دولت فدرال آمریکا و آنتروپیک؛ ملاحظاتی درباره نوآوری و رقابت در هوش مصنوعی ـ تحلیل

۱۵ اکتبر ۲۰۲۶

نویسندگان: لوری هریس و کلر وای. چو

نکات کلیدی

• دولت ترامپ پس از اختلاف با شرکت آنتروپیک بر سر محدودیت‌های استفاده از هوش مصنوعی در سلاح‌های خودمختار و نظارت بر شهروندان، دستور توقف استفاده نهادهای فدرال از فناوری این شرکت را صادر کرد. وزارت دفاع نیز آنتروپیک را خطری برای امنیت ملی در زنجیره تأمین معرفی کرد و پس از آن، محدودیت‌های موقتی برای صادرات مدل‌های Mythos 5 و Fable 5 این شرکت اعمال شد.
• شکایت‌های قضایی آنتروپیک نتایج متفاوتی داشت. یک دادگاه به دلایل مربوط به حقوق اساسی و نقض تشریفات قانونی، اجرای یکی از تصمیم‌های اصلی علیه شرکت را برای همیشه ممنوع کرد؛ اما دادگاه تجدیدنظر تصمیم دیگری را تأیید کرد که همچنان به وزارت دفاع اجازه می‌دهد محصولات آنتروپیک را از سامانه‌های خود حذف کند.
• این اقدامات از یک سو موجب احتیاط پیمانکاران و از سوی دیگر باعث افزایش چشمگیر استقبال عمومی از کلود شده است. هم‌زمان، نگرانی‌هایی درباره تضعیف نوآوری و توان رقابتی آمریکا در هوش مصنوعی ایجاد شده و کنگره با ضرورت بررسی نظارت بر این حوزه و برقراری تعادل میان ایمنی، امنیت و سرمایه‌گذاری روبه‌رو است.

در ۲۷ فوریه ۲۰۲۶، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به نهادهای فدرال دستور داد استفاده از فناوری شرکت آمریکایی هوش مصنوعی آنتروپیک را متوقف کنند. هم‌زمان، پیت هگست، وزیر دفاع، اعلام کرد که به وزارت دفاع دستور داده است آنتروپیک را «خطری برای امنیت ملی در زنجیره تأمین» معرفی کند. وزارت دفاع و وزیر دفاع آمریکا اکنون بر اساس فرمان اجرایی شماره ۱۴۳۴۷، از عنوان‌های «وزارت جنگ» و «وزیر جنگ» نیز به‌عنوان نام‌های ثانویه استفاده می‌کنند.

این تصمیم‌ها پس از اختلافی اتخاذ شد که طبق گزارش‌ها چند ماه میان وزارت دفاع و آنتروپیک بر سر برخی کاربردهای فناوری هوش مصنوعی این شرکت ادامه داشت. در ۱۲ ژوئن ۲۰۲۶ نیز وزارت بازرگانی آمریکا، بنا بر گزارش‌ها، محدودیت‌های صادراتی بر دو مدل هوش مصنوعی Mythos 5 و Fable 5 از خانواده مدل‌های کلود آنتروپیک اعمال کرد. این محدودیت‌ها در ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ برداشته شدند. معرفی آنتروپیک به‌عنوان خطر زنجیره تأمین، ممنوعیت استفاده از فناوری‌های آن و محدودیت‌های صادراتی ممکن است بر نوآوری و رقابت در صنعت هوش مصنوعی، از جمله فعالیت آنتروپیک و دیگر شرکت‌های آمریکایی این حوزه، تأثیر بگذارد. این گزارش کوتاه به معرفی مدل‌های هوش مصنوعی مورد اختلاف، اقدامات دولت آمریکا و پیامدهای احتمالی آن‌ها می‌پردازد و ملاحظاتی را برای کنگره مطرح می‌کند.

