نزدیک به نیمی از خدمات هوش مصنوعی جدید کره جنوبی بر پایه مدل‌های بنیادی چینی توسعه یافته‌اند

نویسنده: لی گیو-ری

انتشار: ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۲۲ به وقت کره جنوبی

افزایش وابستگی، نگرانی‌های امنیتی را تشدید کرده است

اکوسیستم توسعه هوش مصنوعی در کره جنوبی بیش از پیش به مدل‌های بنیادی چینی متکی شده است. داده‌ها نشان می‌دهند که نزدیک به نیمی از مدل‌هایی که توسعه‌دهندگان کره‌ای امسال عرضه کرده‌اند، بر پایه این مدل‌ها ساخته شده‌اند؛ موضوعی که نگرانی‌هایی درباره احتمال وابستگی فناورانه صنعت هوش مصنوعی این کشور به چین برانگیخته است.

بر اساس گزارش اخیر اندیشکده راک‌بریج نتورک کره که روز یکشنبه منتشر شد، ۴۹٫۳ درصد از مجموع ۱٬۸۴۵ مدلی که حساب‌های مستقر در کره جنوبی از ژانویه تا اوت در پلتفرم هاجینگ فیس منتشر کردند، بر پایه مدل‌های چینی بودند. این سهم برای مدل‌های مبتنی بر فناوری‌های آمریکایی ۳۵٫۹ درصد و برای مدل‌های مبتنی بر فناوری‌های بومی ۱۴٫۹ درصد بود.

سهم مدل‌های جدید مبتنی بر مدل‌های بنیادی چینی طی سال‌های اخیر به‌سرعت افزایش یافته است؛ این رقم از ۱٫۲ درصد در سال ۲۰۲۳ به ۲۲ درصد در سال ۲۰۲۵ رسید و سپس در سال جاری تقریباً دو برابر شد.

کیوِن پرکاربردترین مدل بنیادی در میان این نمونه‌ها بود و با ۸۶۴ مدل، ۴۶٫۸ درصد از کل را به خود اختصاص داد. جِما، محصول گوگل، با سهم ۱۴٫۷ درصدی در رتبه دوم قرار گرفت و پس از آن، لاما متعلق به متا با ۱۳٫۸ درصد در جایگاه سوم ایستاد. اکسائون، محصول مؤسسه پژوهشی هوش مصنوعی ال‌جی، با سهم ۹٫۳ درصدی چهارم بود و کانانا، مدل شرکت کاکائو، ۲٫۷ درصد از کل را تشکیل می‌داد.

مدل‌های بنیادی پرطرفدار هوش مصنوعی، مانند جی‌پی‌تی از اوپن‌ای‌آی، کلود از آنتروپیک و جمینای از گوگل، مدل‌هایی بسته هستند که وزن‌های اصلی آن‌ها به‌صورت عمومی در دسترس قرار ندارد. در مقابل، مدل کیوِن متعلق به علی‌بابا و مدل جِمای گوگل به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهند مدل‌ها را دانلود کنند و برای نیازهای خود تغییر دهند.

این مدل‌ها که به «مدل‌های دارای وزن‌های باز» معروف‌اند، به دلیل دسترسی عمومی به وزن‌هایشان، برای کاربردهای مشخص آسان‌تر سازگار می‌شوند. برای مثال، توسعه‌دهندگان می‌توانند با استفاده از داده‌های زبان کره‌ای، آن‌ها را تنظیم دقیق کنند، بی‌آنکه به خدمات هوش مصنوعی مبتنی بر رایانش ابری وابسته باشند.

در گزارش آمده است که هزینه پایین و تنوع گسترده مدل‌های موجود، محصولات چینی را برای توسعه‌دهندگان کره‌ای جذاب کرده است.

