شکایت ایالت آریزونا از OpenAI به دلیل خطرات ChatGPT برای کودکان
نویسنده: گلوریا ربکا گومز | ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۴۳
کریس مایز، دادستان کل ایالت آریزونا، با طرح شکایتی علیه شرکت OpenAI به دلیل عملکرد چت‌بات ChatGPT، این شرکت را به نقض قوانین ایالتی حمایت از مصرف‌کنندگان در برابر تقلب و به خطر انداختن امنیت کودکان متهم کرده است.
مایز در شکایتی مفصل و ۸۷ صفحه‌ای که روز چهارشنبه به دادگاه عالی شهرستان ماریکوپا ارائه شد، خواستار الزام OpenAI به اجرای تدابیر ایمنی سخت‌گیرانه‌تر و پرداخت جریمه ۱۰ هزار دلاری برای هر مورد تبلیغات دروغین یا فریبنده شده است. این شکایت هم‌زمان با اقدام دادستان‌های کل ایالت‌های کانزاس، آرکانزاس، آیووا، نبراسکا، ویرجینیای غربی، مونتانا و آیداهو مطرح شده است که آنها نیز شکایت‌های مشابهی را در دادگاه‌های ایالتی خود علیه این شرکت آغاز کرده‌اند.
مایز در بیانیه‌ای که هم‌زمان با اعلام شکایت ایالت آریزونا منتشر شد، به‌شدت از OpenAI انتقاد کرد. او گفت این شرکت با وجود بهره‌برداری مالی از داده‌هایی که کودکان در اختیار آن قرار می‌دهند، سازوکارهای لازم را برای محافظت از آنها ایجاد نکرده است.
مایز گفت: «OpenAI با وجود نشانه‌های آشکاری که نشان می‌داد افراد زیر سن قانونی به‌طور مرتب با چت‌بات این شرکت تعامل دارند، از اجرای تدابیر کافی برای حفاظت از کاربران و ایجاد شفافیت خودداری کرده و به این ترتیب، امنیت ساکنان آریزونا را به خطر انداخته است. ما برای محافظت از کودکان آریزونا و پاسخ‌گو کردن این شرکت در قبال نقض مکرر قوانین ایالت، از OpenAI شکایت کرده‌ایم.»
شرکت OpenAI و محصول اصلی آن، ChatGPT، در ماه‌های اخیر به دلیل ارائه راهنمایی‌هایی درباره چگونگی خودکشی به کاربران، از جمله افراد زیر سن قانونی، با انتقادهای فزاینده‌ای روبه‌رو شده‌اند. در کالیفرنیا، هفت شکایت علیه این شرکت ثبت شده است که در آنها اتهاماتی از جمله مرگ ناشی از قصور، سهل‌انگاری و کمک به خودکشی مطرح شده است. چهار نفر از هفت شاکی این پرونده‌ها بر اثر خودکشی جان خود را از دست داده‌اند.
درو پوساتری، سخنگوی OpenAI، در بیانیه‌ای ایمیلی اعلام کرد که ChatGPT به‌صورت پیش‌فرض از سازوکارهای حفاظتی متناسب با سن کاربران برخوردار است؛ قابلیت‌هایی که بسیاری از محصولات دیگر هوش مصنوعی فاقد آن هستند. او همچنین تأکید کرد که این شرکت در حال بهبود تدابیر ایمنی خود است.
پوساتری گفت: «هرچند هیچ سامانه‌ای نمی‌تواند کاملاً بی‌نقص باشد، ما همچنان با کارشناسان همکاری خواهیم کرد تا از دیدگاه‌های تخصصی آنها در فعالیت‌های خود بهره بگیریم و تدابیر حفاظتی بیشتری ایجاد کنیم. این اقدامات در ادامه قابلیت‌هایی است که هم‌اکنون وجود دارند؛ از جمله کنترل‌های والدین، یادآوری زمان استراحت و سازوکارهای حفاظتی متناسب با سن کاربران در مدل‌های هوش مصنوعی.»
پوساتری همچنین از مقام‌های ایالتی خواست به‌جای تمرکز صرف بر OpenAI، سیاست‌هایی را در نظر بگیرند که همه شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی را شامل شود.
