شکایت تگزاس از OpenAI و سم آلتمن بر سر ایمنی ChatGPT؛ درخواست‌هایی که می‌توانند این محصول را دگرگون کنند
نویسنده: کوشال آزا | ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶
کن پکستون، دادستان کل ایالت تگزاس، علیه شرکت OpenAI و مدیرعامل آن، سم آلتمن، شکایت کرده است. او این شرکت و مدیرعاملش را متهم می‌کند که ChatGPT را محصولی ایمن و قابل اعتماد معرفی کرده‌اند، در حالی که نتوانسته‌اند از ساکنان تگزاس، از جمله کودکان، محافظت کنند. این شکایت روز جمعه، ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶، اعلام شد. اهمیت این پرونده فراتر از هزینه‌های حقوقی احتمالی برای یک شرکت است؛ موضوع اصلی این است که یک چت‌بات چه کارهایی مجاز است انجام دهد و شرکت سازنده آن پیش از آنکه کاربران به پاسخ‌هایش اعتماد کنند، موظف است چه اطلاعات و هشدارهایی در اختیارشان بگذارد. این شکایت همچنین تنها چند روز پس از آن مطرح شده که هشت ایالت دیگر بر سر ایمنی کودکان از OpenAI شکایت کردند.
خلاصه ماجرا: ایالت تگزاس در ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ با استناد به قوانین حمایت از مصرف‌کنندگان علیه OpenAI و سم آلتمن شکایت کرد. مقام‌های این ایالت مدعی‌اند ChatGPT ایمن‌تر از آنچه در واقعیت هست به کاربران معرفی شده است. به گزارش تگزاس تریبون، مقام‌های تگزاس از دادگاه می‌خواهند دسترسی افراد زیر سن قانونی به این محصول را ممنوع کند و انتشار مدل‌های جدید را به تأیید یک ارزیابی‌کننده مستقل مشروط سازد. با این حال، فعلاً هیچ تغییری برای کاربران ChatGPT ایجاد نشده است؛ زیرا این موارد هنوز در حد ادعاهای مطرح‌شده در یک پرونده حقوقی هستند و OpenAI نیز هنوز پاسخ خود را در دادگاه ارائه نکرده است.
اتهام‌های مطرح‌شده در شکایت تگزاس علیه OpenAI چیست؟
دفتر دادستان کل تگزاس اعلام کرده که مبنای حقوقی این پرونده، قانون مقابله با رویه‌های تجاری فریبنده این ایالت است. این دفتر در بیانیه مطبوعاتی خود ادعا می‌کند OpenAI درباره محصولات هوش مصنوعی خود اطلاعات گمراه‌کننده ارائه داده و ChatGPT را ابزاری ایمن و قابل اعتماد معرفی کرده، در حالی که در محافظت از کاربران کوتاهی کرده است.
در این بیانیه همچنین آمده است که مدل‌های زبانی بزرگ، اگر از سازوکارهای حفاظتی کافی برخوردار نباشند، ممکن است پاسخ‌های نادرست یا آسیب‌زا تولید کنند، بی‌آنکه کاربران را از چنین خطراتی آگاه سازند. دفتر دادستان کل در تشریح آسیب‌های ادعایی، به مواردی از جمله کمک به عاملان تیراندازی‌های جمعی، سوق دادن افراد آسیب‌پذیر به خودکشی، قرار دادن افراد حرفه‌ای در موقعیت‌های شرم‌آور در برابر افکار عمومی و وابسته شدن افراد زیر سن قانونی به این فناوری بدون نظارت والدین اشاره کرده است.
پکستون این پرونده را مسئله‌ای مرتبط با مسئولیت شرکت در قبال کاربران می‌داند. او در بیانیه خود می‌گوید: «OpenAI مسئولیت دارد از کاربران محافظت کند و درباره خطرات متعدد پلتفرم خود به آن‌ها هشدار دهد.» دفتر دادستان کل همچنین تلاش این شرکت برای پیروزی در رقابت هوش مصنوعی و دستیابی به سودهای کلان را عامل این وضعیت می‌داند.
