مردی که به جاسوسی صوتی از OpenAI متهم شده، ایلان ماسک را الگوی خود می‌دانست
عبدالرحمن الفوزان زمانی یکی از چهره‌های نوظهور در سیلیکون‌ولی به نظر می‌رسید. او که به‌عنوان یکی از معدود شهروندان عربستان سعودی فعال در سیلیکون‌ولی و شاید تنها فرد سعودی در OpenAI شناخته می‌شد، ظاهراً با مقام‌های ارشد سعودی ارتباط داشت و حتی قرار بود اخیراً در دانشگاه استنفورد سخنرانی کند؛ بنا بر گزارش فایننشال تایمز. او در مصاحبه‌ای گفته بود ایلان ماسک الگوی اوست و به نظر می‌رسید توانایی دنبال کردن مسیری مشابه با فردی که تحسینش می‌کند را دارد.
اما در آینده قابل پیش‌بینی، وجه اشتراک اصلی او با ماسک احتمالاً نه در کارآفرینی، بلکه در سروکار داشتن مداوم با وکلا خواهد بود.
الفوزان متهم شده است که عامل یک دستگاه ضبط صدای مخفی بوده که تیم امنیتی OpenAI ماه گذشته آن را در دفتر این شرکت پیدا کرد. طبق اعلام وزارت دادگستری آمریکا، این مهندس ۳۵ ساله در ۹ اکتبر پس از مرتبط شدن با طرح احتمالی جاسوسی صوتی بازداشت شد و روز چهارشنبه برای نخستین بار در دادگاه فدرال حاضر شد.
بر اساس روایت ارائه‌شده از سوی وزارت دادگستری آمریکا، الفوزان ظاهراً یک دستگاه ضبط کوچک را داخل درگاه USB یک تلویزیون در اتاق کنفرانس OpenAI قرار داده بود؛ اتاقی که جلسات مربوط به «اطلاعات فنی، تجاری و راهبردی بسیار محرمانه، از جمله پژوهش‌های اختصاصی، برنامه‌های محصول و فرصت‌های توسعه کسب‌وکار» در آن برگزار می‌شود.
گفته شده این دستگاه که «داخل دستمال توالت پنهان شده بود»، در حدود ۲۸ سپتامبر توسط الفوزان کار گذاشته شده است. تصاویر دوربین‌های امنیتی در همان بازه زمانی ظاهراً نشان می‌دهد این مهندس در حالی در اطراف اتاق کنفرانس حضور داشته که دلیلی برای بودن در آنجا نداشته است. تیم امنیتی OpenAI در بررسی‌های خود در ۳۰ سپتامبر دستگاه را پیدا کرد؛ بنابراین این ابزار مدت زیادی فرصت ثبت اطلاعات قابل توجهی نداشت.
در مورد خود دستگاه نیز اختلاف نظرهایی وجود دارد. OpenAI آن را یک «دستگاه ضبط پیشرفته» توصیف کرده است، اما بلومبرگ آن را یک دستگاه سرگرمی‌محور ۱۴ دلاری معرفی کرده است. شکایت وزارت دادگستری به ارتباطات الفوزان با یک چت‌بات (که مشخص نشده متعلق به OpenAI بوده یا یک شرکت رقیب) اشاره می‌کند و نشان می‌دهد او ظاهراً تلاش کرده با کمک کدنویسی مبتنی بر هوش مصنوعی برخی قابلیت‌های آن را بهبود دهد؛ از جمله پرسیده بود چگونه می‌توان یک «ضبط‌کننده صوتی پیوسته» ساخت و چگونه باید «کارت SD را رمزگذاری کرد». با توجه به این موارد و همچنین پنهان کردن دستگاه در دستمال توالت برای جلوگیری از شناسایی، میزان «پیشرفته بودن» این طرح محل تردید است.
با این حال، به نظر می‌رسد الفوزان از چندین جهت شناسایی شده است. علاوه بر حضور ادعایی او در نزدیکی اتاق کنفرانس هنگام نصب دستگاه و درخواست از یک چت‌بات برای بهبود ابزار ضبط، طبق کیفرخواست، تیم امنیتی او را در تاریخ ۵ اکتبر در حال بازگشت به محل و تلاش برای برداشتن دستگاه از پشت تلویزیون ثبت کرده است؛ اما او متوجه شده بود که دستگاه دیگر آنجا نیست. همچنین هنگام بازرسی کیف الفوزان، نیروهای امنیتی OpenAI دستگاه ضبط دیگری مشابه نمونه اول پیدا کردند. OpenAI اعلام کرده بود که از مدل‌های خود برای «درک دستگاه و منشأ آن» استفاده کرده است، اما به نظر می‌رسد شناسایی او بیشتر نتیجه اقدامات معمول تحقیقاتی بوده است.
با وجود آنکه هنوز مشخص نشده مقام‌ها انگیزه احتمالی الفوزان را چه می‌دانند، بازداشت او بدون تردید روابط پیچیده میان عربستان سعودی و سیلیکون‌ولی را دشوارتر خواهد کرد. عربستان طی سال‌های گذشته سرمایه زیادی به شرکت‌های فناوری تزریق کرده است، اما شرکت‌های پیشرو در حوزه هوش مصنوعی تا حد زیادی از این منابع فاصله گرفته‌اند؛ بخشی از این مسئله به نگرانی‌های امنیتی بازمی‌گردد. الفوزان نیز نخستین شهروند سعودی نیست که به جاسوسی در یک شرکت سیلیکون‌ولی متهم شده است؛ پیش از این نیز یک شهروند سعودی در پرونده‌ای مرتبط با جاسوسی در توییتر متهم شده بود.
گزارش‌ها حاکی است OpenAI سرمایه‌گذاری عربستان سعودی را بررسی کرده بود، اما این مذاکرات ظاهراً به نتیجه‌ای نرسید. سم آلتمن نیز طبق گزارش نیویورکر همچنان رابطه‌ای با محمد بن‌سلمان، ولیعهد عربستان، حفظ کرده است، اما به دلیل نگرانی از واکنش‌های عمومی از رسمی کردن این ارتباطات خودداری کرده است.
شرکت Anthropic نیز به‌طور علنی اعلام کرده که عربستان سعودی را به‌عنوان سرمایه‌گذار نپذیرفته است. تنها ارتباط مستقیم حکومت عربستان با یک شرکت هوش مصنوعی آمریکایی، شرکت xAI متعلق به ایلان ماسک است که در اوایل سال جاری میلادی ۳ میلیارد دلار از شرکت دولتی هوش مصنوعی Humain عربستان در دور تأمین مالی سری E دریافت کرد.