کارمند OpenAI به نصب دستگاه شنود در دفتر مرکزی این شرکت در سان‌فرانسیسکو متهم شد
نویسندگان: الکساندر مالین و بیل هاچینسون
۱۴ اکتبر ۲۰۲۶
به گفته دادستان‌های فدرال آمریکا، یکی از مهندسان شرکت OpenAI به اتهام نصب دستگاه شنود در اتاق جلسات مدیران ارشد این غول فناوری در دفتر مرکزی آن در سان‌فرانسیسکو تحت پیگرد قضایی قرار گرفته و از کار اخراج شده است.
OpenAI اعلام کرد که با استفاده از مدل‌های هوش مصنوعی خود برای بررسی این ماجرا، توانسته عبدالرحمن الفوزان، کارمند ۳۵ ساله این شرکت، را به‌عنوان فردی شناسایی کند که ظاهراً دستگاه شنود را نصب کرده است. به گفته شرکت، این دستگاه ماه گذشته کشف شد.
کش پاتل، مدیر اداره تحقیقات فدرال آمریکا (اف‌بی‌آی)، در بیانیه‌ای مدعی شد که الفوزان، تبعه عربستان سعودی، قصد داشته است «مکالمات حساس مربوط به فناوری ابرهوش این شرکت را مخفیانه ضبط کند».
OpenAI اعلام کرد: «در حال حاضر هیچ نشانه‌ای در دست نداریم که نشان دهد این فرد به‌صورت غیرمجاز به وزن‌های مدل، کد منبع یا داده‌های مشتریان دسترسی پیدا کرده یا این اطلاعات را از شرکت خارج کرده است.»
این شرکت افزود: «ما حفاظت از فناوری، داده‌ها و کارکنان خود را جدی می‌گیریم و آن را موضوعی دارای اهمیت ملی می‌دانیم.»
اف‌بی‌آی اعلام کرده است که تحقیقات درباره این حادثه ادعایی همچنان ادامه دارد.
شکایت کیفری فدرال مربوط به این پرونده روز سه‌شنبه از حالت محرمانه خارج و منتشر شد. بر اساس سوگندنامه یکی از مأموران اف‌بی‌آی که برای پشتیبانی از این شکایت ارائه شده، تصاویر یک دوربین مخفی نشان می‌دهد که الفوزان ظاهراً در حال بررسی دستگاه شنودی بوده که گفته می‌شود آن را به درگاه USB پشت تلویزیون یکی از اتاق‌های جلسات متصل کرده بود.
طبق این سوگندنامه، مدیران OpenAI مرتباً از اتاقی که گفته می‌شود دستگاه شنود در آن نصب شده بود، برای برگزاری نشست‌های داخلی مدیران ارشد استفاده می‌کردند. در این جلسات درباره «اطلاعات بسیار محرمانه فنی، تجاری و راهبردی، از جمله پژوهش‌های اختصاصی شرکت، برنامه‌های مربوط به محصولات و فرصت‌های توسعه کسب‌وکار» گفت‌وگو می‌شد.
در این سند همچنین آمده است که از اتاق یادشده برای «جلسات توجیهی با مقام‌های دولتی و طرف‌های تجاری خارج از شرکت» نیز استفاده می‌شده است.
OpenAI اعلام کرد که الفوزان از ژوئیه ۲۰۲۵ به‌عنوان یکی از اعضای تیم محصولات این شرکت مشغول به کار بوده است.
OpenAI در بیانیه خود تأیید کرد: «این کارمند اخراج شده است.»
به گفته مقام‌های فدرال، الفوزان روز ۹ اکتبر بازداشت شد و روز سه‌شنبه برای نخستین بار در دادگاه فدرال سان‌فرانسیسکو حاضر شد. او در این جلسه در برابر اتهام فدرال استفاده یا تلاش برای استفاده از دستگاه الکترونیکی، مکانیکی یا هر وسیله دیگری به‌منظور شنود مکالمات شفاهی، هنوز اعلام بی‌گناهی یا پذیرش اتهام نکرد.
بر اساس سوگندنامه اف‌بی‌آی، کارکنان OpenAI نخستین بار در ۳۰ سپتامبر دستگاه شنود را در حالی پیدا کردند که در دستمال توالت پیچیده شده بود.
