بازداشت مرد سعودی به اتهام جاسوسی صوتی در دفاتر توسعه‌دهنده ChatGPT
یک مهندس نرم‌افزار شاغل در OpenAI بازداشت و متهم شده است که یک دستگاه ضبط صدای مخفی را در اتاق کنفرانس مدیران این شرکت هوش مصنوعی در مقر آن در سان‌فرانسیسکو نصب کرده است.
دادستان‌های وزارت دادگستری آمریکا روز سه‌شنبه این کارمند را عبد‌الرحمن الفوازن، ۳۵ ساله، معرفی کردند؛ فردی تبعه عربستان سعودی که از ژوئیه ۲۰۲۵ به‌عنوان مهندس در OpenAI فعالیت داشته است.
الفوازن اواخر هفته گذشته بازداشت شد و روز سه‌شنبه نخستین حضور خود را در دادگاه داشت. او تا زمان برگزاری جلسه رسیدگی به بازداشت در ۱۹ اکتبر همچنان در بازداشت فدرال به سر می‌برد.
بر اساس شکایت کیفری که دادگاه آن را از حالت محرمانه خارج کرده است، کارکنان OpenAI ماه گذشته یک دستگاه ضبط مخفی را کشف کردند که به یک تلویزیون هوشمند در یکی از اتاق‌های کنفرانس این شرکت متصل بود.
به گفته بازرسان، این دستگاه که درون دستمال توالت پنهان شده بود، ظاهراً در حدود ۲۸ سپتامبر نصب شده و حاوی داده‌های رمزگذاری‌شده بوده است.
دادستان‌ها اعلام کردند این اتاق کنفرانس به‌طور مکرر برای گفت‌وگوهای محرمانه درباره تحقیقات اختصاصی، توسعه محصولات، فرصت‌های تجاری، تعاملات دولتی و تصمیم‌های راهبردی مورد استفاده قرار می‌گرفته است.
بر اساس تصاویر دوربین‌های نظارتی، الفوازن در چند نوبت پیش از کشف دستگاه در نزدیکی این اتاق دیده شده است، هرچند اجازه ورود به اتاق یا حضور در جلساتی که در آن برگزار می‌شده را نداشته است.
بازرسان همچنین گفتند الفوازن پیش‌تر از یک ابزار داخلی بهره‌وری برای جست‌وجوی اطلاعات درباره ساختمان‌های OpenAI، محل اتاق‌های کنفرانس، برنامه جلسات و گردهمایی‌های مدیران استفاده کرده بود.
در این شکایت همچنین به فعالیت‌هایی مربوط به یک حساب کاربری چت‌بات اشاره شده که به همسر الفوازن مرتبط بوده و ویژگی‌های شناسایی مشترکی با حساب خود او داشته است. دادستان‌ها می‌گویند این حساب طی یک دوره شش‌روزه در ماه گذشته، پرسش‌هایی درباره ساخت تجهیزات ضبط مداوم صدا، پیکربندی ارتباط بی‌سیم، فعال‌سازی شنود از راه دور و رمزگذاری فایل‌های ضبط‌شده ارسال کرده است. به گفته آنها، برخی از این پرسش‌ها به شناسه‌های فنی مرتبط با دستگاه کشف‌شده در اتاق کنفرانس اشاره داشته‌اند.
بازرسان همچنین به تصاویر نظارتی مربوط به ۵ اکتبر استناد کردند که ظاهراً الفوازن را هنگام ورود به اتاق کنفرانس و نگاه کردن پشت تلویزیونی نشان می‌دهد که دستگاه در آنجا نصب شده بود.
طبق متن شکایت، همان روز نیروهای امنیتی OpenAI دستگاه ضبط دیگری را درون یک کیف بدون مراقبت متعلق به الفوازن پیدا کردند.