هوش مصنوعی پیشرو؛ توانمندی‌ها و محدودیت‌ها

مدل‌های هوش مصنوعی پیشرو پیشرفته‌ترین نوع مدل‌های پایه هستند؛ یعنی مدل‌های هوش مصنوعی چندمنظوره‌ای که با مجموعه‌های عظیم داده از پیش آموزش دیده‌اند و می‌توان از آن‌ها در کاربردهای گوناگون استفاده کرد. بر اساس گزارش‌ها، مدل‌های کلود آنتروپیک، از جمله چند مدل پیشرو این شرکت، در بخش‌های مختلف وزارت دفاع و سازمان‌های امنیت ملی آمریکا برای فعالیت‌هایی مانند تحلیل اطلاعات، برنامه‌ریزی عملیاتی و عملیات سایبری به کار گرفته شده‌اند. آنتروپیک در ژوئن ۲۰۲۴ اعلام کرد که نخستین شرکت هوش مصنوعی بوده که مدل‌های پیشرو را در شبکه‌های طبقه‌بندی‌شده دولت آمریکا مستقر کرده است. در ژوئیه ۲۰۲۵، چهار شرکت آمریکایی هوش مصنوعی، از جمله آنتروپیک، قراردادهایی به ارزش حداکثر ۲۰۰ میلیون دلار برای هر شرکت با وزارت دفاع امضا کردند. هدف این قراردادها «تسریع به‌کارگیری قابلیت‌های پیشرفته هوش مصنوعی در وزارت دفاع برای مقابله با چالش‌های حیاتی امنیت ملی» بود. تا اول مه ۲۰۲۶، پنتاگون با استفاده از مدل‌ها و خدمات هوش مصنوعی شرکت‌های xAI، گوگل و شش شرکت فناوری دیگر در سامانه‌های طبقه‌بندی‌شده وزارت دفاع موافقت کرده بود، اما آنتروپیک در میان این شرکت‌ها حضور نداشت.

آنتروپیک در فوریه ۲۰۲۶ اعلام کرد که در جریان مذاکرات قراردادی با وزارت دفاع، خواستار دو استثنا در زمینه کاربرد مدل‌های کلود شده است. نخست اینکه این شرکت تأکید کرد: «ما معتقد نیستیم مدل‌های پیشروی هوش مصنوعی در شرایط کنونی از قابلیت اطمینان کافی برای استفاده در سلاح‌های کاملاً خودمختار برخوردار باشند. اجازه استفاده از مدل‌های فعلی برای چنین منظوری، جان نیروهای نظامی آمریکا و غیرنظامیان را به خطر می‌اندازد.» دوم اینکه آنتروپیک اعلام کرد: «نظارت گسترده داخلی بر شهروندان آمریکایی، نقض حقوق بنیادین آن‌ها محسوب می‌شود.»

استثناهای درخواستی آنتروپیک بازتاب‌دهنده بحثی گسترده‌تر درباره توانمندی‌ها و محدودیت‌های مدل‌های پیشروی هوش مصنوعی است. هرچند این مدل‌ها بر اساس معیارها و ارزیابی‌های عمومی، قابلیت‌های چشمگیری از خود نشان می‌دهند، برخی پژوهش‌ها به محدودیت‌های احتمالی آن‌ها، به‌ویژه خطرات مرتبط با ایمنی، اشاره کرده‌اند. گزارش روندهای هوش مصنوعی پیشرو که مؤسسه امنیت هوش مصنوعی بریتانیا در دسامبر ۲۰۲۵ منتشر کرد، نشان می‌دهد سازوکارهای حفاظتی این مدل‌ها در حال بهبود است. بااین‌حال، این مؤسسه در ارزیابی سامانه‌های پیشروی هوش مصنوعی در حوزه‌های حیاتی برای امنیت ملی و ایمنی عمومی، اعلام کرد که «در تمام سامانه‌هایی که آزمایش کردیم، آسیب‌پذیری‌هایی یافتیم».

