کارشناسان هشدار می‌دهند: کشف آسیب‌پذیری‌های نرم‌افزاری با هوش مصنوعی، خطر اختلال گسترده در اینترنت را افزایش می‌دهد
کارشناسان امنیت سایبری هشدار می‌دهند که هوش مصنوعی روند کشف و بهره‌برداری از ضعف‌های نرم‌افزاری را سرعت بخشیده و در نتیجه، سازمان‌ها برای ایمن‌سازی سامانه‌های حیاتی خود فرصت کمتری در اختیار دارند.
واشنگتن: پیشرفت‌های هوش مصنوعی کشف آسیب‌پذیری‌های امنیتی در نرم‌افزارهای پرکاربرد را سرعت بخشیده است. این روند نگرانی‌هایی را درباره افزایش اختلال در فعالیت دولت‌ها، شرکت‌ها و ارائه‌دهندگان خدمات اینترنتی ایجاد کرده است؛ زیرا این نهادها برای رفع آسیب‌پذیری‌ها پیش از سوءاستفاده مهاجمان با فرصت محدودتری روبه‌رو هستند.
هفت متخصص امنیت سایبری به خبرگزاری رویترز گفتند که استفاده روزافزون از هوش مصنوعی برای بررسی کدهای نرم‌افزاری، زمان لازم برای شناسایی آسیب‌پذیری‌ها و ساخت ابزارهای بهره‌برداری از آن‌ها را به میزان قابل توجهی کاهش داده است.
بر اساس پژوهشی که قرار است شرکت اطلاعات امنیت سایبری VulnCheck، مستقر در ایالت ماساچوست آمریکا، منتشر کند، هوش مصنوعی در دو برابر شدن شمار آسیب‌پذیری‌های نرم‌افزاری کشف‌شده در مقایسه با سال گذشته نقش داشته است.
این یافته‌ها پس از آن مطرح می‌شوند که در پی شناسایی ضعف‌های امنیتی جدی در PHP، زبان برنامه‌نویسی پرکاربرد برای راه‌اندازی وب‌سایت‌ها و خدمات آنلاین، چند وب‌سایت دولتی در اروپا و مناطق دیگر جهان طی این هفته با اختلال مواجه شدند.
افشای این آسیب‌پذیری‌ها گردانندگان وب‌سایت‌ها را وادار کرد که فوراً سامانه‌های خود را به‌روزرسانی کنند. برخی نیز به‌طور موقت دسترسی به خدماتشان را متوقف کردند، زیرا نمی‌توانستند پیش از اقدام احتمالی مهاجمان، اصلاحات امنیتی لازم را تکمیل کنند.
متیو پرینس، مدیرعامل شرکت زیرساخت اینترنتی Cloudflare، گفت چند آسیب‌پذیری جدی دیگر نیز در محصولات نرم‌افزاری حیاتی شناسایی شده‌اند و فرایند رفع آن‌ها در جریان است.
او هشدار داد که صنعت فناوری ممکن است وارد دوره‌ای طولانی از هشدارهای امنیتی مکرر شود؛ دوره‌ای که در آن هوش مصنوعی ضعف‌هایی را آشکار می‌کند که سال‌ها از دید متخصصان پنهان مانده بودند.
رخداد امنیتی مربوط به PHP یکی از چندین تحول حوزه امنیت سایبری در طول این هفته بود. در همین مدت، آسیب‌پذیری‌هایی در Node.js و پلتفرم پخش رسانه‌ای Plex نیز افشا شدند.
از دیگر رخدادها می‌توان به نقض امنیتی مرتبط با درگاه هوش مصنوعی LiteLLM و پلتفرم توسعه نرم‌افزار Railway اشاره کرد. همچنین نگرانی‌هایی درباره ضعف در رویه‌های امنیت رمزنگاری شرکت هندی eMudhra، ارائه‌دهنده گواهی‌های دیجیتال، مطرح شد.
پاتریک گاریتی، پژوهشگر شرکت VulnCheck، گفت تمرکز این رخدادها در یک بازه زمانی کوتاه نشان می‌دهد سازمان‌هایی که سامانه‌های متصل به اینترنت را اداره می‌کنند، ممکن است با وضعیت‌های اضطراری امنیتی بسیار بیشتری روبه‌رو شوند.
یکی از نگرانی‌های اصلی، کوتاه‌تر شدن فاصله زمانی میان کشف یک آسیب‌پذیری و توسعه روشی برای بهره‌برداری از آن است.