کریگ میساکیان، دادستان آمریکا، در بیانیه‌ای گفت: «منطقه خلیج و سیلیکون‌ولی در توسعه فناوری‌های آینده جهان پیشرو هستند و دفتر ما همچنان در خط مقدم حفاظت از این نوآوری آمریکایی خواهد بود. از نظر ما این موضوعی مرتبط با امنیت ملی است. این بازداشت تلاش‌های بی‌وقفه ما را با همکاری اف‌بی‌آی برای شناسایی و پیگرد کسانی که طبق ادعای مطرح‌شده در شکایت، در پی سرقت فناوری ما هستند، نشان می‌دهد.»
مشخص نیست آیا الفوازن در این پرونده وکیل گرفته است یا خیر، هرچند معمولاً دادگاه در جریان یا اندکی پس از نخستین حضور متهم در یک پرونده کیفری، برای او وکیل تعیین می‌کند. در صورت محکومیت، او ممکن است با حداکثر پنج سال زندان فدرال، ۲۵۰ هزار دلار جریمه و سه سال آزادی تحت نظارت روبه‌رو شود؛ با این حال، اگر سابقه کیفری نداشته باشد و برای جلوگیری از محاکمه با توافق اقرار به جرم موافقت کند، احتمال دارد قاضی حکم سبک‌تری صادر کند.
الفوازن سابقه طولانی در صنعت فناوری دارد. او در سال ۲۰۱۲، زمانی که در مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) تحصیل می‌کرد، به‌عنوان کارآموز به شرکت فناوری پخش محتوا Akamai پیوست و سپس به شمال کالیفرنیا رفت تا به‌عنوان مهندس ارشد سیستم‌ها در شرکت Meta Platforms که آن زمان با نام فیس‌بوک شناخته می‌شد، فعالیت کند.
طبق رزومه‌ای که به‌صورت آنلاین منتشر شده است، او سال گذشته مدرک کارشناسی ارشد علوم داده را از دانشگاه کالیفرنیا در برکلی دریافت کرد و تقریباً در همان زمان به‌عنوان مدیر مهندسی به OpenAI پیوست. او علاوه بر فعالیت در OpenAI، به‌عنوان شریک در RAED Ventures و مهندس مؤسس در شرکت زیرساخت فناوری Nash نیز فعالیت داشته است.
بازداشت الفوازن حدود یک هفته پس از آن انجام شد که پژوهشگران برجسته هوش مصنوعی در شورای شهر نیویورک درباره نگرانی‌های احتمالی ناشی از توسعه سریع این فناوری شهادت دادند.
در این جلسه، جیکوب کاکسون، مهندس سابق شرکت Anthropic، گفت توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی به‌طور فزاینده‌ای رویکرد «سریع حرکت کن، چیزها را خراب کن، بعداً اصلاح کن» را برای ساخت الگوریتم‌ها و ابزارهای هوش مصنوعی پذیرفته‌اند؛ رویکردی که به گفته او «برای یک اپلیکیشن اشتراک‌گذاری عکس جواب می‌دهد، اما برای ساخت قدرتمندترین فناوری ساخته‌شده در تاریخ مناسب نیست.»
کاکسون اوایل سال جاری میلادی شرکت را ترک کرد و در مجموعه‌ای از پست‌های شبکه‌های اجتماعی، نگرانی‌هایی درباره این موضوع مطرح کرد که آیا توسعه کنترل‌نشده و بدون محدودیت هوش مصنوعی می‌تواند پیامدهای شدید جهانی داشته باشد یا خیر.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تلاش کرده است این نگرانی‌ها را با تغییر نام هوش مصنوعی به «ابرهوش» کاهش دهد؛ اصطلاحی که مقام‌های فدرال مجری قانون نیز در اعلامیه مربوط به بازداشت الفوازن از آن استفاده کردند.
مشخص نیست آیا شنود ادعایی الفوازن با هرگونه هدف احتمالی برای افشاگری در آینده مرتبط بوده است یا خیر.