعی، به‌طور خودکار در دسته ترافیک مستقیم ثبت شوند. این تغییر تشخیص و تفکیک این دو نوع بازدید را دشوار می‌کرد.
چه چیزی ظاهراً تغییر کرده بود؟
این تغییر پس از عرضه مدل GPT-6 در اکتبر ۲۰۲۶ شناسایی شد. لینک‌های چت‌جی‌پی‌تی دیگر پارامتر utm_source=chatgpt.com را که OpenAI در ماه ژوئن معرفی کرده بود، در خود نداشتند. این برچسب به صاحبان وب‌سایت‌ها کمک می‌کرد به‌سادگی تشخیص دهند کدام بازدیدها از چت‌جی‌پی‌تی آمده‌اند.
سدریک هویسلر از شرکت ادوبی بخش دیگری از این ماجرا را روشن کرد. او متوجه شد لینک‌ها به شیوه تازه‌ای باز می‌شوند که مانع انتقال اطلاعات ارجاع‌دهنده به وب‌سایت مقصد می‌شود. وب‌سایت Search Engine Roundtable با بازنشر مطلب هویسلر توضیح داد که GPT-6 برای باز کردن لینک‌ها از فراخوانی window.open با تنظیمات no opener و no referrer استفاده می‌کند و هم‌زمان برچسب UTM را نیز حذف کرده است. در نتیجه، بازدید بدون هیچ برچسب ردیابی یا اطلاعات ارجاع‌دهنده ثبت می‌شود.
به نوشته Relevant Audience، یادداشت‌های انتشار چت‌جی‌پی‌تی نشان می‌دهد که عرضه GPT-6 برای کاربران طرح‌های پولی از ۷ اکتبر آغاز شده است. هم‌زمانی تغییر در شیوه ردیابی با انتشار مدل جدید باعث شد بازاریابان تصور کنند که مدل تازه واقعاً کاربران کمتری را به وب‌سایت‌ها هدایت می‌کند.
بری شوارتز از Search Engine Roundtable نیز در ۱۴ اکتبر به همین موضوع پرداخت. او اشاره کرد که ظاهراً این تغییر هم‌زمان با عرضه GPT-6 در حدود یک هفته پیش رخ داده است، اما هنوز مشخص نبود که این اتفاق عمدی بوده یا خیر.
چگونه حذف یک برچسب، بازدید ارجاعی را به ترافیک مستقیم تبدیل می‌کند؟
برای درک این مشکل، ابتدا باید بدانیم ابزارهای تحلیل ترافیک چگونه منبع بازدیدکنندگان را تشخیص می‌دهند. پارامتر UTM برچسبی است که به انتهای نشانی اینترنتی اضافه می‌شود و اطلاعاتی مانند منبع، نوع کانال یا کمپین مرتبط با یک کلیک را در اختیار ابزار تحلیل قرار می‌دهد. اطلاعات ارجاع‌دهنده یا Referrer نیز نشانه دیگری است که مرورگر ارسال می‌کند و مشخص می‌سازد کاربر از کدام صفحه وارد وب‌سایت شده است.
در شرایط عادی، وجود یکی از این دو نشانه برای شناسایی منبع بازدید کافی است. اما وقتی هر دو وجود نداشته باشند، ابزارهایی مانند گوگل آنالیتیکس اطلاعات لازم برای تشخیص منبع را در اختیار ندارند و معمولاً بازدید را در دسته ترافیک مستقیم قرار می‌دهند. این دسته شامل کاربرانی است که نشانی سایت را خودشان وارد کرده‌اند، از نشانک مرورگر استفاده کرده‌اند یا از مسیری وارد شده‌اند که اطلاعاتی درباره منبع ورودشان باقی نگذاشته است.
به همین دلیل، کاربری که از طریق چت‌جی‌پی‌تی وارد یک وب‌سایت شده است، ممکن است در آمار دقیقاً مانند کسی دیده شود که نشانی سایت را شخصاً تایپ کرده است. بازدیدکننده تغییری نکرده و تنها برچسب مربوط به منبع ورود او عوض شده است.
