MNX معاملات پیش از عرضه اولیه سهام را بر سر ارزش‌گذاری OpenAI و Anthropic آغاز کرد
صرافی MNX روز سه‌شنبه معاملات قراردادهای آتی مبتنی بر ارزش‌گذاری چهار شرکت خصوصی فعال در حوزه هوش مصنوعی، یعنی OpenAI، Anthropic، DeepSeek و Moonshot را آغاز کرد. طبق اسناد رسمی قراردادهای این صرافی، هر واحد از قیمت قرارداد معادل یک میلیارد دلار از ارزش شرکت مربوطه است. سررسید این قراردادها ساعت ۲۳:۵۹:۵۹ روز ۳۱ دسامبر ۲۰۲۷ به وقت هماهنگ جهانی (UTC) تعیین شده و معامله‌گران می‌توانند از اهرم حداکثر سه‌برابری استفاده کنند.
ویژگی اصلی این محصولات، ساختار متفاوت آن‌هاست. MNX به‌جای قراردادهای آتی دائمی که تاریخ انقضا ندارند، قراردادهایی با سررسید مشخص عرضه کرده است که مشمول کارمزدهای دوره‌ای تأمین مالی نیز نمی‌شوند. استیون گروگت، هم‌بنیان‌گذار منیفولد (Manifold)، معتقد است قراردادهای دارای سررسید برای شرکت‌هایی مانند OpenAI و Anthropic مناسب‌ترند؛ زیرا سهام این شرکت‌ها به‌ندرت معامله می‌شود و تعیین ارزش آن‌ها دشوار است. او گفت: «قرارداد آتی دائمی که بر قیمتی قدیمی و متعلق به بازاری با نقدشوندگی پایین متکی باشد، حتی از چیزی بی‌معنا هم بدتر است.»
اهرم سه‌برابری و محدوده نوسان ۲۰ درصدی
اسناد MNX جزئیات سازوکار معاملات را مشخص کرده‌اند. حداکثر اهرم مجاز سه برابر است؛ به این معنا که وجه تضمین اولیه باید معادل ۳۳ و یک‌سوم درصد ارزش اسمی موقعیت و وجه تضمین نگهداری معادل ۱۶ و دوسوم درصد آن باشد. سفارش‌ها تنها زمانی قابل اجرا هستند که قیمت آن‌ها در محدوده ۲۰ درصد بالاتر یا پایین‌تر از قیمت اعلام‌شده توسط اوراکل قرار داشته باشد. این محدوده حتی هنگام وقوع رویدادهای مهم نیز افزایش نمی‌یابد. در ساختار استاندارد کارمزدها، سفارش‌گذاران یا میکرها کارمزدی نمی‌پردازند، اما سفارش‌برداران یا تیکرها باید معادل ۲۰ واحد پایه، برابر با ۰٫۲ درصد ارزش معامله، کارمزد پرداخت کنند.
چهار رویداد تعیین‌کننده تسویه قراردادها
تسویه هر بازار با وقوع نخستین مورد از چهار رویداد زیر انجام می‌شود:
- عرضه سهام شرکت در بورس و آغاز معاملات عمومی آن.
- تملک شرکت توسط خریدار دیگری پیش از ورود به بورس.
- انحلال یا ورشکستگی شرکت که در این حالت ارزش تسویه صفر خواهد بود.
- رسیدن قرارداد به تاریخ سررسید بدون وقوع هیچ‌یک از رویدادهای قبلی.
در صورت ورود شرکت به بورس، ارزش تسویه از حاصل‌ضرب قیمت رسمی پایانی سهام در نخستین روز معاملاتی در تعداد سهام مبنای تسویه (Settlement Share Count) محاسبه می‌شود. نتیجه بر حسب میلیارد دلار بیان شده و به نزدیک‌ترین گام مجاز تغییر قیمت گرد می‌شود. تعداد سهام مبنای این محاسبه بر اساس سهام پایه تعیین می‌شود، نه تعداد سهام با احتساب تمام ابزارهای قابل تبدیل به سهام. این تعداد، تمام طبقات سهام عادی منتشرشده و موجود پس از عرضه را در بر می‌گیرد، اما اختیارهای خرید سهام، وارانت‌ها، واحدهای سهام محدودشده (RSU) و اوراق قابل تبدیل را شامل نمی‌شود. همچنین نخستین روز معاملاتی، اولین روزی است که بورس اصلی محل پذیرش سهام، قیمت رسمی پایانی آن را منتشر می‌کند.
تعیین ارزش در سررسید بر پایه برآوردهای منابع بیرونی
اگر شرکتی هنگام سررسید قرارداد همچنان خصوصی باقی مانده باشد، قیمت تسویه بر اساس اطلاعات منابع بیرونی تعیین می‌شود. در بالاترین سطح از سلسله‌مراتب منابع جایگزین، یک معامله واجد شرایط قرار دارد. منظور، ارزش‌گذاری ضمنی شرکت پس از جذب سرمایه در جدیدترین دور تأمین مالی دارای قیمت‌گذاری مشخص، پیشنهاد خرید سهام یا معامله ثانویه تکمیل‌شده است؛ مشروط بر اینکه ارزش معامله دست‌کم یک میلیارد دلار باشد، در شش ماه منتهی به تاریخ تسویه انجام شده باشد و حداقل دو منبع عمومی مستقل آن را مستند کرده باشند.