آنتروپیک در آوریل ۲۰۲۶ نسخه پیش‌نمایش Mythos را از طریق همکاری مشترکی با عنوان پروژه گلس‌وینگ در اختیار حدود ۵۰ شریک قرار داد. به گفته این شرکت، دسترسی به مدل به دلیل توانایی پیشرفته آن در شناسایی و بهره‌برداری از آسیب‌پذیری‌های نرم‌افزاری محدود شده بود. آنتروپیک در ۹ ژوئن ۲۰۲۶، مدل Mythos 5 را عرضه کرد و از طریق پروژه گلس‌وینگ، «با همکاری دولت آمریکا»، آن را در اختیار «گروه کوچکی از متخصصان دفاع سایبری و ارائه‌دهندگان زیرساخت» گذاشت. این شرکت هم‌زمان مدل Fable 5 را که آن را «مدلی هم‌رده Mythos که برای استفاده عمومی ایمن‌سازی شده است» توصیف می‌کرد، برای عموم منتشر کرد. همان‌طور که اشاره شد، وزارت بازرگانی آمریکا در ژوئن ۲۰۲۶ ابتدا محدودیت‌های صادراتی بر این محصولات اعمال کرد و سپس آن‌ها را برداشت.

اقدامات اخیر دولت فدرال

در ۲۷ فوریه ۲۰۲۶، ترامپ به نهادهای فدرال دستور داد «فوراً تمام استفاده‌ها از فناوری آنتروپیک را متوقف کنند». او همچنین برای نهادهایی مانند وزارت دفاع که در سطوح مختلف از محصولات آنتروپیک استفاده می‌کردند، یک دوره شش‌ماهه برای کنار گذاشتن تدریجی این محصولات تعیین کرد. در همان روز، هگست از معرفی آنتروپیک به‌عنوان خطری برای امنیت ملی در زنجیره تأمین خبر داد و اعلام کرد: «هیچ پیمانکار، تأمین‌کننده یا شریکی که با ارتش ایالات متحده همکاری تجاری دارد، مجاز نیست هیچ‌گونه فعالیت تجاری با آنتروپیک انجام دهد.» وزارت دفاع این تصمیم‌ها را بر اساس دو قانون جداگانه اتخاذ کرد: بخش ۳۲۵۲ از عنوان ۱۰ مجموعه قوانین ایالات متحده و بخش ۴۷۱۳ از عنوان ۴۱ این مجموعه قوانین. نهادهای فدرال نیز اقداماتی برای توقف استفاده از مدل‌های آنتروپیک انجام دادند. برای نمونه، اداره خدمات عمومی آمریکا (GSA) اعلام کرد که آنتروپیک را از وب‌سایت USAi.gov و فهرست قراردادهای چندتأمین‌کننده‌ای خود حذف می‌کند؛ سازوکاری که قراردادهای بلندمدت و سراسری دولت با شرکت‌های تجاری را در بر می‌گیرد.

در ۱۲ ژوئن ۲۰۲۶، وزارت بازرگانی آمریکا آنتروپیک را ملزم کرد دسترسی به مدل‌های Mythos 5 و Fable 5 را برای «هر تبعه خارجی، چه در داخل ایالات متحده و چه در خارج از آن» محدود کند. آنتروپیک در واکنش، دسترسی تمام مشتریان به هر دو مدل را غیرفعال کرد. این اقدام پس از صدور فرمان اجرایی شماره ۱۴۴۰۹ در ۲ ژوئن ۲۰۲۶ صورت گرفت؛ فرمانی که خواستار ایجاد چارچوبی داوطلبانه برای تسهیل ارزیابی مشترک مدل‌های پیشروی هوش مصنوعی از سوی دولت آمریکا و صنعت شده بود. در ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶، وزارت بازرگانی محدودیت‌های صادراتی را لغو کرد و آنتروپیک نیز پس از آن مدل‌های Mythos 5 و Fable 5 را دوباره در دسترس قرار داد.

