صندوق بین‌المللی پول: خطر سقوط سهام شرکت‌های هوش مصنوعی ثبات مالی جهان را تهدید می‌کند
صندوق بین‌المللی پول هشدار داده است که خطر سقوط قیمت سهام شرکت‌های هوش مصنوعی و سرایت پیامدهای آن به بازارهای جهانی، ثبات مالی جهان را تهدید می‌کند.
این نهاد در گزارش دوسالانه «چشم‌انداز ثبات مالی جهانی» خود، ارزش‌گذاری‌های بسیار بالا برای شرکت‌های هوش مصنوعی و افزایش بدهی‌های آنها را از جمله عواملی دانست که باعث شده خطرات موجود در نظام مالی «افزایش یابد».
صندوق بین‌المللی پول هشدار داد: «پیامدهای یک اصلاح در بازار هوش مصنوعی می‌تواند جهانی باشد.» به گفته این نهاد، پس از آمریکا، بازارهای آسیایی بیشترین میزان آسیب‌پذیری را خواهند داشت و بریتانیا و منطقه یورو ممکن است تا حدی مصون‌تر باشند؛ هرچند سرمایه‌گذاران آنها که در معرض بازار آمریکا قرار دارند، همچنان آسیب خواهند دید.
سقوط بازار هوش مصنوعی یکی از سه «ریسک برجسته» برای ثبات مالی بود که صندوق بین‌المللی پول شناسایی کرده است. دو ریسک دیگر شامل افزایش هزینه‌های استقراض دولت‌ها و خطر وقوع یک حمله سایبری بزرگ است.
این نهاد این سه عامل را «محرک‌های محتمل در کوتاه‌مدت برای تشدید شدید شرایط مالی و آشفتگی بازارها» توصیف کرد.
تحلیل صندوق بین‌المللی پول بر ارتباطات گسترده میان شرکت‌های بزرگ هوش مصنوعی و میزان بالای وام‌گیری برای تأمین سرمایه‌گذاری در این بخش تأکید دارد.
این صندوق اعلام کرد: «سرمایه‌گذاری ضعیف‌تر یا کم‌دوام‌تر و سودآوری پایین‌تر در حوزه هوش مصنوعی می‌تواند باعث اصلاح قیمت دارایی‌های مرتبط با هوش مصنوعی شود؛ وضعیتی که با افزایش اهرم مالی، تمرکز بیش از حد سرمایه‌گذاری‌ها و سازوکارهای تأمین مالی چرخشی تشدید خواهد شد.»
به گفته این نهاد، چنین بازنگری‌ای در ارزش‌گذاری‌ها می‌تواند «به‌طور شدید سرمایه‌گذاری را کاهش دهد، اصلاح بازار سهام را رقم بزند و شرایط مالی را سخت‌تر کند؛ با پیامدهایی که به دیگر نقاط جهان سرایت خواهد کرد».
هفت شرکت بزرگ فناوری موسوم به «هفت شگفت‌انگیز» شامل آلفابت، آمازون، اپل، متا، مایکروسافت، انویدیا و تسلا، بیش از ۳۵ درصد از شاخص سهام S&P 500 آمریکا را در اختیار دارند؛ این رقم یک دهه پیش ۱۲ درصد بود. ارزش کل بازار این شرکت‌ها نیز در دو سال گذشته بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته است.
با این حال، صندوق بین‌المللی پول هشدار داد که «شواهد فزاینده‌ای» وجود دارد که نشان می‌دهد عرضه موفقیت‌آمیز فناوری هوش مصنوعی ممکن است به سرمایه‌گذاری عظیمی که شرکت‌های «ابر مقیاس» انجام می‌دهند نیاز نداشته باشد و «دستاوردهای اقتصادی بالقوه آن شاید به اندازه انتظارات فعلی بزرگ نباشد».
شرکت‌های ابرمقیاس، شرکت‌هایی هستند که زیرساخت‌های اصلی گسترش هوش مصنوعی، از جمله بسیاری از مراکز داده عظیم، را ایجاد می‌کنند. آمازون وب سرویسز، گوگل، متا و اوراکل از جمله این شرکت‌ها هستند.
صندوق بین‌المللی پول همچنین بر افزایش اهرم مالی یا همان میزان استقراض که پشتوانه رونق فعلی بازار هوش مصنوعی است و می‌تواند آثار یک سقوط را تشدید کند، تأکید کرد.
این نهاد به‌طور ویژه به بدهی‌های سنگینی اشاره کرد که خود شرکت‌ها برای توسعه این حوزه ایجاد کرده‌اند؛ همچنین سرمایه‌گذاری صندوق‌های پوشش ریسک در این بخش و وام‌گیری سرمایه‌گذاران خرد برای سفته‌بازی در سهام شرکت‌های هوش مصنوعی را از عوامل افزایش ریسک دانست.
صندوق بین‌المللی پول اعلام کرد در صورت وقوع رکود بازار ناشی از هوش مصنوعی، «این منابع رو به رشد اهرم مالی، احتمال فروش اجباری دارایی‌ها و افزایش شدید نوسان در بازار سهام را بالا می‌برند».
این نهاد همچنین به رواج قراردادهای «تأمین مالی چرخشی» اشاره کرد؛ قراردادهایی که شرکت‌های قدرتمندتر هوش مصنوعی را به شرکای ضعیف‌تر در همین بخش پیوند می‌دهند و ممکن است اثرات اصلاح قیمت سهام را تشدید کنند.
بر اساس این گزارش، تنها در سه سال گذشته حدود ۳۰۰ میلیارد دلار معامله میان شرکت‌های ابرمقیاس و «شرکت‌های ضعیف‌تر هوش مصنوعی» انجام شده است که با ۶۵۰ میلیارد دلار بدهی تکمیل شده و در مقابل، تعهدات مالی آتی به ارزش ۱.۴ تریلیون دلار ایجاد کرده است.