آیا اپلیکیشن‌های ساخته‌شده با «کدنویسی وِیب» می‌توانند جای ادوبی و مایکروسافت را بگیرند؟ این برنامه‌های هوش مصنوعی امیدوارند
در دوره کنونی «کدنویسی وِیب»؛ یعنی استفاده از هوش مصنوعی برای ساخت اپلیکیشن‌های موبایل و دسکتاپ، شاید قابل پیش‌بینی بود که کسی نسخه‌های رایگان از برنامه‌های محبوب را ایجاد کند. این اتفاق همین ماه رخ داد؛ زمانی که یکی از کاربران ردیت اعلام کرد نسخه‌هایی از نرم‌افزارهای محبوب اما گران‌قیمت ادوبی و مایکروسافت را ساخته است.
خالق این پروژه براندون توماس، مهندس نرم‌افزار، است که در ردیت با نام کاربری «u/ai_art_is_art» فعالیت می‌کند؛ جایی که این ابزارها نخستین‌بار توجه علاقه‌مندان هوش مصنوعی را به خود جلب کردند. توماس ۱۳ اپلیکیشن رایگان و متن‌باز را در وب‌سایت خود با نام ArtCraft منتشر کرده است. این برنامه‌ها تلاش می‌کنند قابلیت‌های اصلی نرم‌افزارهای ادوبی و مایکروسافت، از جمله فتوشاپ، ورد و پاورپوینت، را بازسازی کنند؛ یا به گفته توماس، نسخه‌هایی با نام‌های PhotoCraft، WordCraft و DeckCraft ارائه دهند.
کدنویسی وِیب در میان توسعه‌دهندگان نرم‌افزار و علاقه‌مندان هوش مصنوعی به‌سرعت رواج یافته و باعث شده اپلیکیشن‌های ساخته‌شده با هوش مصنوعی به فروشگاه‌های برنامه اپل و گوگل سرازیر شوند. با این حال، درباره میزان کاربردی بودن، امنیت و دوام بلندمدت برنامه‌های ساخته‌شده با این روش نگرانی‌های قابل توجهی وجود دارد. اپل نیز امسال برخی اپلیکیشن‌هایی را که به کاربران در کدنویسی وِیب کمک می‌کردند، به دلیل رعایت نکردن قوانین توسعه‌دهندگان خود حذف کرد.
اما در شرایط کنونی بحران هزینه‌ها در آمریکا و با توجه به افزایش مداوم قیمت محصولات شرکت‌های فناوری قدیمی، یک جایگزین ارزان‌تر و ساخته‌شده با هوش مصنوعی برای فتوشاپ یا مایکروسافت ورد می‌تواند برای مصرف‌کنندگانی که از پرداخت هزینه اشتراک‌های متعدد خسته شده‌اند، گزینه جذابی باشد.
البته این نخستین‌بار نیست که یک شرکت نوپا تلاش می‌کند با شرکت‌های نرم‌افزاری قدیمی مانند ادوبی و مایکروسافت رقابت کند. Canva، Affinity و CapCut از جایگزین‌های بسیار محبوب ادوبی در حوزه تولید محتوا و ویرایش هستند. گوگل و اپل نیز هرکدام نسخه‌های خود از برنامه‌های اصلی کسب‌وکار مایکروسافت را دارند.
با این حال، اپلیکیشن‌های ساخته‌شده با کدنویسی وِیب مانند ArtCraft و دیگر برنامه‌های احتمالی مبتنی بر هوش مصنوعی به کاربران اجازه می‌دهند بدون پرداخت پول و واگذاری داده‌های خود به یک شرکت بزرگ فناوری، ابزارهای مورد نیازشان را داشته باشند. برای مثال، استفاده از یک مدل هوش مصنوعی متن‌باز روی دستگاه شخصی، در مقایسه با استفاده از یک برنامه ابری مبتنی بر اشتراک، کنترل بیشتری بر داده‌ها در اختیار کاربر قرار می‌دهد.