تأثیرات احتمالی بر آنتروپیک

برخی اطلاعات نشان می‌دهد که اقدامات دولت آمریکا ممکن است تأثیر مالی چشمگیری بر آنتروپیک نداشته باشد. قرارداد ۲۰۰ میلیون دلاری وزارت دفاع و قرارداد ۱۸ هزار و ۹۶۰ دلاری وزارت امور خارجه در سال ۲۰۲۶ که تنها قرارداد دولتی آنتروپیک ثبت‌شده در وب‌سایت USAspending.gov است، در مقایسه با درآمد سالانه برآوردی این شرکت بر اساس عملکرد مالی فعلی آن، مبالغ نسبتاً کوچکی محسوب می‌شوند. آنتروپیک در ۱۲ فوریه ۲۰۲۶ اعلام کرد که درآمد سالانه برآوردی آن به ۱۴ میلیارد دلار رسیده است. این شرکت در ۲۸ مه ۲۰۲۶ نیز خبر داد که این رقم در اوایل همان ماه از ۴۷ میلیارد دلار فراتر رفته است. آنتروپیک در اول ژوئن ۲۰۲۶ مدارک مربوط به عرضه اولیه پیشنهادی سهام خود را ثبت کرد.

بااین‌حال، آنتروپیک اعلام کرده است که اقدامات دولت آمریکا «آسیب‌هایی جبران‌ناپذیر به آنتروپیک وارد می‌کند». اگر این شرکت بخش قابل‌توجهی از درآمد یا منابع مالی تأمین‌شده از سوی سرمایه‌گذاران خود را از دست بدهد، ممکن است در ادامه توسعه مدل‌های هوش مصنوعی با مشکل روبه‌رو شود؛ وضعیتی که می‌تواند توانایی آن را برای رقابت و نوآوری تحت تأثیر قرار دهد. میزان تأثیر اقدامات دولت آمریکا بر آنتروپیک تا حدی به واکنش مشتریان این شرکت بستگی دارد. برای مثال، پس از اقدامات هگست در ۲۷ فوریه ۲۰۲۶، گزارش‌های اولیه حاکی از آن بود که شماری از پیمانکاران دفاعی استفاده از مدل‌های هوش مصنوعی آنتروپیک را متوقف کرده‌اند، درحالی‌که برخی دیگر منتظر روشن شدن نتیجه اختلاف بودند. آنتروپیک استدلال کرده است که معرفی این شرکت به‌عنوان خطر زنجیره تأمین از سوی وزارت دفاع غیرقانونی است و این وزارتخانه نباید استفاده پیمانکاران از کلود را در فعالیت‌هایی خارج از قراردادهای وزارت دفاع ممنوع کند.

شکایت‌های قضایی آنتروپیک

آنتروپیک در ۹ مارس ۲۰۲۶ دو شکایت در دادگاه‌های فدرال علیه دولت آمریکا ثبت کرد. در شکایت نخست که به دادگاه منطقه‌ای فدرال در کالیفرنیا ارائه شد، آنتروپیک استدلال کرد که اقدامات دولت، از جمله معرفی این شرکت به‌عنوان خطر زنجیره تأمین بر اساس بخش ۳۲۵۲ از عنوان ۱۰ قوانین ایالات متحده، قانون آیین دادرسی اداری (APA) و متمم‌های اول و پنجم قانون اساسی آمریکا را نقض کرده است. شکایت دوم در دادگاه تجدیدنظر ایالات متحده برای حوزه ناحیه کلمبیا ثبت شد. این شکایت قانونی بودن تصمیم وزارت دفاع برای معرفی آنتروپیک به‌عنوان خطر زنجیره تأمین بر اساس بخش ۴۷۱۳ از عنوان ۴۱ قوانین ایالات متحده و همچنین دستور حذف تمام محصولات آنتروپیک از سامانه‌های وزارت دفاع را به چالش کشید. در ۲۶ مارس ۲۰۲۶، قاضی فدرال رسیدگی‌کننده به پرونده نخست، درخواست آنتروپیک برای صدور دستور قضایی مقدماتی را پذیرفت و به‌طور موقت اجرای این تصمیم و دستور رئیس‌جمهور برای توقف استفاده نهادهای فدرال از کلود را مسدود کرد.

