چرا برخی رأی‌دهندگان انتاریو برای انتخابات شهرداری‌های سال ۲۰۲۶ به چت‌بات‌های هوش مصنوعی روی آورده‌اند؟
اریک اپس تقریباً می‌دانست در انتخابات شهرداری تورنتو به چه کسی رأی خواهد داد، اما این وکیل پیش از تصمیم‌گیری نهایی می‌خواست نظر دیگری هم بشنود.
در حوزه انتخاباتی پارکدیل-های پارک، گزینه‌ای که او معمولاً با خیال راحت به او رأی می‌داد، دیگر در دسترس نبود؛ گورد پرکس، عضو باسابقه شورای شهر، تصمیم گرفته بود بازنشسته شود. در رقابت برای این حوزه در بخش غربی شهر، شمار نامزدها به ۱۰ نفر رسیده بود و اپس هیچ‌یک از آن‌ها را نمی‌شناخت.
او به سراغ ابزاری رفت که با آن آشنایی داشت: کلود، چت‌بات هوش مصنوعی شرکت آنتروپیک. اپس از این ابزار خواست پنج نامزد پیشتاز حوزه انتخاباتی‌اش را معرفی کند و مواضع آن‌ها را درباره موضوعاتی مانند مسیرهای دوچرخه‌سواری، مسکن و مالیات بر املاک توضیح دهد.
او گفت: «همه اطلاعات را به شکلی ارائه کرد که درک و هضم آن‌ها بسیار آسان بود.»
اپس تنها کسی نیست که برای کسب اطلاعات انتخاباتی به هوش مصنوعی روی آورده است. بر اساس برآورد پژوهشگران دانشگاه مک‌گیل، در جریان انتخابات استانی کبک در اوایل همین ماه، حدود ۴۰ درصد رأی‌دهندگان این استان از چت‌بات‌های هوش مصنوعی استفاده کردند و اطلاعات نادرست و قدیمی درباره انتخابات دریافت کردند. بسیاری از رسانه‌های خبری کبک اجازه دسترسی چت‌بات‌ها به وب‌سایت‌هایشان را نمی‌دهند؛ در نتیجه، این ابزارها نمی‌توانند گزارش‌های آن رسانه‌ها را برای پاسخ‌گویی به پرسش کاربران بررسی کنند.
کارشناسان می‌گویند این روند تغییری نگران‌کننده در فرایند دموکراتیک است؛ تغییری که در آن، مشارکت شهروندان و قضاوت انسانی ممکن است جای خود را به الگوریتم‌هایی بدهد که اطلاعات نادرست ارائه می‌کنند.
اپس می‌گوید جست‌وجوی او نیز خالی از کاستی نبود. چت‌بات نتوانست اطلاعات زیادی درباره نامزدهایی ارائه دهد که رسانه‌ها کمتر درباره آن‌ها گزارش منتشر کرده بودند یا حضور فعالی در فضای آنلاین نداشتند. او پذیرفت که بخشی از این کمبودها ممکن است به نحوه طرح پرسش‌های خودش مربوط بوده باشد.
اپس گفت: «احتمالاً نقاط کور به نگاه کسانی بستگی دارد که به دنبال اطلاعات هستند. اگر از ابتدا دیدگاه مشخصی داشته باشید، احتمال دارد اطلاعاتی که دریافت می‌کنید لزوماً بر گسترش افق دیدتان متمرکز نباشد.»
آلیسا سنتیوانی، دانشیار مطالعات اطلاعات و رسانه در دانشگاه وسترن، گفت چت‌بات‌های هوش مصنوعی جای موتورهای جست‌وجوی سنتی مانند گوگل و منابع رسانه‌ای معتبر، از جمله وب‌سایت‌های سازمان‌های خبری، را گرفته‌اند.
برای برخی رأی‌دهندگان، چت‌بات‌ها به اصلی‌ترین راه کسب اطلاعات تبدیل شده‌اند.
سنتیوانی که در حوزه پژوهش هوش مصنوعی فعالیت می‌کند، می‌گوید هنوز روشن نیست این ابزارها هنگام گردآوری اطلاعات از اینترنت دقیقاً از چه «فرایند فنی» استفاده می‌کنند. به گفته او، کیفیت اطلاعاتی که چت‌بات‌ها گردآوری می‌کنند، اغلب پایین‌تر از حد انتظار است؛ مسئله‌ای که به‌ویژه در انتخابات سیاسی نگران‌کننده است.
او یکی از جنبه‌های نگران‌کننده را این می‌داند که مجموعه اطلاعات گردآوری‌شده ممکن است محتوای تولیدشده به دست کاربران در شبکه‌های اجتماعی، از جمله ردیت، را نیز در بر بگیرد. سنتیوانی گفت پژوهشگران به‌تدریج شواهدی به دست می‌آورند که نشان می‌دهد چت‌بات‌ها ممکن است اطلاعات را بر اساس آنچه تصور می‌کنند کاربر دوست دارد بشنود، و با توجه به پرسش‌های قبلی او، گردآوری کنند؛ نه بر مبنای واقعیت‌های عینی.