در رتبه‌های بعدی، ارزش‌گذاری‌های ثبت‌شده توسط صندوق‌های تحت نظارت کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) قرار می‌گیرند که از گزارش دارایی‌های صندوق‌ها، از جمله فرم‌های N-PORT و N-CSR، استخراج می‌شوند. پس از آن، داده‌های منتشرشده از پلتفرم‌های بازار ثانویه مانند Forge و Notice ملاک قرار می‌گیرند. در آخرین مرحله، اگر منابع قبلی قابل استفاده نباشند، گرداننده بازار خود قیمت را تعیین می‌کند. پس از انتشار محاسبات تسویه، یک مهلت ۲۴ ساعته برای بررسی آن‌ها در نظر گرفته می‌شود و سپس موقعیت‌های معاملاتی بسته خواهند شد.
ریسک اصلی معاملات کجاست؟
پیش از تسویه، قیمت قراردادها به‌طور کامل در دفتر سفارش‌های داخلی MNX شکل می‌گیرد و هیچ جریان داده قیمتی خارجی در تعیین آن دخالت ندارد. محدودیت نوسان مثبت و منفی ۲۰ درصدی نیز فقط بر اجرای سفارش‌ها پیش از تسویه اعمال می‌شود. بنابراین ممکن است قیمت نهایی تسویه فاصله بسیار زیادی با محدوده‌ای داشته باشد که معاملات پیش از آن در چارچوبش انجام شده‌اند.
دو ویژگی دیگر نیز برای معامله‌گرانی که از اهرم استفاده می‌کنند اهمیت دارد:
- این بازار صندوق بیمه ندارد. اگر وثیقه موجود در قرارداد دائمی بازار برای پرداخت کامل مطالبات ثبت‌شده تمام حساب‌های برنده کافی نباشد، ابتدا از کارمزدهای معاملاتی انباشته‌شده همان بازار برای جبران کسری استفاده می‌شود. اگر همچنان کمبودی باقی بماند، این کسری به نسبت سهم مطالبات میان حساب‌های برنده تقسیم خواهد شد.
- در معاملات با اهرم سه‌برابری، حرکت نامساعد قیمت به میزان بیش از حدود ۳۳ درصد نسبت به قیمت ورود می‌تواند ارزش خالص حساب را منفی کند؛ وضعیتی که سازوکار معمول لیکوییدیشن قادر به جلوگیری از آن نیست. در چنین شرایطی، معامله‌گر تمام وجه تضمین سپرده‌شده خود را از دست می‌دهد، اما زیان او از این مبلغ فراتر نمی‌رود و صرافی نیز برای وصول بدهی اضافی اقدامی نمی‌کند.
MNX همچنین می‌تواند پیش از تاریخ سررسید، بازاری را تعطیل و فعالیت آن را تسویه کند؛ از جمله زمانی که حجم معاملات به حد مطلوب نرسد یا خود صرافی در حال توقف فعالیت باشد.
قراردادی مبتنی بر درآمد در کنار قراردادهای ارزش‌گذاری
فهرست بازارهای MNX از هم‌اکنون نوع دیگری از قراردادهای مبتنی بر پیش‌بینی را نیز شامل می‌شود. LABREV یک قرارداد آتی است که بر مجموع درآمد OpenAI و Anthropic در سال ۲۰۲۷، بر حسب میلیارد دلار، مبتنی است. تسویه این قرارداد در نخستین روز کاری صرافی در تاریخ اول ژوئیه ۲۰۲۸ یا پس از آن انجام خواهد شد. برای تعیین مبلغ تسویه، ابتدا صورت‌های مالی، اسناد رسمی یا ارقام درآمد اعلام‌شده از سوی خود شرکت‌ها بررسی می‌شوند. اگر این اطلاعات در دسترس نباشند، درآمد کل سال ۲۰۲۷ بر اساس گزارش رسانه‌هایی مانند The Information، رویترز، بلومبرگ، فایننشال تایمز یا وال‌استریت ژورنال تعیین می‌شود. در نهایت، اگر هیچ‌یک از این منابع قابل استفاده نباشند، برآورد MNX مبنای محاسبه قرار خواهد گرفت.
قرارداد مربوط به Anthropic که در فهرست این صرافی قرار دارد، ارزش بازار شرکت را پس از عرضه اولیه سهام دنبال می‌کند. اگر این شرکت تا پیش از سال ۲۰۲۸ وارد بورس نشود، آخرین ارزش‌گذاری عمومی آن مبنای قرارداد خواهد بود.
MNX خود را یک صرافی غیرمتمرکز معاملات آتی با تمرکز بر اقتصاد هوش مصنوعی معرفی می‌کند. تسویه معاملات این پلتفرم به‌صورت غیرامانی و بر بستر MegaETH، یک شبکه لایه دوم اتریوم، انجام می‌شود. اجرای معاملات نیز از طریق حراج‌های دسته‌ای با فاصله زمانی ۲۰۰ میلی‌ثانیه صورت می‌گیرد. این صرافی در حال حاضر به مشتریان آمریکایی خدمات ارائه نمی‌دهد، هرچند قصد دارد مجوزهای لازم را دریافت کند. راه‌اندازی MNX چهار ماه پس از پایان دور تأمین مالی اولیه پیش‌بذری به ارزش ۶٫۴ میلیون دلار انجام شد؛ دوری که با رهبری Village Global برگزار شد و به گفته گروگت، ارزش شرکت را به ۴۰ میلیون دلار رساند.
در نهایت، ارزش تسویه قراردادهای آتی مبتنی بر ارزش‌گذاری شرکت‌ها در پایان سال ۲۰۲۷ به داده‌هایی بستگی خواهد داشت که در سلسله‌مراتب منابع جایگزین در دسترس قرار می‌گیرند. این داده‌ها ممکن است از یک دور تأمین مالی، گزارش ثبت‌شده یک صندوق تحت نظارت، قیمت ثبت‌شده در بازار ثانویه یا قیمتی به دست آیند که خود گرداننده بازار طبق فرایند بررسی تعیین می‌کند.