کشف دستگاه شنود مخفی در دفتر OpenAI؛ یکی از کارکنان این شرکت با اتهامات فدرال روبه‌رو شد
یکی از کارکنان OpenAI به نصب دستگاه‌های شنود مخفی برای ضبط گفت‌وگوهای حساس درباره تحقیقات هوش مصنوعی و راهبردهای این شرکت متهم شده است.
کارکنان شرکت OpenAI روز ۳۰ سپتامبر یک دستگاه کوچک ضبط صدا را پیدا کردند که به درگاه USB پشت تلویزیون اتاق جلسات مدیران ارشد در دفتر سان‌فرانسیسکوی این شرکت متصل شده بود. این دستگاه از ۲۸ سپتامبر در آن محل قرار داشت و اطلاعات ذخیره‌شده روی آن رمزگذاری شده بود. فردی که دستگاه را نصب کرده بود، برای پنهان کردن آن از دستمال توالت استفاده کرده بود.
دادستان‌های فدرال فرد مظنون را عبدالرحمن الفوزان، شهروند ۳۵ ساله عربستان سعودی، معرفی کردند که از ژوئیه ۲۰۲۵ در تیم محصولات OpenAI مشغول به کار بود.
الفوزان روز ۹ اکتبر از کار اخراج و بازداشت شد. در صورت اثبات اتهام، او ممکن است به حداکثر پنج سال زندان و پرداخت ۲۵۰ هزار دلار جریمه محکوم شود.
وزارت دادگستری آمریکا در بیانیه‌ای اعلام کرد: «یکی از کارکنان OpenAI به اتهام استفاده یا تلاش برای استفاده از یک دستگاه الکترونیکی، مکانیکی یا وسیله‌ای دیگر به‌منظور شنود ارتباطات شفاهی بازداشت شده و تحت پیگرد قرار گرفته است. عبدالرحمن الفوزان، ۳۵ ساله و تبعه پادشاهی عربستان سعودی، روز ۹ اکتبر بازداشت شد و امروز برای نخستین بار در دادگاه فدرال حاضر شد.»
اتاق جلسات مدیران ارشد محل برگزاری نشست‌هایی درباره تحقیقات محرمانه، برنامه‌های توسعه محصولات، قراردادهای تجاری، روابط با دولت و پیشرفت‌های فنی OpenAI بود. بنابراین، گفت‌وگوهایی که در این اتاق انجام می‌شد، ماهیتی کاملاً حساس داشت. کش پاتل، مدیر اف‌بی‌آی، اعلام کرد که هدف ادعایی این اقدام، جاسوسی از گفت‌وگوهای مربوط به مالکیت فکری شرکت بوده است.
کش پاتل، مدیر اف‌بی‌آی، گفت: «بر اساس شکایت‌نامه‌ای که امروز از حالت محرمانه خارج شد، عبدالرحمن الفوزان متهم است که یک دستگاه ضبط مخفی را در اتاق جلسات مدیران ارشد شرکت محل کار خود پنهان کرده تا ارتباطات حساس مربوط به فناوری ابرهوش این شرکت را به‌صورت مخفیانه ضبط کند.»
او افزود: «حفاظت از نوآوری آمریکا در حوزه ابرهوش برای صیانت از قدرت اقتصادی و امنیت ملی کشورمان ضروری است و اف‌بی‌آی این مأموریت را یکی از مهم‌ترین اولویت‌های ضدجاسوسی خود می‌داند. از جی کلیتون، مدیر اطلاعات ملی، و شرکایمان در نهادهای مجری قانون بابت حمایت‌هایشان سپاسگزاریم. ما همچنان با شرکای خود در سراسر دولت آمریکا و بخش خصوصی همکاری نزدیک خواهیم داشت تا از کسب‌وکارها و شهروندان آمریکایی محافظت کنیم و اطمینان یابیم که کشورمان برتری رقابتی خود را حفظ می‌کند.»
الفوزان نه مجوز ورود به اتاق جلسات مدیران ارشد را داشت و نه اجازه شرکت در نشست‌های برگزارشده در آن را. تصاویر دوربین‌های مداربسته نشان می‌دهد که او پیش از کشف دستگاه ضبط صدا، چندین بار در نزدیکی این اتاق حضور داشته است. روز ۵ اکتبر، پنج روز پس از کشف دستگاه توسط OpenAI، دوربین‌ها او را در حالی ثبت کردند که پشت همان تلویزیون محل اختفای دستگاه را بررسی می‌کرد. به نظر می‌رسید او قصد داشت از وضعیت دستگاه مطلع شود یا برای برداشتن آن آماده می‌شد.