در پی این حکم، اداره خدمات عمومی آمریکا نام آنتروپیک را دوباره به وب‌سایت USAi.gov و فهرست قراردادهای چندتأمین‌کننده‌ای خود بازگرداند. در ۲۷ اوت ۲۰۲۶، همان قاضی تصمیم مبتنی بر بخش ۳۲۵۲ را باطل کرد و اجرای آن و دستور هگست مبنی بر توقف همکاری تجاری سایر پیمانکاران دفاعی با آنتروپیک را برای همیشه ممنوع کرد. مبنای این حکم آن بود که وزارت دفاع حقوق آنتروپیک را طبق متمم‌های اول و پنجم قانون اساسی و همچنین قانون آیین دادرسی اداری نقض کرده است. اما در پرونده دوم، دادگاه تجدیدنظر حوزه ناحیه کلمبیا در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ اعتراض آنتروپیک را رد کرد و تصمیم وزارت دفاع برای معرفی این شرکت به‌عنوان خطر زنجیره تأمین بر اساس بخش ۴۷۱۳ را معتبر دانست. در نتیجه، وزارت دفاع همچنان می‌تواند دستور حذف تمام محصولات آنتروپیک از سامانه‌های خود را اجرا کند، مگر اینکه اقدام قضایی دیگری مانع آن شود.

پیامدهای احتمالی برای نوآوری و رقابت

اقدامات دولت آمریکا علیه آنتروپیک ممکن است پیامدهای گسترده‌تری برای بازارهای هوش مصنوعی و رقابت در این صنعت داشته باشد. برای مثال، اگر این اقدامات به درآمد آنتروپیک و در نتیجه توانایی آن برای توسعه مدل‌های پیشرو آسیب بزند، شمار مدل‌های نوآورانه هوش مصنوعی که سایر شرکت‌ها می‌توانند برای ساخت محصولات مبتنی بر هوش مصنوعی از آن‌ها استفاده کنند، کاهش خواهد یافت. بااین‌حال، به نظر می‌رسد اقدامات دولت آمریکا به افزایش استقبال عمومی از کلود نیز کمک کرده است. این برنامه در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ به محبوب‌ترین برنامه در فهرست برنامه‌های رایگان برتر اپل در ایالات متحده تبدیل شد. از سوی دیگر، تصمیم اوپن‌ای‌آی برای امضای توافق با پنتاگون نیز طبق گزارش‌ها با واکنش منفی کاربران روبه‌رو شد و برخی کاربران در اعتراض، برنامه ChatGPT را حذف کردند.

اقدامات دولت آمریکا علیه آنتروپیک همچنین نگرانی‌هایی درباره تأثیر احتمالی آن‌ها بر نوآوری و توان رقابتی ایالات متحده ایجاد کرده است. بر اساس گزارش‌ها، برخی انجمن‌های تجاری هشدار داده‌اند که معرفی یک شرکت فناوری آمریکایی به‌عنوان تهدیدی برای امنیت ملی می‌تواند «تأثیری بازدارنده بر نوآوری در آمریکا» داشته باشد. همچنین گزارش شده است که نامه‌ای از سوی مقام‌های پیشین دفاعی، دانشگاهیان و صاحب‌نظران سیاست‌گذاری فناوری به کمیته‌های کنگره ارسال شده است. نویسندگان این نامه تأکید کرده‌اند که «قرار دادن یک شرکت آمریکایی در فهرست سیاه، توان رقابتی ایالات متحده را تضعیف می‌کند» و هشدار داده‌اند که «این بازاری نیست که هیچ کارآفرین یا سرمایه‌گذار جدی بتواند فعالیت خود را بر پایه آن بنا کند». همچنین ناتوانی ناگهانی در استفاده از مدل‌های Mythos 5 و Fable 5، طبق گزارش‌ها تلاش‌ها در کشورهای دیگر برای کاهش وابستگی به فناوری آمریکایی را دوباره تقویت کرد. افزون بر این، برخی تحلیلگران اشاره کرده‌اند که هدف محدودیت‌های صادراتی وزارت بازرگانی، جلوگیری از خطرات امنیت ملی ناشی از دسترسی احتمالی دولت چین به مدل Mythos بوده است. در مقابل، برخی دیگر ابراز نگرانی کرده‌اند که روند منتهی به عقب‌نشینی وزارت بازرگانی از این محدودیت‌ها شفاف نبوده و «در بلندمدت به شکل‌گیری صنعتی باثبات، قابل سرمایه‌گذاری و قابل اعتماد کمک نخواهد کرد».

