بریتانیا ۶۰۰ میلیون پوند برای مقابله با تهدیدات هوش مصنوعی علیه سلامت و زیرساخت‌ها اختصاص می‌دهد
دولت بریتانیا قصد دارد حدود ۶۰۰ میلیون پوند (معادل تقریبی ۸۰۰ میلیون دلار) به مجموعه‌ای از برنامه‌ها اختصاص دهد که هدف اصلی آن‌ها مقابله با خطرات هوش مصنوعی برای سلامت و امنیت است. بیشترین سهم این سرمایه‌گذاری به اجرای طرحی جدید در حوزه امنیت زیستی اختصاص خواهد یافت.
بر اساس برنامه‌ای که روز شنبه اعلام شد، ۱۰۰ میلیون پوند (حدود ۱۳۳.۷ میلیون دلار) برای تأسیس آزمایشگاهی اختصاص می‌یابد که با استفاده از هوش مصنوعی تهدیدات زیستی را شناسایی خواهد کرد. همچنین ۶۵ میلیون پوند دیگر (حدود ۸۶.۹ میلیون دلار) صرف توسعه روش‌های مقابله با عوامل بیماری‌زا می‌شود. کانیشکا نارایان، وزیر هوش مصنوعی بریتانیا، اعلام کرد هدف این است که آزمایشگاه امنیت زیستی هوش مصنوعی به یکی از نهادهای پیشرو جهان تبدیل شود و «با گرد هم آوردن تخصص علمی برجسته در سطح جهان، از مردم در برابر تهدیدات زیستی نوظهور محافظت کند».
دو شرکت آمریکایی توسعه‌دهنده هوش مصنوعی، OpenAI و آنتروپیک (Anthropic)، نیز قرار است تا سقف ۲۰۰ میلیون پوند (حدود ۲۶۷.۵ میلیون دلار) اعتبار استفاده از مدل‌های هوش مصنوعی در اختیار این طرح امنیت زیستی قرار دهند. گوگل دیپ‌مایند (Google DeepMind) و بیس‌کمپ ریسرچ (Basecamp Research)، استارتاپ مستقر در لندن که در زمینه کاربرد هوش مصنوعی در علوم زیستی فعالیت می‌کند، نیز حمایت‌های بیشتری از این طرح ارائه خواهند کرد.
این بسته مالی حوزه‌های امنیت، پژوهش و سیاست صنعتی را در بر می‌گیرد. مؤسسه امنیت هوش مصنوعی بریتانیا که پیش‌تر تأسیس شده است، ۱۲۰ میلیون پوند دیگر (حدود ۱۶۰.۵ میلیون دلار) دریافت خواهد کرد. همچنین ۱۳۰ میلیون پوند (حدود ۱۷۳.۹ میلیون دلار) به پروژه‌های جدیدی اختصاص می‌یابد که هدف آن‌ها تقویت دفاع سایبری زیرساخت‌های حیاتی و اقتصاد کشور است. این پروژه‌ها در چارچوب برنامه سپر سایبری ملی (National Cyber Shield) و مرکز ملی شناسایی آسیب‌پذیری‌ها و ارزیابی بلادرنگ آن‌ها (National Exposure and Real-Time Vulnerability Centre) اجرا خواهند شد.