او گفت: «بخش زیادی از این محتوا مبتنی بر نظر شخصی است، بخش زیادی از آن نادرست و بخش زیادی نیز تحریک‌آمیز است؛ با این حال، از آن به‌عنوان منبع اطلاعات استفاده می‌شود.»
اپس می‌گوید هرچه پرسش‌های بیشتری درباره نامزدهای حوزه انتخاباتی‌اش از کلود می‌پرسید، بیشتر به محدودیت‌های این ابزار توجه می‌کرد؛ به‌ویژه با در نظر گرفتن حجم فزاینده محتوا در شبکه‌های اجتماعی مانند تیک‌تاک و اینستاگرام.
او گفت: «باید با کمی تردید به خروجی هوش مصنوعی نگاه کنید. این ابزار اطلاعات اولیه را در اختیارم گذاشت و بعد قضاوت را به خود کاربر واگذار کرد.»
به گفته اپس، دسترسی آسان به پلتفرم‌های هوش مصنوعی مشارکت سیاسی را ساده‌تر کرده است. او که خود را تا حدی آگاه به مسائل سیاسی می‌داند، گفت چت‌بات به او کمک کرد اطلاعاتش را دوباره مرور و به‌روز کند.
او گفت: «سؤالی می‌پرسید و پاسخی دریافت می‌کنید. خبری از ویدئوهای پرزرق‌وبرق با تیترهای کلیک‌خور نیست.»
شرکت آنتروپیک اعلام کرد کلود برای یافتن اطلاعات به‌روز از جست‌وجوی وب استفاده می‌کند و منابع خود را نیز نمایش می‌دهد تا کاربران بتوانند «خودشان اعتبار آن‌ها را ارزیابی کنند».
این شرکت در بیانیه‌ای به خبرگزاری پرس کانادا گفت: «کلود آموزش دیده است تا موارد اختلاف بر سر ادعاها، تعارض میان منابع و احتمال نادرست بودن اطلاعات یا جهت‌گیری منابع را مشخص کند.»
آنتروپیک اوایل همین ماه از به‌روزرسانی سیاست‌های استفاده از محصولاتش خبر داد. این تغییرات شامل بازنگری و متمرکزتر کردن بخش مربوط به انتخابات و محدودیت‌های محتوای سیاسی بود.
در اطلاعیه این شرکت آمده است: «بخش مربوط به انتخابات را دقیق‌تر کرده‌ایم و تمرکز آن را مشخصاً بر ممنوعیت استفاده از کلود برای فریب رأی‌دهندگان یا مختل کردن انتخابات گذاشته‌ایم؛ برای مثال، از طریق انتشار اطلاعات نادرست درباره نامزدها یا شیوه رأی‌دادن، جا زدن خود به‌جای نامزدها یا مسئولان انتخاباتی، یا تلاش برای کاهش مشارکت رأی‌دهندگان.»
الکس مارلند، استاد سیاست کانادا و دارنده کرسی جاروسلاوسکی در حوزه اعتماد و رهبری سیاسی در دانشگاه آکادیا، گفت طبیعی است که رأی‌دهندگان برای کسب اطلاعات درباره نامزدهای انتخاباتی به ابزاری در دسترس مانند هوش مصنوعی روی بیاورند.
معمولاً افراد ممکن است به حزبی رأی دهند که بیشترین همسویی را با آن احساس می‌کنند، اما نامزدهای انتخابات شهرداری در انتاریو وابستگی حزبی ندارند.
مارلند گفت: «در چنین شرایطی، باید زمان بسیار بیشتری صرف کنید تا بفهمید چه گزینه‌هایی پیش روی شماست و هر یک از این افراد از چه دیدگاه‌هایی دفاع می‌کنند.»
مارلند گفت تمایل رأی‌دهندگان به کسب اطلاعات و مشارکت در سیاست شهری نشانه مثبتی است؛ به‌ویژه آنکه میزان مشارکت در آخرین انتخابات شهرداری انتاریو به پایین‌ترین سطح ثبت‌شده رسید. بر اساس آمار انجمن شهرداری‌های انتاریو، میانگین مشارکت رأی‌دهندگان در انتخابات سال ۲۰۲۲ نزدیک به ۳۳ درصد بود، در حالی که این رقم در سال ۲۰۱۸ حدود ۳۸ درصد بود.
با این حال، مارلند افزود که کاربران باید اطلاعات دریافتی را با دقت بررسی کنند و صحت آن‌ها را بسنجند.
او گفت: «این هم یکی از منابع اطلاعاتی است که باید در کنار سایر اطلاعات دریافتی قرار بگیرد.»
این گزارش نخستین بار در ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶ از سوی خبرگزاری پرس کانادا منتشر شد.