نتایج یک نظرسنجی: نزدیک به ۸۰ درصد کودکان فنلاند از هوش مصنوعی استفاده میکنند

هوش مصنوعی به بخشی از زندگی روزمره کودکان و نوجوانان در فنلاند تبدیل شده است. بر اساس نتایج یک نظرسنجی سراسری، ۷۸ درصد افراد ۱۱ تا ۱۷ ساله از ابزارهای هوش مصنوعی استفاده میکنند. یافتهها همچنین نشان میدهد که جوانان بیش از گذشته برای انجام تکالیف مدرسه، کسب اطلاعات و گفتوگوهای شخصی به این فناوری روی میآورند.
این نظرسنجی با حمایت مالی بنیاد کودکان فنلاند، ایتلا (Itla)، و سازمان فعال در حوزه بهزیستی دیجیتال، دیجیراوها (Digirauha)، انجام شده است. نتایج نشان میدهد که ۷۱ درصد دانشآموزان پایههای چهارم تا ششم نیز هماکنون از هوش مصنوعی استفاده میکنند.
تلفن همراه اصلیترین وسیله دسترسی جوانان به هوش مصنوعی است؛ بهطوریکه ۹۴ درصد پاسخدهندگانی که از این فناوری استفاده میکنند، از طریق تلفن همراه به آن دسترسی دارند. نزدیک به نیمی از کاربران هوش مصنوعی نیز گفتهاند که هر روز از آن استفاده میکنند.
کاتری واتایا، مدیرعامل بنیاد ایتلا، گفت بحث درباره اینکه آیا کودکان باید از هوش مصنوعی استفاده کنند یا نه، دیگر با واقعیت زندگی آنها همخوانی ندارد؛ زیرا این فناوری تا چه اندازه در زندگی روزمرهشان جا افتاده است.
بیش از نیمی از پاسخدهندگان گفتهاند که با آزمودن و تجربه مستقیم ابزارهای هوش مصنوعی، کار با این فناوری را یاد گرفتهاند.
نتایج نظرسنجی از تغییر در شیوه مطالعه دانشآموزان نیز حکایت دارد. حدود ۶۷ درصد آنها از هوش مصنوعی برای جستوجوی اطلاعات استفاده میکنند و نزدیک به نیمی از پاسخدهندگان نیز برای انجام تکالیف و فعالیتهای درسی خود به آن متکی هستند.
دانشآموزان بزرگتر بیشتر از هوش مصنوعی برای نوشتن و انجام کارهای مدرسه استفاده میکنند، در حالی که کودکان دبستانی بیشتر به کمک آن تصویر و ویدئو تولید میکنند.
ریکا ایهاموئوتیلا، رئیس هیئتمدیره دیجیراوها، خواستار آموزش بیشتر معلمان و فراهم کردن دسترسی برابر به آموزش هوش مصنوعی در مدارس سراسر فنلاند شد.
او تأکید کرد که سواد هوش مصنوعی باید بهاندازه دروس متداول مدرسه جدی گرفته شود و نباید یادگیری این مهارتها صرفاً به تلاش مستقل کودکان واگذار شود.
بر اساس نتایج پژوهش، بسیاری از پاسخدهندگان گفتهاند که در مدارسشان درباره مزایا، خطرات یا قواعد استفاده از هوش مصنوعی گفتوگویی صورت نگرفته است.
این پژوهش همچنین نحوه استفاده جوانان از هوش مصنوعی برای دریافت حمایت عاطفی و انجام گفتوگوهای شخصی را بررسی کرده است.
یک نفر از هر پنج پاسخدهنده گفته است موضوعاتی را با هوش مصنوعی در میان میگذارد که تمایلی ندارد درباره آنها با دیگران صحبت کند. این نسبت در میان نوجوانان بزرگتر به بیش از یک نفر از هر چهار نفر میرسد.
همچنین ۷ درصد پاسخدهندگان گفتهاند با هوش مصنوعی صحبت میکنند، زیرا فرد دیگری را برای گفتوگو ندارند.
این یافتهها سازمانهای مسئول پژوهش را درباره وابستگی کودکان به چتباتها برای رفع نیاز به همصحبتی نگران کرده است؛ بهویژه در مورد کودکانی که احساس تنهایی میکنند.
پژوهش همچنین شکافهایی را در توانایی جوانان برای تشخیص محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی شناسایی کرده است.
حدود یکسوم پاسخدهندگان گفتهاند که در تشخیص تصاویر و ویدئوهای تولیدشده با هوش مصنوعی مشکل دارند. این میزان در میان دانشآموزان دبستانی و دوره اول متوسطه به حدود ۴۰ درصد نزدیک میشود.
با وجود این دشواریها، بیش از نیمی از پاسخدهندگان گفتهاند که اطلاعات ارائهشده از سوی هوش مصنوعی را کاملاً یا تا حدی قابل اعتماد میدانند. میزان اعتماد پسران به این اطلاعات اندکی بیشتر از دختران بوده است.
ایهاموئوتیلا گفت توانایی تشخیص محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی به مهارتی مهم در دنیای دیجیتال تبدیل شده است؛ بهویژه اکنون که این فناوری شیوه دسترسی افراد به اطلاعات و ارزیابی آنها را تغییر میدهد.
سازمانهای مجری پژوهش خواستار تقویت آموزش هوش مصنوعی، ارائه راهنماییهای بیشتر به معلمان و ایجاد محیطهای دیجیتال امنتر برای کودکان شدند.
سازمان پژوهشی ئی۲ ریسرچ (E2 Research) تحلیل آماری دادهها را انجام داده و گزارش پژوهش را تهیه کرده است.
شرکت نورستات (Norstat) پاسخهای نظرسنجی را از طریق پنل آنلاین خود، در فاصله ۱۴ تا ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶، جمعآوری کرده است. این نظرسنجی سراسری کودکان و نوجوانان ۱۱ تا ۱۷ ساله را دربر میگرفت.