| محل تخصیص بودجه | مبلغ (پوند) | معادل تقریبی (دلار) |
|---|---|---|
| طرح امنیت زیستی هوش مصنوعی؛ شامل آزمایشگاه و توسعه روش‌های مقابله با عوامل بیماری‌زا | ۱۶۵ میلیون | ۲۲۰.۶ میلیون |
| بودجه تکمیلی مؤسسه امنیت هوش مصنوعی | ۱۲۰ میلیون | ۱۶۰.۵ میلیون |
| سپر سایبری ملی و مرکز شناسایی و ارزیابی آسیب‌پذیری‌ها | ۱۳۰ میلیون | ۱۷۳.۹ میلیون |
| صندوق سرمایه‌گذاری در کاربرد هوش مصنوعی در رباتیک، سامانه‌های خودمختار و تولید | ۶۰ میلیون | ۸۰.۲ میلیون |
| پژوهش‌های هوش مصنوعی و قراردادهای خرید خدمات و فناوری | ۶۰ میلیون | ۸۰.۲ میلیون |
| پژوهش درباره تأثیر اقتصادی هوش مصنوعی | ۲۳ میلیون | ۳۰.۸ میلیون |
| تأسیس آکادمی جدید طراحی تراشه | ۱۸ میلیون | ۲۴.۱ میلیون |
| جایزه راهکارهای هوش مصنوعی برای مسائل سیاست‌گذاری عمومی | ۱۵ میلیون | ۲۰.۱ میلیون |
| حمایت از برنامه‌های محلی هوش مصنوعی شهرداران مناطق | ۳۰ میلیون | ۴۰.۱ میلیون |
توضیح: رقم ۱۶۵ میلیون پوندی امنیت زیستی از مجموع بودجه ۱۰۰ میلیون پوندی آزمایشگاه و ۶۵ میلیون پوندی توسعه روش‌های مقابله با عوامل بیماری‌زا به دست آمده است. اعتبار استفاده از مدل‌های هوش مصنوعی که OpenAI و آنتروپیک تا سقف ۲۰۰ میلیون پوند (حدود ۲۶۷.۵ میلیون دلار) ارائه می‌کنند، کمک غیرنقدی محسوب می‌شود و در مجموع بودجه‌های نقدی محاسبه نشده است. همچنین مرکز ملی امنیت سایبری بریتانیا مبلغی با میزان نامشخص برای گسترش فعالیت‌های خود در منچستر دریافت خواهد کرد.
این بسته مالی بخش صنعت را نیز در بر می‌گیرد. صندوقی به ارزش ۶۰ میلیون پوند (حدود ۸۰.۲ میلیون دلار) در شرکت‌های بریتانیایی سرمایه‌گذاری خواهد کرد که از هوش مصنوعی در رباتیک، سامانه‌های خودمختار و تولید استفاده می‌کنند. مبلغی برابر با آن نیز به پژوهش‌های هوش مصنوعی و قراردادهای خرید خدمات و فناوری در این حوزه اختصاص می‌یابد. علاوه بر این، ۲۳ میلیون پوند (حدود ۳۰.۸ میلیون دلار) برای بررسی تأثیر هوش مصنوعی بر اقتصاد کنار گذاشته شده است. دولت همچنین ۱۸ میلیون پوند (حدود ۲۴.۱ میلیون دلار) برای راه‌اندازی آکادمی طراحی تراشه و ۱۵ میلیون پوند (حدود ۲۰.۱ میلیون دلار) برای تأمین مالی جایزه‌ای در نظر گرفته است که به راهکارهای مبتنی بر هوش مصنوعی برای حل مسائل سیاست‌گذاری عمومی تعلق می‌گیرد. تمرکز اولیه این جایزه بر حوزه سلامت خواهد بود. شهرداران مناطق مختلف نیز در مجموع ۳۰ میلیون پوند (حدود ۴۰.۱ میلیون دلار) برای حمایت از فعالیت‌های محلی مرتبط با هوش مصنوعی دریافت خواهند کرد.
اعلام این برنامه در شرایطی صورت می‌گیرد که دولت‌ها و نهادهای امنیتی با تهدیداتی به‌سرعت در حال تحول روبه‌رو هستند؛ تهدیداتی که یکی از ویژگی‌های آن‌ها استفاده از هوش مصنوعی برای شناسایی گسترده آسیب‌پذیری‌های نرم‌افزاری است. شرکت آنتروپیک در ماه جاری اعلام کرد مدل‌های هوش مصنوعی این شرکت به شناسایی بیش از ۶ هزار آسیب‌پذیری در ۵۹۱ پروژه متن‌باز کمک کرده‌اند. از جمله این موارد، نقص‌هایی در سیستم‌عامل‌های OpenBSD و FreeBSD بوده‌اند که به‌ترتیب ۲۷ و ۱۷ سال شناسایی نشده باقی مانده بودند. این شرکت همچنین در گزارشی جداگانه اعلام کرده است که هزینه‌های عملیاتی آن در سال گذشته از ۱۲ میلیارد دلار فراتر رفته است؛ رقمی که هزینه سنگین رقابت در پیشرفته‌ترین عرصه‌های توسعه هوش مصنوعی را نشان می‌دهد.