مانند همه اپلیکیشن‌ها، CNET توصیه می‌کند کاربران پیش از استفاده، سیاست‌های حریم خصوصی و امنیتی آن‌ها را بررسی کنند. این موضوع درباره اپلیکیشن‌های ساخته‌شده با کدنویسی وِیب اهمیت بیشتری دارد.
بلیک استیمک، کارشناس کدنویسی وِیب در CNET، گفت: «کدنویسی وِیب می‌تواند جایگزینی ابزارهای نرم‌افزاری قدیمی را بسیار آسان کند، اما از نظر حقوقی محل بحث است. چیزی که برای شما به‌عنوان یک راه‌حل سریع به‌خوبی کار می‌کند، ممکن است به محض اینکه بخواهید آن را با جهان به اشتراک بگذارید، به یک نبرد حقوقی تبدیل شود.»
نمایندگان ArtCraft و ادوبی بلافاصله به درخواست‌ها برای اظهارنظر پاسخ ندادند. مایکروسافت نیز از اظهارنظر خودداری کرد.
آیا کدنویسی وِیب نرم‌افزارهای قدیمی را نابود خواهد کرد؟
بعید است اپلیکیشن‌های ساخته‌شده با کدنویسی وِیب به‌تنهایی باعث سقوط شرکت‌های نرم‌افزاری قدیمی مانند ادوبی و مایکروسافت شوند. اما این برنامه‌ها نارضایتی فزاینده کاربران از این شرکت‌ها را برجسته می‌کنند؛ به‌ویژه در شرایطی که هزینه اشتراک‌ها افزایش یافته و برنامه‌های آن‌ها با قابلیت‌های هوش مصنوعی بیشتر، پیچیده‌تر و سنگین‌تر می‌شوند.
در ماه مارس، ادوبی برای پایان دادن به یک پرونده قضایی فدرال در آمریکا که این شرکت را متهم می‌کرد کاربران را با هزینه‌های پنهان و فرایند لغو اشتراک پیچیده عمداً در طرح‌های اشتراکی گرفتار کرده است، با دولت آمریکا به توافقی ۱۵۰ میلیون دلاری رسید. طبق این توافق، ادوبی ۷۵ میلیون دلار جریمه مدنی پرداخت خواهد کرد و ۷۵ میلیون دلار خدمات رایگان به کاربران آسیب‌دیده ارائه می‌دهد؛ هرچند این شرکت همچنان هرگونه تخلف را رد می‌کند.
مایکروسافت نیز هوش مصنوعی Copilot را در سراسر اکوسیستم نرم‌افزاری خود ادغام کرده است، با وجود واکنش‌های منفی قابل توجه برخی کاربران. اگرچه این شرکت اخیراً چند قابلیت غیرضروری هوش مصنوعی در ویندوز را به دلیل بازخوردهای منفی حذف کرده، همچنان میلیاردها دلار در توسعه هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری می‌کند.
جذابیت ArtCraft و دیگر اپلیکیشن‌های متن‌باز ساخته‌شده با کدنویسی وِیب در این است که به کاربران امکان می‌دهند برنامه‌ها را شخصی‌سازی کنند و از پرداخت هزینه‌های سنگین اشتراک دور بمانند. این پیشنهاد برای علاقه‌مندان فناوری جذاب است: اگر فقط به دسترسی محدودی به این برنامه‌ها نیاز دارید و می‌توانید آن‌ها را خودتان به‌صورت رایگان راه‌اندازی کنید، چرا باید برای Adobe Creative Cloud یا Microsoft Office هزینه بپردازید؟
اما این شرایط برای همه صدق نمی‌کند. بسیاری از افراد تمایلی ندارند زمان صرف کنند تا نحوه دانلود و پیکربندی یک اپلیکیشن متن‌باز هوش مصنوعی را یاد بگیرند. در همین حال، کسب‌وکارها و تولیدکنندگان حرفه‌ای محتوا احتمالاً ترجیح می‌دهند حتی با وجود کامل نبودن تضمین‌ها، از امنیت و حریم خصوصی ارائه‌شده توسط ادوبی و مایکروسافت استفاده کنند. گاهی انتخاب گزینه‌ای آشنا، حتی با وجود مشکلاتش، ساده‌تر است.