گزارش: دستیار نتانیاهو از ChatGPT برای «سفیدشویی وجهه قطر» در جریان جنگ غزه کمک خواست
پلیس در بازجویی از یوناتان اوریخ درباره درخواستهای سپتامبر ۲۰۲۴ برای طراحی کارزاری خطاب به اسرائیلیها، جوامع یهودی در سراسر جهان و چهرههای بانفوذ آمریکایی پرسش کرد؛ اوریخ میگوید هرگز این پیشنهادها را اجرا نکرده است، اما مخالفان و خانوادههای قربانیان ۷ اکتبر نتانیاهو را به حمایت از او متهم میکنند
یوناتان اوریخ، مشاور نزدیک بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در سپتامبر ۲۰۲۴ و نزدیک به یک سال پس از آغاز جنگ غزه، بارها از ChatGPT درباره ایدههایی برای بهبود تصویر عمومی قطر پرسوجو کرده است. این موضوع بر اساس گزارشی از کانال ۱۲ اسرائیل منتشر شده که به بخشهایی از بازجویی پلیس از او استناد میکند. انتشار این اطلاعات موجی از انتقاد شدید از سوی رهبران مخالف دولت و خانوادههای آسیبدیده از حمله حماس در ۷ اکتبر به راه انداخته است.
اوریخ پیشتر گفته بود که در زمان برگزاری جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ برای دولت قطر کار کرده است؛ دورهای که نتانیاهو رهبر اپوزیسیون اسرائیل بود. به گزارش کانال ۱۲، بازرسان در جریان بازجویی، گفتوگوهای او با ChatGPT در سپتامبر ۲۰۲۴ را به او نشان دادند که در آنها به دنبال راهبردهای رسانهای برای بازسازی اعتبار بینالمللی قطر بوده است.

عکس: میکی اشمیت
یکی از درخواستهایی که در جریان بازجویی مطرح شد، چنین بود: «درخواست ایدههای بیشتری برای بهبود تصویر نخستوزیر و امیر قطر دارم؛ همچنین سه پیام کلیدی برای مخاطبان هدف، شامل شهروندان اسرائیل، جوامع یهودی در سراسر جهان و رهبران افکار در ایالات متحده، که بتواند به سفیدشویی قطر و بهبود وجهه آن کمک کند.»
بر اساس این گزارش، زمانی که اوریخ با این مکالمات روبهرو شد، پاسخ داد: «یادم نمیآید چه چیزی از ChatGPT پرسیدم. درباره موضوعات مختلف زیادی از آن سؤال میکنم.»
اوریخ وجود این مکالمات را انکار نکرد. او در مطلبی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که این گزارش تنها «بخشی» از بازجوییای را نشان داده که یک سال پیش انجام شده بود. او افزود: «تمام چیزهایی که منتشر شده، مدتها در اختیار شمار زیادی از خبرنگاران بوده و آنها درباره آن با من صحبت کردهاند. اما هیچکدام تصمیم نگرفتند به پرسشهای من از ChatGPT بپردازند، چون من هیچ کاری با آنها انجام ندادم.»
او تأکید کرد که در جریان تحقیقات نیز مشخص شده این ایدهها عملی نشدهاند و با لحنی کنایهآمیز گفت حتی از ChatGPT پرسیده بود که در یک سرویس بهداشتی عمومی با سه کابین، کجا باید ادرار کند. این پاسخ نتوانست از شدت واکنشهای سیاسی بکاهد؛ مخالفان دولت نتانیاهو او را متهم کردند که همچنان از مشاوری حمایت میکند که به گفته آنها در زمان جنگ اسرائیل، منافع قطر را پیش برده است.
گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش اسرائیل و رهبر حزب مخالف یاشر، پس از انتشار این گزارش بیانیهای تند صادر کرد. او مدعی شد: «یک عامل قطری در دفتر نخستوزیر فعالیت کرده و همچنان فعالیت میکند و علیه شهروندان اسرائیل تروریسم روانی به راه انداخته است. این اتفاق زمانی رخ داد که سربازان ما در میدان نبرد جان خود را به خطر میانداختند و گروگانهای ما در دست تروریستهای حماس بودند؛ تروریستهایی که از سوی قطر تأمین مالی میشوند.»
آیزنکوت نتانیاهو را متهم کرد که با وجود این اتهامات، اجازه داده اوریخ همچنان در یکی از حساسترین دفاتر دولتی اسرائیل کار کند. او گفت: «حتی اکنون نیز نخستوزیر، با حمایت کامل خود، اجازه میدهد این فرد خطرناک در حساسترین دفتر کشور فعالیت کند. این دیوانگی محض است. یک نخستوزیر منطقی و شایسته امشب باید برکناری فوری اوریخ را اعلام میکرد، اقدامات او را محکوم میکرد و برای همیشه او را از هر نشست رسمی کنار میگذاشت. یک نخستوزیر منطقی؛ نه نتانیاهو. نتانیاهو نهادهای کشور را فاسد کرده است. این فساد برای ما جان انسانها هزینه دارد.»
آویگدور لیبرمن، رئیس حزب مخالف اسرائیل بیتنا، نیز این ماجرا را محکوم کرد و آن را به انتخابات پیشروی اسرائیل در ۲۷ اکتبر مرتبط دانست. او در شبکه ایکس نوشت: «در ۲۷ اکتبر، دفتر قطری در اورشلیم را از قدرت کنار خواهیم زد، یک کمیسیون تحقیق دولتی برای آشکار کردن تمام شکستهای دولت مسئول کشتار اکتبر تشکیل خواهیم داد و خواستار تحقیق درباره دفتر نخستوزیر به دلیل خیانت به کشور اسرائیل در زمان جنگ خواهیم شد.»
این گزارش همچنین واکنش احساسی ایناو زانگاوکر، مادر متان زانگاوکر، گروگانی که توسط حماس در غزه نگهداری میشد، را به همراه داشت. او در شبکه ایکس نوشت: «در حالی که او برای قطر کارزار تبلیغاتی راه میانداخت، متان من در تونلهای غزه در حال پوسیدن بود. او چیزهایی را تحمل کرد که حتی جرئت ندارم برای شما توصیف کنم.»
او ادامه داد: «در حالی که دختران ما هنوز در اسارت هستند و سربازان ما با تروریستهای نیروی نخبه حماس که از سوی قطر تأمین مالی شدهاند میجنگند، این آدم بیشرم آنجا نشسته و مستقیماً از دفتر نخستوزیر برای قطر، تأمینکننده مالی این کشتار، کارزار آماده میکند. هیچ بخششی وجود ندارد و هرگز هم نخواهد بود؛ این خیانت است.»
شیر ماتیاس، که والدینش شاهر و شلومو در حمله تروریستهای حماس به کیبوتص هولیت در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ کشته شدند، نیز نتانیاهو را به حمایت از مشاورش متهم کرد. او نوشت: «برخلاف دروغی که میگوید نزدیکترین مشاور نخستوزیر در زمان جام جهانی برای قطریها کار میکرد، اکنون مشخص شده مأموریت او سفیدشویی کسانی بود که قاتلان والدین من را تأمین مالی کردند؛ پس از ۷ اکتبر.»
او سپس خطاب به نتانیاهو نوشت: «نخستوزیر نتانیاهو، چرا سکوت کردهاید؟ چرا همچنان از او حمایت میکنید؟ آیا خون والدین من به اندازه کافی سرخ نیست؟»
