دادستان کل تگزاس از OpenAI و سم آلتمن به‌دلیل ادعاهای مربوط به ایمنی ChatGPT شکایت کرد
در شکایتی که در شهرستان کالین ثبت شده، شرکت OpenAI متهم شده است که کاربران را درباره خطرات ChatGPT گمراه کرده و نتوانسته از کودکان در برابر آسیب‌های احتمالی این ابزار محافظت کند.
نویسنده: دیگو آلمادا لوپز | ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶
کن پکستون، دادستان کل ایالت تگزاس، علیه شرکت OpenAI و مدیرعامل آن، سم آلتمن، اقامه دعوی کرده است. او مدعی است این شرکت ChatGPT را محصولی ایمن و قابل اعتماد معرفی کرده، در حالی که خطرات آن را از کاربران پنهان نگه داشته است.
این شکایت در ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ در دادگاه منطقه‌ای شهرستان کالین ثبت شد. در متن شکایت، شرکت OpenAI Global, LLC، نهادهای وابسته به آن و شخص سم آلتمن به‌عنوان خواندگان پرونده معرفی شده‌اند.
اتهامات مطرح‌شده از سوی ایالت تگزاس
دفتر دادستان کل تگزاس شکایت خود را بر دو قانون ایالتی استوار کرده است. نخست، «قانون مقابله با رویه‌های تجاری فریبکارانه و حمایت از مصرف‌کنندگان تگزاس» (DTPA) و دوم، «قانون حفاظت از کودکان در فضای آنلاین از طریق توانمندسازی والدین» که با نام SCOPE شناخته می‌شود.
قانون DTPA چارچوب عمومی حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان در ایالت تگزاس است. در این شکایت، به نقض بندهای 17.46(a)، 17.46(b) و 17.46(c) این قانون استناد شده است.
قانون SCOPE جدیدتر است و حوزه محدودتری را پوشش می‌دهد. تمرکز این قانون بر نحوه برخورد خدمات دیجیتال با کاربران زیر سن قانونی است. در شکایت تگزاس به چند ماده از این قانون، از جمله مواد 509.051، 509.052، 509.054 و 509.101 اشاره شده است.
محور اصلی شکایت، فاصله میان وعده‌های OpenAI و عملکرد واقعی محصول آن است. بر اساس متن شکایت، این شرکت ChatGPT را ابزاری قابل اعتماد معرفی کرده، اما درباره خطرات جدی آن به کاربران هشدار نداده است.
فهرست آسیب‌های ادعایی مطرح‌شده در این پرونده طولانی است و برخی از آن‌ها بسیار نگران‌کننده‌اند. در شکایت به تولید پاسخ‌های نادرست، خطر وابستگی اعتیادگونه به چت‌بات و ادعای تشویق کاربران به خودآزاری یا خشونت اشاره شده است. همچنین مواردی از آسیب‌های ادعایی مرتبط با تیراندازی‌های جمعی با کمک هوش مصنوعی در این پرونده مطرح شده‌اند.
حفاظت از کودکان در کانون این شکایت قرار دارد. ایالت تگزاس همچنین نگرانی‌هایی را درباره جمع‌آوری اطلاعات بدون مجوز مطرح کرده و مدعی شده است استفاده از این ابزار می‌تواند توانایی تفکر انتقادی کاربران را کاهش دهد.
خواسته‌های کن پکستون از دادگاه
مطالبه مالی تنها بخش کوچک‌تری از خواسته‌های پکستون است. او درخواست دریافت بیش از یک میلیون دلار در قالب جبران خسارت و سایر مطالبات مالی را مطرح کرده است.
ایالت تگزاس همچنین خواستار صدور حکم قضایی برای محدود کردن دسترسی افراد زیر سن قانونی به ChatGPT شده است. درخواست دیگر این ایالت، اعمال نظارت دادگاه بر مدل‌های جدید هوش مصنوعی است.
این پرونده از نظر فرایند کشف و تبادل اسناد و مدارک نیز در سطح سوم یا Level 3 طبقه‌بندی شده است. در نظام قضایی تگزاس، این سطح به پرونده‌هایی اختصاص دارد که فرایند کشف مدارک در آن‌ها به‌جای محدودیت‌های پیش‌فرض، بر اساس دستور اختصاصی دادگاه تنظیم می‌شود.
از یک سازمان غیرانتفاعی تا غولی با ارزش بیش از یک تریلیون دلار
در متن شکایت، تغییر مدل کسب‌وکار OpenAI نیز مورد توجه قرار گرفته است. این مجموعه فعالیت خود را به‌عنوان سازمانی غیرانتفاعی آغاز کرد و مأموریت اعلام‌شده آن، خدمت به بشریت بود. با این حال، به‌مرور به مجموعه‌ای تجاری تبدیل شده که فعالیت‌هایش عمدتاً با انگیزه کسب سود پیش می‌رود.
ارقام مربوط به ارزش‌گذاری OpenAI ابعاد این تغییر را به‌خوبی نشان می‌دهند. هنگام عرضه ChatGPT، ارزش این شرکت حدود ۱۷ میلیارد دلار بود، اما چهار سال بعد، ارزش آن به بیش از ۱.۴ تریلیون دلار رسیده است.
این پرونده از جنبه محلی نیز برای تگزاس اهمیت دارد. OpenAI تأسیساتی مرتبط با پروژه زیرساختی استارگیت (Stargate) در این ایالت دارد که یکی از آن‌ها در شهر ابیلین قرار گرفته است.
این شکایت نخستین اقدام حقوقی علیه OpenAI نیست. پیش از آن نیز در سال ۲۰۲۶، دادستان‌های کل چند ایالت آمریکا اقدامات اجرایی و نظارتی متعددی علیه این شرکت انجام داده‌اند. فلوریدا از جمله ایالت‌هایی است که محصولات هوش مصنوعی مولد را تحت بررسی و نظارت قرار داده است.
پیامدهای احتمالی این پرونده برای OpenAI و صنعت هوش مصنوعی
مهم‌ترین موضوعی که باید در روند رسیدگی به این پرونده دنبال کرد، میزان خسارت مالی احتمالی نیست؛ بلکه این است که آیا ایالت تگزاس موفق خواهد شد نوعی نظارت قضایی بر عرضه مدل‌های جدید هوش مصنوعی برقرار کند یا خیر.
تصمیم به طرح شکایت علیه شخص سم آلتمن نیز اهمیت دارد. شکایت از یک شرکت، اقدامی معمول برای نهادهای نظارتی و مجری قوانین ایالتی است، اما قرار دادن نام مدیرعامل در فهرست خواندگان نشان می‌دهد پکستون می‌خواهد مسئولیت‌پذیری تنها به شخصیت حقوقی شرکت محدود نباشد و شخص مدیرعامل نیز پاسخ‌گو باشد.
این پرونده همچنین آزمونی برای سنجش دامنه کاربرد قوانین موجود حمایت از مصرف‌کنندگان در حوزه هوش مصنوعی مولد است. قانون DTPA اساساً با در نظر گرفتن چت‌بات‌ها تدوین نشده بود. اگر تگزاس بتواند با موفقیت از این قانون علیه OpenAI استفاده کند، الگویی حقوقی در اختیار سایر ایالت‌هایی قرار خواهد گرفت که قوانین مشابهی دارند؛ قوانینی که در بیشتر ایالت‌های آمریکا وجود دارند.