داده‌های هویسلر چه چیزی را نشان می‌دهند؟
هویسلر حدود ۵۰۰ صفحه وب را بررسی کرد که پیش از این، چت‌جی‌پی‌تی دست‌کم ۵ درصد از بازدیدهای آن‌ها را تأمین می‌کرد. او آمار روزهای ۹ تا ۱۳ اکتبر را با هفته قبل مقایسه کرد.
نتایج این بررسی الگوی مشخصی را نشان می‌داد:
- ترافیک چت‌جی‌پی‌تی: کاهش روزانه حدود ۳۱ هزار بازدید
- ترافیک مستقیم: افزایش روزانه حدود ۲۶ هزار بازدید در همان صفحات
- ترافیک جست‌وجو: کاهش ۷ درصدی، همسو با روند کلی ترافیک موتورهای جست‌وجو
در دو سوم صفحاتی که با کاهش بازدیدهای ارجاعی از چت‌جی‌پی‌تی مواجه شده بودند، ترافیک مستقیم افزایش یافت. در هفته قبل، احتمال مشاهده چنین افزایشی تقریباً برابر با احتمال رخ ندادن آن بود. این تفاوت نشان می‌دهد که افزایش ترافیک مستقیم به احتمال بسیار زیاد پدیده‌ای قابل‌تشخیص و معنادار بوده است. هویسلر همچنین دریافت که رفتار بازدیدکنندگان جدیدی که در دسته ترافیک مستقیم ثبت شده بودند، شباهت زیادی به رفتار بازدیدکنندگان قبلی چت‌جی‌پی‌تی داشت. این شباهت احتمال آن را تقویت می‌کند که کاربران از همان منبع قبلی آمده‌اند، اما اطلاعات شناسایی منبع ورودشان حذف شده است.
اختلاف میان دو عدد نیز قابل‌توجه است. ترافیک چت‌جی‌پی‌تی روزانه حدود ۳۱ هزار بازدید کاهش یافت، درحالی‌که ترافیک مستقیم حدود ۲۶ هزار بازدید افزایش پیدا کرد. اختلاف این دو رقم معادل کاهش خالص حدود ۵ هزار بازدید است. بااین‌حال، بخشی از این اختلاف بدون تردید ناشی از کاهش واقعی بازدیدها بوده و بخشی دیگر احتمالاً در کانال‌های ترافیکی متفاوت ثبت شده است.
چرا باید آمار را با احتیاط تفسیر کرد؟
Search Engine Land تأکید کرد که این یافته‌ها بیش از آنکه لزوماً از کاهش واقعی ترافیک ورودی از چت‌جی‌پی‌تی حکایت داشته باشند، به مشکلی در شناسایی و انتساب منبع بازدید اشاره می‌کنند. این رسانه همچنین یادآور شد که OpenAI عمدی بودن عامل این افت را تأیید نکرده و تحلیل انجام‌شده نیز ثابت نمی‌کند که تمام بازدیدهای ارجاعی ازدست‌رفته به یک دلیل مشترک ناپدید شده‌اند.
تحلیلگران دیگری نیز درباره این موضوع اظهارنظر کردند. Search Engine Journal گزارش داد که تیم LLM Pulse در داده‌های خود افزایش ترافیک مستقیمی را مشاهده نکرده است که با میزان کاهش ثبت‌شده در بازدیدهای ارجاعی مطابقت داشته باشد. ازآنجاکه این داده‌ها به‌صورت تجمیعی بررسی شده بودند، امکان تفکیک بازدیدهایی که واقعاً از دست رفته‌اند از بازدیدهایی که دیگر به چت‌جی‌پی‌تی نسبت داده نمی‌شدند، وجود نداشت. همچنین نمی‌شد تمام ترافیک ورودی از OpenAI را به یک کانال مشخص نسبت داد.
در مجموع، نمونه بررسی‌شده توسط هویسلر نشانه مهمی از وجود مشکل است، اما تصویر کاملی از وضعیت ارائه نمی‌دهد. وب‌سایتی که سهم کمتری از ترافیک خود را از چت‌جی‌پی‌تی دریافت می‌کند، ممکن است الگوی متفاوتی نسبت به صفحات بررسی‌شده در این تحلیل داشته باشد.