پیش از نصب دستگاه در ۲۸ سپتامبر، الفوزان با استفاده از یکی از ابزارهای داخلی OpenAI اطلاعاتی درباره نشانی دفاتر شرکت، اتاق‌های جلسات و ظرفیت آن‌ها، تقویم رزرو اتاق‌ها، محل استقرار مدیران اجرایی و مدیران ارشد و برنامه نشست‌ها با شرکای خارجی جست‌وجو کرده بود. این جست‌وجوها نشان می‌دهد که او احتمالاً در حال جمع‌آوری اطلاعات درباره امکانات و فعالیت‌های شرکت بوده است.
بازرسان همچنین مجموعه‌ای از پرسش‌ها و دستورهای ارسال‌شده به یک چت‌بات را شناسایی کردند که بین ۲۴ تا ۳۰ سپتامبر از طریق حساب کاربری مرتبط با همسر الفوزان ثبت شده بود. این حساب چندین شناسه مشترک با حساب شخصی او داشت. پرسش‌ها درباره ساخت دستگاه ضبط صدای مداوم، پیکربندی اتصال وای‌فای، بهبود کیفیت ضبط و شنیدن زنده صدا، رمزگذاری کارت حافظه SD و فعال‌سازی دسترسی از راه دور بودند.
دادستان‌ها همچنین اعلام کردند که در روزهای ۲۷ و ۲۸ سپتامبر، پرسش‌هایی از طریق همین حساب ثبت شده بود که به‌طور مشخص به سربرگ سفارشی و نشانی MAC منحصربه‌فرد دستگاهی با عنوان «دستگاه ضبط شماره ۱» اشاره داشتند. این فعالیت‌ها تا یک روز پیش از نصب دستگاه ادامه داشت.
روز ۵ اکتبر، همان روزی که دوربین‌های مداربسته الفوزان را هنگام بررسی پشت تلویزیون ثبت کردند، او یک کیف را نیز در اتاق دیگری در یکی از ساختمان‌های OpenAI بدون مراقبت رها کرد.
کارکنان بخش امنیت کیف را باز کردند و درون آن دستگاه ضبط صدای دیگری، مشابه دستگاه نخست، به همراه کیف پول و مدارک شناسایی الفوزان یافتند. این کشف دو احتمال را مطرح می‌کند: یا او قصد داشت دستگاه دوم را نیز در محلی نصب کند، یا دستگاه دیگری را به‌عنوان وسیله یدکی همراه خود داشت.
وزارت دادگستری آمریکا در پایان بیانیه خود تأکید کرد: «در صورت محکومیت، الفوزان با حداکثر مجازات پنج سال زندان و ۲۵۰ هزار دلار جریمه نقدی روبه‌رو خواهد شد و پس از آن نیز سه سال تحت نظارت قضایی قرار خواهد گرفت.»
OpenAI اعلام کرد که برای کمک به بررسی و تحلیل دستگاه کشف‌شده، از مدل‌های هوش مصنوعی داخلی خود استفاده کرده است. به گزارش تک‌کرانچ، این دستگاه «از رمزگذاری پیشرفته، قابلیت‌های نظارت صوتی و سازوکاری برای انتقال داده‌ها برخوردار بود که با هدف دور زدن سامانه‌های نظارتی طراحی شده بود».
OpenAI همچنین تأیید کرد که هیچ نشانه‌ای مبنی بر دسترسی الفوزان به وزن‌های مدل‌های هوش مصنوعی، کد منبع یا داده‌های مشتریان، یا خارج کردن این اطلاعات از طریق مسیرهای دیگر وجود ندارد.
رسیدگی قضایی به این پرونده بر اساس یادداشت ریاست‌جمهوری شماره ۱۱ در حوزه امنیت ملی انجام می‌شود؛ سندی که به‌طور مشخص با حفاظت از برتری آمریکا در فناوری‌ای ارتباط دارد که دولت اکنون رسماً آن را «ابرهوش» می‌نامد. جی کلیتون، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، نیز شخصاً درباره این پرونده اظهارنظر کرده و توسعه هوش مصنوعی را یکی از الزامات امنیت ملی دانسته است.
این نحوه طرح پرونده، که در اصل یک پرونده نسبتاً ساده شنود غیرقانونی است اما با ادبیات مربوط به ابرهوش توصیف می‌شود، نکته مهمی را درباره نگاه دولت کنونی آمریکا آشکار می‌کند: جایگاهی که این دولت برای هوش مصنوعی در معادلات گسترده‌تر ژئوپلیتیکی قائل است.