در گذشته، شناسایی ضعف‌های پیچیده نرم‌افزاری به تخصص ویژه نیاز داشت و ساخت ابزارهای عملی برای بهره‌برداری از این ضعف‌ها ممکن بود چند هفته یا حتی چند ماه از پژوهشگران باتجربه زمان بگیرد.
این تأخیر اغلب به توسعه‌دهندگان نرم‌افزار و مدیران سامانه‌ها فرصت کافی می‌داد تا به‌روزرسانی‌های امنیتی را آماده کنند، آن‌ها را بیازمایند و پیش از آنکه مهاجمان بتوانند از آسیب‌پذیری‌ها سوءاستفاده کنند، در اختیار کاربران قرار دهند.
هوش مصنوعی این روند را تغییر داده است؛ این فناوری امکان بررسی پیوسته مجموعه‌های بزرگ کد نرم‌افزاری را فراهم می‌کند و به پژوهشگران یا مهاجمان اجازه می‌دهد در عرض چند ساعت، روش‌های احتمالی بهره‌برداری از آسیب‌پذیری‌ها را توسعه دهند.
شین فرای، مدیر ارشد فناوری شرکت امنیت سایبری RunSafe Security، گفت پیشرفت‌های اخیر هوش مصنوعی نشان داده‌اند که این فناوری به‌طور اساسی هم سرعت کشف آسیب‌پذیری‌ها و هم مدت‌زمان موجود پیش از تبدیل شدن آن‌ها به ابزارهای عملی حمله را تغییر می‌دهد.
با این حال، متخصصان امنیت سایبری درباره اینکه آیا افزایش شمار آسیب‌پذیری‌های کشف‌شده الزاماً به حملات سایبری موفق‌تر منجر خواهد شد یا نه، اتفاق نظر ندارند.
دانیل استنبرگ، توسعه‌دهنده اصلی ابزار پرکاربرد انتقال فایل curl، معتقد است بسیاری از ضعف‌هایی که با کمک هوش مصنوعی شناسایی می‌شوند، از نظر فنی پیچیده‌اند و بهره‌برداری عملی از آن‌ها برای مهاجمان دشوار است.
رامی رحمان، مهندس ارشد راهکارها در شرکت امنیت سایبری ArmorCode، نیز هشدار داد که افزایش آسیب‌پذیری‌های گزارش‌شده لزوماً به معنای افزایش متناسب نفوذهای موفق نیست.
رخداد امنیتی اخیر مربوط به PHP نمونه‌ای از تفاوت میان کشف آسیب‌پذیری و بهره‌برداری موفق از آن است.
شرکت اطلاعات امنیت سایبری Hunt.io از تلاش‌های گسترده برای بهره‌برداری از این آسیب‌پذیری خبر داد؛ تلاش‌هایی که با فعالیت‌های مشاهده‌شده از سوی آمازون و Cloudflare مطابقت داشتند.
با این حال، استبان بورخس، رئیس بخش پژوهش Hunt.io، گفت تا بعدازظهر پنجشنبه به وقت آمریکا، مهاجمانی که این شرکت فعالیت‌هایشان را زیر نظر داشت، ظاهراً هنوز نتوانسته بودند ابزار عملیاتی و کارآمدی برای بهره‌برداری از این آسیب‌پذیری توسعه دهند.
در همین حال، پرینس از Cloudflare گفت شواهد پراکنده‌ای مشاهده کرده است که نشان می‌دهد برخی سامانه‌ها ممکن است از طریق آسیب‌پذیری PHP مورد نفوذ قرار گرفته باشند.
پرینس با وجود اختلال‌های فوری ناشی از این رخداد، معتقد است شناسایی سریع ضعف‌هایی که پیش‌تر ناشناخته بودند، در نهایت می‌تواند امنیت اینترنت را بهبود دهد؛ زیرا به توسعه‌دهندگان و سازمان‌ها امکان می‌دهد آسیب‌پذیری‌ها را پیش از آنکه برای مدت طولانی‌تری در زیرساخت‌های حیاتی باقی بمانند، برطرف کنند.
بنابراین، چالش فوری پیش روی شرکت‌ها و نهادهای دولتی صرفاً افزایش شمار ضعف‌های نرم‌افزاری کشف‌شده نیست، بلکه کاهش مداوم زمانی است که برای ارزیابی شدت این ضعف‌ها، انتشار به‌روزرسانی‌های امنیتی و محافظت از سامانه‌ها در برابر سوءاستفاده‌های احتمالی در اختیار دارند.