آخرین وضعیت رفع مشکل
ماجرای اختلال در گزارش‌های ترافیکی چت‌جی‌پی‌تی به همین‌جا ختم نشد. گزارش‌های بعدی نشان دادند که برچسب‌گذاری لینک‌ها دوباره فعال شده است. Search Engine Roundtable در گزارشی تکمیلی اعلام کرد که چت‌جی‌پی‌تی بار دیگر پارامتر utm_source=chatgpt.com را به لینک‌های خود اضافه می‌کند. رسانه فرانسوی Siècle Digital نیز گزارش داد که این پارامتر در ۱۵ اکتبر بازگشته است.
همچنین طبق گزارش‌های Search Engine Journal و Dr. Web، هویسلر اعلام کرده است که OpenAI وجود این مشکل را در گفت‌وگو با او تأیید کرده است. چندین منبع این اتفاق را اختلالی کوتاه‌مدت در ردیابی ترافیک توصیف کرده‌اند. بااین‌حال، به نوشته این رسانه‌ها، OpenAI هنوز توضیح رسمی و مستقلی درباره آن منتشر نکرده و در اطلاعیه‌های مربوط به عرضه GPT-6 نیز اشاره‌ای به مشکل پارامترهای UTM یا اطلاعات ارجاع‌دهنده نداشته است.
البته کسانی که قصد بررسی دقیق‌تر داده‌ها را دارند، باید نکته مهمی را در نظر بگیرند. به نوشته Dr. Web، گوگل آنالیتیکس منبع هر بازدید را در همان زمان وقوع آن ثبت می‌کند. بنابراین، تغییرات بعدی در سامانه OpenAI باعث بازنویسی اطلاعات گذشته نخواهد شد. به احتمال زیاد، بازدیدهای مربوط به روزهای اختلال همچنان با برچسب ترافیک مستقیم باقی می‌مانند.
چرا این موضوع برای بازاریابان اهمیت دارد؟
دستیارهای هوش مصنوعی به کانالی روزبه‌روز محبوب‌تر برای جذب بازدیدکننده تبدیل می‌شوند و همین موضوع، اهمیت شناسایی درست منبع ترافیک را افزایش می‌دهد. داده‌های ترافیک ارجاعی بر تدوین راهبرد محتوا، اولویت‌بندی فعالیت‌های بهینه‌سازی برای موتورهای جست‌وجو یا سئو و گزارش‌دهی به ذی‌نفعان تأثیر می‌گذارند. در نتیجه، ثبت نادرست منبع یک بازدید ممکن است تیم‌های بازاریابی را به این نتیجه اشتباه برساند که عملکرد یک کانال ناگهان افت کرده است، درحالی‌که چنین اتفاقی در واقعیت رخ نداده است.
Search Engine Land در گزارشی درباره همین مشکل توضیح داد که کاهش بازدیدهای ارجاعی از چت‌جی‌پی‌تی همراه با افزایش چشمگیر ترافیک مستقیم، ممکن است صرفاً نتیجه خطا در ردیابی باشد. این رسانه تأکید کرد که تغییر در نحوه عملکرد لینک‌های خروجی دستیارهای هوش مصنوعی می‌تواند شناسایی منبع بازدیدها را دشوارتر کند، حتی اگر تعداد واقعی بازدیدکنندگان ثابت مانده باشد.
در همین حال، Relevant Audience به مسئله مشابهی در تحلیل ترافیک مستقیم اشاره کرد. به گفته این منبع، افزایش بازدیدهای مستقیم ممکن است با تغییرات رخ‌داده در ماه اکتبر توضیح داده شود و ارتباطی با افزایش آگاهی از برند یا فعالیت‌های تبلیغاتی خارج از فضای آنلاین نداشته باشد. بنابراین، درست نیست که هر بازدیدکننده جدیدی که ظاهراً به‌صورت مستقیم وارد وب‌سایت می‌شود، بدون بررسی بیشتر به کانال ترافیک مستقیم نسبت داده شود.