این وضعیت به رواج اصطلاح «باگ‌مگدون» (Bugmageddon) منجر شده است؛ واژه‌ای ساخته‌شده از ترکیب «باگ» به معنای نقص نرم‌افزاری و «آرماگدون» به معنای نبرد یا فاجعه‌ای آخرالزمانی. این اصطلاح شرایطی را توصیف می‌کند که در آن، شناسایی آسیب‌پذیری‌ها با سرعت ماشین از توان شرکت‌ها و توسعه‌دهندگان برای رفع آن‌ها پیشی می‌گیرد. پژوهشگران امنیتی نشان داده‌اند که هوش مصنوعی می‌تواند فعالیت‌هایی را که پیش‌تر انجام آن‌ها برای تیم‌های متخصص و زبده چندین ماه زمان می‌برد، در عرض چند روز به نتیجه برساند. چنین قابلیتی موانع پیش روی مهاجمان و مدافعان سایبری را به یک اندازه کاهش می‌دهد.
دولت بریتانیا امیدوار است با استفاده از منابع مالی عمومی، توانمندی شرکت‌های خصوصی هوش مصنوعی را به سمت کاربردهای دفاعی هدایت کند. آزمایشگاه امنیت زیستی قرار است با پیوند دادن مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی و دانش همه‌گیرشناسی فعالیت کند. در همین حال، بودجه امنیت سایبری بر رفع آسیب‌پذیری‌های تأسیسات خدمات عمومی، سامانه‌های حمل‌ونقل و نظام‌های مالی متمرکز خواهد بود؛ بخش‌هایی که عملکرد اقتصاد کشور به آن‌ها وابسته است. مؤسسه امنیت هوش مصنوعی نیز که برای بررسی خطرات مدل‌های پیشرفته تأسیس شده، منابع بیشتری برای گسترش پژوهش‌های خود دریافت می‌کند.
اعتبار ارائه‌شده از سوی OpenAI و آنتروپیک به برنامه امنیت زیستی امکان می‌دهد بدون پرداخت مستقیم هزینه، به منابع پردازشی و ظرفیت اجرای مدل‌های هوش مصنوعی برای تولید خروجی دسترسی پیدا کند. این شیوه همکاری باعث می‌شود منابع مالی عمومی دامنه اثرگذاری بیشتری داشته باشند. مشارکت دیپ‌مایند نیز سومین آزمایشگاه بزرگ هوش مصنوعی را در کنار استارتاپ بریتانیایی بیس‌کمپ ریسرچ به این برنامه اضافه می‌کند.
از نگاه سرمایه‌گذاران، این بسته مالی نشان‌دهنده احتمال افزایش جریان قراردادهای دولتی بریتانیا در حوزه‌های امنیت هوش مصنوعی، امنیت زیستی، طراحی تراشه و رباتیک است. این حوزه‌ها از جمله بخش‌هایی هستند که استارتاپ‌های بریتانیایی فعال در آن‌ها برای توسعه فعالیت‌های خود و رقابت با شرکت‌های آمریکایی برخوردار از منابع مالی بیشتر با دشواری روبه‌رو بوده‌اند. بودجه‌های منطقه‌ای و اعتبارات اختصاص‌یافته به شهرداران نیز ممکن است مسیرهای تازه‌ای برای قراردادهای خرید و تأمین خدمات در خارج از لندن ایجاد کنند.
با این حال، حجم این سرمایه‌گذاری در مقایسه با مبالغی که در بازارهای خصوصی سرمایه هوش مصنوعی جریان دارد، محدود است. مقام‌های بریتانیایی نیز هنوز مشخص نکرده‌اند که این بودجه در چه مراحلی تخصیص خواهد یافت و کدام وزارتخانه‌ها یا دستگاه‌های دولتی مسئول اجرای آن خواهند بود. تحقق هدفی که نارایان برای تبدیل آزمایشگاه امنیت زیستی به مرکزی پیشرو در سطح جهان ترسیم کرده است، به توانایی جذب نیروهای متخصص و میزان دسترسی دانشمندان دولتی به مدل‌های هوش مصنوعی شرکت‌های مشارکت‌کننده بستگی خواهد داشت. با وجود این ابهام‌ها، جهت‌گیری دولت بریتانیا روشن است: این کشور هوش مصنوعی را هم منشأ خطر می‌داند و هم ابزاری برای مقابله با همان خطرات.