«مصنوعی» در جشنواره فیلم لندن؛ درام OpenAI ترسناک‌ترین فیلم سال است
آخرین فیلم لوکا گوادانینو، مصنوعی، رسماً ترسناک‌ترین فیلم سال معرفی شده است. این فیلم روند توسعه هوش عمومی مصنوعی (AGI) را روایت می‌کند؛ یک سامانه رایانه‌ای فرضی و گسترده با هوشی در سطح انسان، در مقابل سامانه‌های هوش مصنوعی محدود به وظایف مشخص. گوادانینو با افزودن عناصر نمایشی اغراق‌آمیز و طنزی تاریک، تجربه‌ای واقعاً هولناک خلق کرده است؛ از آن دست تجربه‌هایی که آرزو می‌کنید فقط در دنیای علمی‌تخیلی وجود داشته باشند.
ایلیا سوتسکیور که در این فیلم چهره‌ای شبیه به یک اوپنهایمرِ عصر جدید دارد، با بازی تأثیرگذار یورا بوریسوف به تصویر کشیده شده است. او در سال ۲۰۰۳، زمانی که تنها ۱۷ سال داشت، یک روز صبح به دفتر «پدربزرگ هوش مصنوعی»، جفری هینتون (با بازی مارک رایلنس)، می‌رود و درخواست کار می‌کند. تا سال ۲۰۱۲، او و هینتون موفق می‌شوند ماشینی بسازند که می‌تواند تصاویر را رمزگشایی کند و اطلاعات را به شیوه‌ای شبیه ذهن انسان پردازش کند. سوتسکیور برای ساخته خود آرزوهای بسیار بزرگی دارد؛ او باور دارد AGI می‌تواند جهان را نجات دهد، تغییرات اقلیمی را متوقف کند، سرطان را درمان کند و اهداف بزرگ دیگری را محقق سازد؛ اما هینتون این ادعاهای ساده‌انگارانه را رد می‌کند.
چند ماه بعد، سوتسکیور در یک کنفرانس با کارآفرین سم آلتمن (با بازی اندرو گارفیلد) آشنا می‌شود. آلتمن سپس او را به ایلان ماسک (با بازی آیک بارینهولتز) معرفی می‌کند و خیلی زود سوتسکیور را می‌بینیم که همراه آن‌ها پشت یک میز شام مجلل مشغول نوشیدن است. ماسکِ کاریکاتوری و طنزآمیزِ فیلم می‌گوید: «ما تنها کسانی هستیم که در آینده نشسته‌ایم»؛ جمله‌ای که یادآوری تلخی از این است که چه کسانی هدایت مسیر آینده ما را بر عهده دارند.
سوتسکیور و آلتمن به یکدیگر نزدیک‌تر می‌شوند، OpenAI تأسیس می‌شود و آلتمن به عنوان مدیرعامل انتخاب می‌شود. با این حال، رقابت با گوگل باعث می‌شود این شرکت با مایکروسافت همکاری کند؛ تصمیمی که نگرانی‌های سوتسکیور و مدیر فناوری وقت، میرا موراتی (با بازی مونیکا باربارو)، را برمی‌انگیزد. تا آن زمان، OpenAI یک سازمان پژوهشی غیرانتفاعی بود که کنترل کامل توسعه، رویه‌های ایمنی، مسائل حقوقی و دیگر جنبه‌های فعالیت خود را در اختیار داشت؛ اما سرمایه‌گذاری مایکروسافت به معنای واگذاری بخشی از این کنترل بود.
هم‌زمان، AGI به مرحله‌ای نزدیک به خودآگاهی می‌رسد. این فناوری می‌تواند به‌تنهایی یاد بگیرد چگونه بازی‌های ویدیویی پیشرفته انجام دهد و حتی آموخته است چگونه به کاربران خود دروغ بگوید. زمانی که ChatGPT در سال ۲۰۲۲ عرضه می‌شود، AGI همه‌جا حضور دارد و شکاف میان سوتسکیور و آلتمن بیش از هر زمان دیگری عمیق شده است. سوتسکیور همچنان باور دارد که AGI می‌تواند در خدمت خیر باشد و حاضر نیست بپذیرد که آن‌ها به نقطه بازگشت‌ناپذیر رسیده‌اند؛ در مقابل، آلتمنِ فیلم به شخصیتی لغزنده، شکایت‌گر و روزبه‌روز قدرت‌طلب‌تر تبدیل می‌شود که نگاه بهره‌بردارانه‌تری به این فناوری دارد.
دنباله فیلم شبکه اجتماعی که داستان مارک زاکربرگ و ظهور فیس‌بوک را روایت می‌کرد، هفته گذشته با نام محاسبه اجتماعی منتشر شد؛ اما مصنوعی به‌وضوح دنباله مناسب‌تری برای آن داستان است. مانند شبکه اجتماعی، فیلم مصنوعی نیز اثری به‌موقع است و به‌طور اتفاقی بار دیگر اندرو گارفیلد را در خود دارد؛ بازیگری که پوست بی‌نقص و چشمان شیشه‌ای‌اش در این فیلم به‌شدت حس ناآرام‌کننده‌ای ایجاد می‌کند.
با مدت‌زمانی نزدیک به دو ساعت و نیم، این احساس وجود دارد که مصنوعی می‌توانست کمی فشرده‌تر و پیام خود را دقیق‌تر منتقل کند. لحن فیلم گاهی ناهماهنگ است و مشخص نیست می‌خواهد یک هجویه اغراق‌آمیز باشد یا هشداری جدی؛ با این حال، گوادانینو تا پایان فیلم و در پایان‌بندی هولناک آن، پیام اصلی خود را به‌خوبی منتقل می‌کند. جعبه پاندورا باز شده است و این واقعیت امروز ماست.