علی‌بابا مدل‌های کیوِن را در اندازه‌های مختلف، از نسخه‌های کوچک تا سامانه‌های بزرگ‌مقیاس، عرضه می‌کند و این مدل‌ها از ۱۱۹ زبان پشتیبانی می‌کنند. همچنین، اکوسیستم گسترده مدل‌های مشتق‌شده، ابزارها و برنامه‌های کاربردی مرتبط با کیوِن، انعطاف بیشتری برای سازگار کردن این فناوری با نیازهای مختلف در اختیار توسعه‌دهندگان قرار می‌دهد.

بر اساس یافته‌های گزارش، هزینه تولید خروجی با مدل‌های چینی حدود یک‌سی‌وچهارم هزینه مدل‌های پیشرفته هم‌رده است؛ بااین‌حال، هنگامی که هزینه در اجرای کامل یک مجموعه آزمون معیار سنجیده می‌شود، این مزیت به حدود چهار برابر کاهش می‌یابد.

یکی از فعالان صنعت گفت: «استفاده سریع از مدل‌های دارای وزن‌های باز چینی، از جمله کیوِن، نشان می‌دهد که این مدل‌ها بیش از پیش در آزمایش‌های سبک و فعالیت‌های روزمره توسعه نرم‌افزار به کار گرفته می‌شوند.»

با وجود این، گسترش استفاده از مدل‌های چینی نگرانی‌هایی درباره وابستگی فناورانه ایجاد کرده است. علی‌بابا هم مدل‌های هوش مصنوعی و هم زیرساخت رایانش ابری ارائه می‌کند؛ ازاین‌رو، با افزایش استفاده از کیوِن، ممکن است خروج توسعه‌دهندگان از اکوسیستم این شرکت دشوارتر شود.

این فعال صنعت گفت: «بزرگ‌ترین نگرانی درباره گسترش سریع استفاده از این مدل‌ها صرفاً نشت اطلاعات نیست، بلکه خطر وابستگی فناورانه و آسیب‌پذیری زنجیره تأمین نیز مطرح است.»

او افزود: «در شرایطی که ایالات متحده و چین برای برتری فناورانه رقابت می‌کنند، تشدید تنش‌ها ممکن است به اعمال محدودیت بر استفاده از مدل‌های یک کشور خاص یا تغییر ناگهانی سیاست‌های صدور مجوز منجر شود. چنین تحولاتی شرکت‌هایی را که خدمات خود را بر پایه این مدل‌ها ساخته‌اند، در معرض خطر جدی اختلال در فعالیت‌های تجاری قرار می‌دهد.»

امنیت نیز یکی دیگر از نگرانی‌هاست. در نظرسنجی گزارش از ۱۰۲ شرکت کوچک و متوسط، ۸۰٫۲ درصد از پاسخ‌دهندگان احتمال نشت داده‌ها را یکی از نگرانی‌های خود درباره مدل‌های هوش مصنوعی چینی عنوان کردند و ۶۷٫۷ درصد نیز به شفاف نبودن نحوه پردازش اطلاعات شخصی اشاره کردند.

فعالان صنعت هشدار داده‌اند که نامشخص بودن منشأ داده‌های آموزشی در مدل‌های دارای وزن‌های باز ممکن است کار شرکت‌ها را برای رعایت الزامات سخت‌گیرانه ایمنی و قابلیت اطمینان هوش مصنوعی و همچنین مقررات مربوط به این فناوری دشوار کند.

این فعال صنعت گفت: «کره جنوبی به‌جای آنکه برای دستیابی به صرفه‌جویی کوتاه‌مدت در هزینه‌ها، وابستگی خود به مدل‌های خارجی را عمیق‌تر کند، باید راهبردی دوگانه در پیش بگیرد و مدل‌های بنیادی بومی، امن و قابل‌اعتماد بسازد تا حاکمیت فناورانه خود را حفظ کند.» او افزود: «ساخت مدل‌های خوب اهمیت دارد، اما ایجاد یک زیست‌بوم قدرتمند در کنار آن‌ها اهمیت بیشتری دارد.»