این ماجرا همچنین نشان می‌دهد که داده‌های مربوط به ترافیک ارجاعی از دستیارهای هوش مصنوعی تا چه اندازه در برابر تغییرات فنی آسیب‌پذیر هستند. کافی است شرکت دیگری نحوه نمایش یا باز شدن لینک‌های خود را در مرورگر کاربران تغییر دهد تا آمار ترافیک، بدون تغییر واقعی در تعداد بازدیدکنندگان، ناگهان افزایش یا کاهش پیدا کند. به همین دلیل، بازاریابان در زمینه ردیابی بازدیدهای ارجاعی از دستیارهای هوش مصنوعی تا حد زیادی به تصمیم‌ها و تغییرات فنی شرکت‌های دیگر وابسته‌اند.
چه مواردی را باید در ابزارهای تحلیل ترافیک بررسی کرد؟
با انجام چند بررسی می‌توان تغییرات واقعی در تعداد بازدیدکنندگان را از مشکلات مربوط به برچسب‌گذاری و شناسایی منبع ترافیک تفکیک کرد.
نخستین و مهم‌ترین اقدام، مقایسه روند ترافیک چت‌جی‌پی‌تی و ترافیک مستقیم در صفحاتی است که معمولاً از چت‌جی‌پی‌تی لینک دریافت می‌کنند. باید بررسی کرد آیا در صفحاتی که پیش‌تر جریان نسبتاً ثابتی از بازدیدکنندگان چت‌جی‌پی‌تی داشته‌اند، هم‌زمان با کاهش ترافیک ارجاعی از این سرویس، بازدیدهای مستقیم افزایش یافته است یا خیر؛ درست مانند الگویی که هویسلر مشاهده کرد.
در مرحله بعد، باید مجموع بازدیدها را بررسی کرد. اگر تعداد کل بازدیدها در طول دوره موردنظر تقریباً ثابت مانده و فقط آمار چت‌جی‌پی‌تی کاهش یافته باشد، می‌توان با اطمینان بیشتری مشکل را به برچسب‌گذاری نادرست نسبت داد. اما اگر مجموع بازدیدها نیز کاهش پیدا کرده باشد، احتمال وجود مسئله‌ای گسترده‌تر مطرح می‌شود. بنابراین، پیش از نتیجه‌گیری یا اقدام برای رفع مشکل، باید اطلاعات تمام منابع ترافیک دوباره بررسی شوند. همچنین طبق توصیه Search Engine Journal، نباید صفحه اصلی وب‌سایت را از قلم انداخت؛ زیرا بیش از نیمی از لینک‌های مستقیم بررسی‌شده در پیام‌های چت‌جی‌پی‌تی به صفحه اصلی وب‌سایت‌ها هدایت می‌شدند.
در زمینه تبلیغات نیز Search Engine Journal توصیه می‌کند تغییرات مربوط به آگهی‌های نمایش‌داده‌شده در چت‌جی‌پی‌تی جداگانه بررسی شوند. خوشبختانه برای بازاریابان، بررسی این رسانه نشان داده است که کلیک روی تبلیغات چت‌جی‌پی‌تی، درصورتی‌که پارامترهای UTM اختصاصی تبلیغ‌دهنده به نشانی لینک اضافه شده باشند، نباید با مشکل برچسب‌گذاری مواجه شود.
در نهایت، Search Engine Journal پیشنهاد می‌کند بازه زمانی حدود ۹ تا ۱۵ اکتبر در گزارش‌های تحلیلی با عنوان «مهاجرت ترافیک چت‌بات» مشخص شود. به این ترتیب، تحلیلگران آینده هنگام مشاهده افزایش یا کاهش ناگهانی ترافیک در این دوره، از زمینه وقوع آن آگاه خواهند بود. این رسانه همچنین گزارش داده است که جمینای دو هفته پیش از این اتفاق، لینک‌های خود را به‌روزرسانی کرده بود تا پارامترهای UTM را نیز شامل شوند.
پرسش‌های متداول
پرسش ۱: چت‌جی‌پی‌تی چه تغییری ایجاد کرد؟
طبق یافته‌های Search Engine Land، به نظر می‌رسد OpenAI پارامتر utm_source=chatgpt.com را از لینک‌های چت‌جی‌پی‌تی حذف کرده بود. همچنین ظاهراً لینک‌ها به شیوه‌ای باز می‌شدند که اطلاعات مربوط به منبع ارجاع را پنهان می‌کرد.