ملاحظاتی برای کنگره

سیاست‌ها و اقدامات دولت فدرال می‌توانند بر رقابت میان شرکت‌های هوش مصنوعی تأثیر بگذارند و بسته به شرایط، نوآوری را تقویت یا محدود کنند. کنگره ممکن است بررسی نظارتی درباره حدود اختیارات وزارت دفاع برای معرفی آنتروپیک به‌عنوان خطری برای امنیت ملی در زنجیره تأمین و تأثیر چنین اقداماتی بر نوآوری در بخش خصوصی انجام دهد. همچنین کنگره می‌تواند تدوین قوانینی را بررسی کند که ملاحظات ایمنی و امنیتی استفاده از فناوری‌های هوش مصنوعی در کاربردهای حساس، مانند نظارت عمومی، را روشن سازد و رویکردی مقرراتی ایجاد کند که میان ایمنی، امنیت ملی و نوآوری تعادل برقرار کند. گزینه دیگر این است که کنگره منتظر بماند تا مشخص شود آیا دولت آمریکا و آنتروپیک به توافق می‌رسند یا اقدامات قضایی بیشتری صورت می‌گیرد. کنگره هنگام بررسی این گزینه‌ها و سایر راهکارهای احتمالی، می‌تواند پرسش‌های گوناگونی را مدنظر قرار دهد؛ از جمله:

• اقدامات خاص دولت، مانند محدود کردن دسترسی به مدل‌های مشخص، چه تأثیری بر قابلیت اتکای شرکت‌های هوش مصنوعی به درآمدهای خود دارند؟
• اختلاف‌های میان آنتروپیک و دولت فدرال چگونه ممکن است بر توافق‌های آینده میان شرکت‌های خصوصی و دولت فدرال تأثیر بگذارند؟
• جایگزین کردن یک مدل پایه هوش مصنوعی با مدلی دیگر برای نهادهای دولتی تا چه اندازه دشوار و پرهزینه است؟
• اقدامات دولت آمریکا در واکنش به تلاش یک شرکت برای حفظ تدابیر ایمنی، چگونه ممکن است بر تلاش‌های صنعت برای نوآوری در زمینه ایمنی و امنیت هوش مصنوعی تأثیر بگذارد؟
• با توجه به رقابت بین‌المللی برای پیشتازی در توسعه هوش مصنوعی، اقدامات دولت آمریکا علیه یک شرکت هوش مصنوعی چه تأثیری ممکن است بر توانایی یا انگیزه سایر شرکت‌های آمریکایی برای نوآوری و سرمایه‌گذاری در ساخت مدل‌های هوش مصنوعی داشته باشد؟

درباره نویسندگان:

• لوری هریس، تحلیلگر سیاست‌گذاری علم و فناوری
• کلر وای. چو، متخصص سازمان صنعتی و سیاست‌گذاری کسب‌وکار

منبع: این مقاله از سوی سرویس پژوهشی کنگره آمریکا (CRS) منتشر شده است.