او گفت: «ما متعهد هستیم با ایالت‌ها برای تدوین و پیشبرد سیاست‌های عملی و واقع‌بینانه در حوزه هوش مصنوعی همکاری کنیم؛ سیاست‌هایی که کل صنعت هوش مصنوعی را در بر بگیرد، نه فقط یک شرکت را.»
مایز در شکایت خود مدعی شده است که OpenAI با استفاده از شیوه‌های بازاریابی فریبنده، قانون مقابله با تقلب علیه مصرف‌کنندگان در آریزونا را نقض کرده است. به گفته او، این شرکت ChatGPT را به‌عنوان ابزاری تبلیغ می‌کند که می‌تواند به ساکنان آریزونا در رسیدگی به مسائل مهم زندگی، از جمله تصمیم‌گیری‌های مالی و درمانی، کمک کند؛ بی‌آنکه روشن سازد این چت‌بات در واقع صلاحیت تخصصی لازم برای ارائه چنین خدماتی را ندارد.
مایز در متن شکایت نوشته است: «آنچه به‌طور مشخص در تبلیغات ChatGPT دیده نمی‌شود، هشدارهای کافی درباره این واقعیت است که این چت‌بات ممکن است اشتباه کند، پاسخ‌های نادرست بدهد یا اطلاعات غلط و بی‌معنا تولید کند. همچنین به‌اندازه کافی توضیح داده نمی‌شود که ChatGPT مجوز ارائه خدمات حسابداری، حقوقی یا پزشکی را ندارد. از سوی دیگر، میلیون‌ها نفر در گفت‌وگوهای خود با ChatGPT درباره خودکشی صحبت می‌کنند، اما این چت‌بات بسیاری از آنها را به منابع کمک تخصصی ارجاع نمی‌دهد؛ با وجود آنکه OpenAI اعلام کرده است ChatGPT برای انجام چنین کاری آموزش دیده است.»
بر اساس قوانین آریزونا، استفاده از فریب، ارائه اطلاعات خلاف واقع یا توسل به ادعاهای دروغین برای فروش یا تبلیغ هر نوع کالا یا محصول غیرقانونی است؛ حتی اگر در عمل هیچ‌کس فریب نخورده یا گمراه نشده باشد. دادستان کل می‌تواند چنین تخلفاتی را در دادگاه پیگیری کند و برای هر مورد نقض قانون، درخواست جریمه مدنی تا سقف ۱۰ هزار دلار داشته باشد.
مایز همچنین تدابیر ایمنی ChatGPT را ناکافی دانسته و به تفاوت محدودیت‌های سنی این چت‌بات با سایر محصولات هوش مصنوعی اشاره کرده است. در حالی که استفاده از ChatGPT برای افراد ۱۳ سال به بالا مجاز اعلام شده، چت‌بات‌های دیگری مانند Grok و Claude محدودیت‌های سنی سخت‌گیرانه‌تری دارند. حداقل سن تعیین‌شده برای Grok شانزده سال و برای Claude هجده سال است. مایز علاوه بر این تأکید کرده که ChatGPT هیچ الزام واقعی برای احراز سن کاربران ندارد. در مقابل، سخنگوی OpenAI در بیانیه‌ای ایمیلی توضیح داده است که هرچند حداقل سن استفاده از ChatGPT سیزده سال تعیین شده، کاربران زیر ۱۸ سال برای استفاده از آن باید از والدین خود اجازه بگیرند.
در این شکایت همچنین ChatGPT متهم شده است که با استفاده از زبانی بیش از حد تأییدکننده و چاپلوسانه، کاربران را به افشای اطلاعات شخصی خود ترغیب می‌کند.
در متن شکایت آمده است: «OpenAI از طریق گفت‌وگوهای ChatGPT با ساکنان آریزونا، اطلاعات خصوصی و حساس آنها را جمع‌آوری، ذخیره و استفاده می‌کند؛ اطلاعاتی که از جمله شامل وضعیت سلامت، امور مالی، روابط شخصی و مسائل خانوادگی ساکنان این ایالت است.»