پرسش ۲: چرا این تغییر باعث می‌شود بازدیدها به‌عنوان ترافیک مستقیم ثبت شوند؟
وقتی یک بازدید نه برچسب UTM داشته باشد و نه اطلاعات ارجاع‌دهنده، گوگل آنالیتیکس معمولاً آن را در دسته بازدیدهای مستقیم قرار می‌دهد. در واقع، بازدیدکننده همان فرد قبلی است، اما اطلاعات مربوط به منبع ورود او دیگر ثبت نمی‌شود.
پرسش ۳: این مشکل از چه زمانی آغاز شد؟
این اختلال پس از عرضه GPT-6 در اکتبر ۲۰۲۶ شناسایی شد. Search Engine Roundtable اعلام کرده است که ظاهراً مشکل حدود یک هفته پیش از انتشار گزارش این رسانه در ۱۴ اکتبر آغاز شده بود.
پرسش ۴: سدریک هویسلر به چه نتایجی رسید؟
هویسلر حدود ۵۰۰ صفحه وب را بررسی کرد که چت‌جی‌پی‌تی دست‌کم ۵ درصد از بازدیدهای آن‌ها را تأمین می‌کرد. در فاصله ۹ تا ۱۳ اکتبر، ترافیک چت‌جی‌پی‌تی در این صفحات روزانه حدود ۳۱ هزار بازدید کاهش یافت، درحالی‌که ترافیک مستقیم روزانه حدود ۲۶ هزار بازدید افزایش پیدا کرد.
پرسش ۵: آیا ترافیک چت‌جی‌پی‌تی واقعاً کاهش یافته بود؟
لزوماً خیر. یافته‌های هویسلر بیشتر به خطا در شناسایی منبع بازدیدها اشاره دارند تا کاهش واقعی تعداد بازدیدکنندگان. بااین‌حال، تحلیل او نتوانست ثابت کند که تمام بازدیدهای ارجاعی ازدست‌رفته به یک دلیل مشترک کاهش یافته‌اند.
پرسش ۶: آیا OpenAI مشکل را برطرف کرده است؟
گزارش‌های بعدی نشان می‌دهند که چت‌جی‌پی‌تی دوباره پارامتر UTM را به لینک‌های خود اضافه می‌کند. هویسلر نیز گفته است که OpenAI وجود مشکل را به او تأیید کرده، هرچند این شرکت هنوز توضیح رسمی و مفصلی درباره آن منتشر نکرده است.
پرسش ۷: آیا داده‌های قدیمی ابزار تحلیل ترافیک من اصلاح خواهند شد؟
احتمالاً خیر. گوگل آنالیتیکس منبع هر بازدید را هنگام وقوع آن ثبت می‌کند. بنابراین، بازدیدهایی که در دوره اختلال تحت تأثیر قرار گرفته‌اند، به احتمال زیاد همچنان در دسته ترافیک مستقیم باقی خواهند ماند.
پرسش ۸: چگونه می‌توانم بفهمم وب‌سایت من تحت تأثیر این مشکل قرار گرفته است؟
بهتر است آمار ترافیک چت‌جی‌پی‌تی و ترافیک مستقیم را در صفحات فرود یکسان، طی روزهای ابتدایی تا میانه اکتبر، مقایسه کنید. همچنین می‌توانید مجموع بازدیدها و نرخ یا تعداد تبدیل‌ها را بررسی کنید تا مشخص شود آیا تعداد واقعی بازدیدکنندگان کاهش یافته است یا خیر.
پرسش ۹: آیا تبلیغات چت‌جی‌پی‌تی نیز تحت تأثیر قرار گرفته‌اند؟
Search Engine Journal گزارش داده است که کلیک روی تبلیغات چت‌جی‌پی‌تی، درصورتی‌که لینک آن‌ها دارای پارامترهای UTM اختصاصی شما باشد، نباید تحت تأثیر این اختلال قرار بگیرد.