OpenAI روز دوشنبه در بیانیه‌ای که در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرد، توضیح داد: «ما از مدل‌های هوش مصنوعی خود برای شناسایی ماهیت دستگاه و منشأ آن استفاده کردیم و مشخص شد که یکی از کارکنان شرکت چند روز پیش از کشف دستگاه، آن را نصب کرده بود.»
این شرکت افزود: «موضوع را به اف‌بی‌آی ارجاع دادیم و از مأموران و دادستان‌هایی که به‌سرعت برای بازداشت فرد مظنون اقدام کردند، سپاسگزاریم.»
طبق سوگندنامه، تصاویر دوربین‌های امنیتی نشان می‌دهد که الفوزان «در چند تاریخ مختلف پیش از کشف دستگاه» در نزدیکی اتاق جلسات حضور داشته است؛ در حالی که «هیچ مجوزی برای ورود به اتاق جلسات مدیران ارشد یا شرکت در نشست‌هایی که در آن برگزار می‌شد، نداشته است».
OpenAI مدعی است که دستگاه شنود حدود ۲۸ سپتامبر نصب شده است.
به گفته این شرکت، دستگاه کشف‌شده از فناوری پیشرفته‌ای برخوردار بوده و قابلیت‌های رمزنگاری پیشرفته، پایش صوتی و سازوکاری برای انتقال داده‌ها داشته است که به‌گونه‌ای طراحی شده بود تا از شناسایی در جریان نظارت‌های امنیتی جلوگیری کند.
OpenAI همچنین اعلام کرد که بعداً مکالماتی را پیدا کرده است که ظاهراً در آن‌ها الفوزان از یک عامل هوش مصنوعی ویژه افزایش بهره‌وری، اطلاعاتی درباره اتاق‌های جلسات شرکت و افرادی که احتمال حضورشان در نشست‌های مشخص وجود داشته، درخواست کرده بود.
بر اساس سوگندنامه، بررسی مشابه حساب کاربری یک چت‌بات هوش مصنوعی مرتبط با همسر الفوزان نیز نشان داد که جست‌وجوها و تحقیقات بیشتری درباره دستگاه‌های ضبط صدای رمزنگاری‌شده انجام شده است. با این حال، دادستان‌ها هیچ اتهام کیفری علیه همسر الفوزان مطرح نکرده‌اند.
طبق این سند، روز ۵ اکتبر، پس از آنکه مسئولان شرکت و نهادهای مجری قانون از موضوع مطلع شده بودند، دوربین مخفی‌ای که کارکنان OpenAI در اتاق جلسات موردنظر نصب کرده بودند، تصاویری از الفوزان ثبت کرد که ظاهراً در حال بررسی فضای پشت تلویزیون، یعنی محل نصب دستگاه ضبط صدا، بود.
در همان روز، الفوزان ظاهراً کیفی را در اتاق چاپگرهای دفتر مرکزی OpenAI بدون مراقبت رها کرد. بر اساس سوگندنامه، نیروهای امنیتی شرکت کیف را باز کردند و دستگاه ضبط صدای دیگری در آن یافتند.
طبق این سند، هنگامی که الفوزان بعداً برای برداشتن کیف خود مراجعه کرد، درباره برخی وسایل که به گفته او از کیف ناپدید شده بودند، پرس‌وجو کرد؛ اما هیچ اشاره‌ای به دستگاه ضبط صدا نکرد.
شبکه ای‌بی‌سی نیوز نتوانست بلافاصله با وکیل الفوزان تماس بگیرد و نظر او را دریافت کند.
به گفته مقام‌های فدرال، در صورت اثبات جرم، الفوزان ممکن است به حداکثر پنج سال زندان و پرداخت ۲۵۰ هزار دلار جریمه نقدی محکوم شود.
OpenAI در پایان بیانیه خود اعلام کرد: «برنامه امنیتی ما برای مقابله با طیف گسترده‌ای از عوامل تهدیدکننده طراحی شده است؛ از تهدیدهای داخلی گرفته تا مجرمان سایبری و دولت‌ها. این پرونده نمونه‌ای از آن است که هوش مصنوعی چگونه می‌تواند به مقابله با چنین تهدیدهای امنیتی پیچیده‌ای کمک کند.»