تگزاس از دادگاه چه می‌خواهد؟
در بیانیه دفتر دادستان کل، جزئیات اقداماتی که این ایالت از دادگاه درخواست کرده، مشخص نشده است. با این حال، روزنامه تگزاس تریبون که متن دادخواست را بررسی کرده، گزارش می‌دهد این پرونده در دادگاه منطقه‌ای شهرستان کالین ثبت شده و خواسته اصلی آن صدور یک دستور قضایی با محدودیت‌های گسترده است.
به گزارش تگزاس تریبون، در صورت صدور چنین دستوری، OpenAI ملزم خواهد شد دسترسی افراد زیر سن قانونی به ChatGPT را مسدود کند و پیش از انتشار مدل‌های جدید، آن‌ها را برای بررسی در اختیار ارزیابی‌کننده‌ای مستقل قرار دهد که دادگاه تعیین می‌کند. این دستور همچنین محدودیت‌های دیگری را شامل می‌شود که روزنامه جزئیات آن‌ها را منتشر نکرده است. من نتوانستم متن اصلی دادخواست را باز کنم؛ بنابراین تا زمانی که نسخه کامل آن به‌راحتی در دسترس قرار نگرفته، باید این جزئیات را بر اساس گزارش تگزاس تریبون در نظر گرفت.
این شکایت فعلاً چه تغییری برای کاربران ChatGPT ایجاد می‌کند؟
در حال حاضر، هیچ تغییری ایجاد نمی‌شود. موارد مطرح‌شده صرفاً اتهام‌هایی در یک پرونده حقوقی مدنی هستند و هیچ دادگاهی تاکنون دستوری برای تغییر نحوه فعالیت ChatGPT صادر نکرده است. تگزاس تریبون نیز گزارش داده که OpenAI به درخواست این روزنامه برای اظهارنظر، پاسخ فوری نداده است.
برای درک تأثیر احتمالی این پرونده، خانواده‌ای را تصور کنید که فرزند نوجوانشان از ChatGPT برای انجام تکالیف مدرسه استفاده می‌کند. اگر تگزاس بتواند حکم ممنوعیت دسترسی افراد زیر سن قانونی به این محصول را بگیرد، ممکن است آن خانواده ناگهان با مرحله‌ای برای تأیید سن روبه‌رو شود که پیش از این هرگز وجود نداشته است.
اما به نظر من، مهم‌ترین بخش این پرونده که باید با دقت دنبال شود، پیشنهاد الزام به تأیید مستقل مدل‌های جدید است. اجرای چنین الزامی می‌تواند روند توسعه و عرضه ChatGPT را به‌طور اساسی تغییر دهد. محصولی که اکنون مرتب به‌روزرسانی می‌شود، باید پیش از انتشار تغییرات و مدل‌های جدید منتظر نظر یک ارزیابی‌کننده بماند. این شیوه با روند معمول توسعه و انتشار نرم‌افزار تفاوت چشمگیری دارد.
دامنه تأثیر این پرونده تا کجا می‌تواند گسترش یابد؟
پکستون پیش از این نیز از قوانین حمایت از مصرف‌کنندگان تگزاس برای پیگیری حقوقی شرکت‌های فناوری استفاده کرده است. تگزاس تریبون در گزارش خود به شکایت‌های پیشین علیه شرکت‌هایی مانند متا، تیک‌تاک، اسنپ‌چت و روبلاکس اشاره می‌کند. تفاوت پرونده جدید در این است که این بار یک دستیار هوش مصنوعی هدف شکایت قرار گرفته است. از این رو، پرونده می‌تواند آزمونی برای مشخص شدن این موضوع باشد که آیا همان قوانین حمایت از مصرف‌کنندگان را می‌توان به پاسخ‌های تولیدشده توسط یک چت‌بات نیز تعمیم داد یا خیر.
گام بعدی که باید زیر نظر داشت، پاسخ OpenAI در دادگاه و احتمال طرح شکایت‌های مشابه از سوی دیگر ایالت‌هاست. تا آن زمان، جزئیات دقیق درخواست‌های حقوقی تگزاس اهمیت بیشتری از عنوان خبر شکایت دارد.