اف‌بی‌آی کارمند OpenAI را به اتهام نصب دستگاه جاسوسی بازداشت کرد
اف‌بی‌آی یک کارمند OpenAI را بازداشت و او را به کاشت یک دستگاه نظارتی در اتاق کنفرانس مدیران این شرکت متهم کرده است؛ دستگاهی که گفته می‌شود برای ضبط برنامه‌های شرکت درباره توسعه هوش مصنوعی استفاده شده بود. OpenAI و اف‌بی‌آی روز سه‌شنبه این موضوع را تأیید کردند.
وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرد که این کارمند، عبد‌الرحمن الفوازن، ۳۵ ساله، شهروند عربستان سعودی و دارای اقامت دائم قانونی آمریکا است. او در ژوئیه ۲۰۲۵ به تیم محصولات OpenAI پیوسته بود، اما پس از آن اخراج شد و در ۹ اکتبر به ظن نقض قوانین آمریکا از طریق استفاده از «دستگاه الکترونیکی، مکانیکی یا هر وسیله دیگری برای رهگیری ارتباطات شفاهی» بازداشت شد. این اتهام می‌تواند مجازات حداکثر پنج سال زندان و ۲۵۰ هزار دلار جریمه نقدی داشته باشد.
جی کلیتون، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، در بیانیه‌ای گفت این حادثه اهمیت موفقیت ایالات متحده در توسعه هوش مصنوعی را به‌عنوان «یک اولویت امنیت ملی» برجسته می‌کند.
بر اساس شکایت ثبت‌شده در دادگاه در ناحیه شمالی کالیفرنیا، الفوازن ظاهراً یک «برد توسعه‌ای به اندازه یک انگشت شست با حسگر دوربین جداشدنی، میکروفون دیجیتال و حافظه microSD» را در اتاق قرار داده است. این دستگاه با دستمال توالت پیچیده شده و داخل درگاه تلویزیون قرار داده شده بود. یک دستگاه ضبط دیگر نیز در کیفی پیدا شد که ظاهراً الفوازن آن را در اتاق چاپگر همراه با کیف پول و کارت شناسایی خود رها کرده بود.
اتاق کنفرانسی که گفته می‌شود دستگاه در آن نصب شده بود، فقط برای مدیران و دستیاران آن‌ها قابل رزرو بود و الفوازن به آن دسترسی نداشت. این اتاق اغلب برای گفت‌وگو درباره پژوهش‌های محرمانه شرکت و برگزاری نشست با مقام‌های دولتی و فعالان صنعت استفاده می‌شد. OpenAI اعلام کرده شواهدی در اختیار دارد که نشان می‌دهد الفوازن قصد داشته دستگاه‌های نظارتی بیشتری برای ضبط مخفیانه جلسات شرکت نصب کند.
شرکت سازنده ChatGPT می‌گوید نخستین دستگاه جاسوسی را در ۳۰ سپتامبر کشف و موضوع را به اف‌بی‌آی گزارش کرده است. OpenAI اعلام کرد در فاصله ۱۰ روز میان کشف دستگاه و بازداشت فرد مظنون، اقداماتی برای مهار خطر امنیتی انجام داده است. این شرکت همچنین گفته تاکنون شواهدی مبنی بر آسیب دیدن امنیت محصولات یا اطلاعات مشتریان مشاهده نکرده است.
OpenAI در بیانیه‌ای اعلام کرد: «ما حفاظت از فناوری، داده‌ها و افراد خود را جدی می‌گیریم و این موضوع را مسئله‌ای با اهمیت ملی می‌دانیم.»
هوش مصنوعی و امنیت ملی
هوش مصنوعی خود OpenAI برای تحلیل تصاویر پزشکی قانونی از دستگاه و بررسی تغییرات داده‌های آن استفاده شد. OpenAI در اقدامی غیرمعمول در شبکه اجتماعی X اعلام کرد که مدل هوش مصنوعی پیشرفته این شرکت به بازرسان کمک کرده است. جزئیات بیشتری درباره نحوه استفاده از این هوش مصنوعی منتشر نشده، اما ممکن است با ادامه تحقیقات اطلاعات بیشتری درباره آن مشخص شود.
این پرونده یکی از نخستین نمونه‌های علنی پرونده جاسوسی علیه یک آزمایشگاه هوش مصنوعی به شمار می‌رود. در سال ۲۰۲۴، لین‌وی دینگ، مهندس سابق گوگل، به سرقت برنامه‌های هوش مصنوعی این شرکت برای رقبای چینی محکوم شد، هرچند حکم او در ماه اوت تا حدی لغو شد.
در رقابت شدید و سرمایه‌گذاری‌های هنگفت جهانی برای ساخت پیشرفته‌ترین سامانه‌های هوش مصنوعی، وقوع یک پرونده ظاهری جاسوسی صنعتی چندان غافلگیرکننده نیست. نکته قابل توجه، نحوه واکنش دولت آمریکا است؛ واشنگتن همچنان تلاش می‌کند شرکت‌های هوش مصنوعی را به‌عنوان زیرساخت‌های حیاتی ملی معرفی کند.
کاش پاتل، مدیر اف‌بی‌آی، در پیامی در X گفت: «حفاظت از نوآوری آمریکا در زمینه [ابرهوش] اهمیت حیاتی دارد و اف‌بی‌آی آن را یکی از بالاترین اولویت‌های ضدجاسوسی خود می‌داند.»
دولت فدرال آمریکا در ماه‌های اخیر نقش بیشتری در سیاست‌گذاری هوش مصنوعی و تعامل با آزمایشگاه‌هایی که این فناوری را توسعه می‌دهند، ایفا کرده است. توافق داوطلبانه هوش مصنوعی آمریکا که در این ماه اعلام شد و تا حد زیادی جنبه نمادین دارد، باعث شد بسیاری از مدیران شرکت‌های بزرگ فناوری متعهد شوند در پی افزایش نگرانی‌های عمومی، هوش مصنوعی را مسئولانه‌تر توسعه دهند؛ نگرانی‌هایی که بخشی از آن به چندین مورد نفوذ عوامل هوش مصنوعی به مکان‌هایی مربوط می‌شود که نباید امکان دسترسی به آن‌ها را می‌داشتند.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به‌طور مداوم از راهبرد «نوآوری در اولویت» برای اطمینان از پیشی گرفتن آمریکا از چین حمایت کرده است؛ رویکردی که به قیمت کاهش تمرکز بر مقررات‌گذاری هوش مصنوعی دنبال شده است. دولت او بر «ملاحظات امنیت ملی» مرتبط با هوش مصنوعی تأکید کرده است. وزارت دفاع آمریکا نیز پیش‌تر در پرونده‌ای قضایی مربوط به شکایت جوامع ممفیس علیه xAI متعلق به ایلان ماسک، از شرکت‌های هوش مصنوعی حمایت کرده و گفته بود مراکز داده‌ای که توان پردازشی هوش مصنوعی را فراهم می‌کنند، برای فعالیت‌های نظامی و امنیت ملی ضروری هستند.