هشدار آنتروپیک درباره گسترش «کرم‌های هوش مصنوعی» میان دستگاه‌های هوشمند
گسترش هوش مصنوعی در دستگاه‌های هوشمند خانگی و تجهیزات متصل به اینترنت، خطرات تازه‌ای برای امنیت سایبری ایجاد کرده است. شرکت آنتروپیک هشدار داده است که کوچک‌تر شدن مدل‌های هوش مصنوعی ممکن است به شکل‌گیری شبکه‌هایی از دستگاه‌های آلوده منجر شود که بدون دخالت انسان فعالیت می‌کنند و بدافزار را میان لوازم الکترونیکی روزمره گسترش می‌دهند.
خبرگزاری فرانسه (AFP) | ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۵:۱۸
شرکت بزرگ فعال در حوزه هوش مصنوعی آنتروپیک اعلام کرده است که شاید تنها چند ماه تا زمانی باقی مانده باشد که مدل‌های کوچک هوش مصنوعی بتوانند مانند کرم‌های رایانه‌ای عمل کنند؛ یعنی بدون نیاز به کمک انسان، خود را از یک دستگاه متصل به اینترنت به دستگاه دیگر منتقل و تکثیر کنند.
این یافته می‌تواند بُعد تازه‌ای به تهدیدات امنیت سایبری ناشی از هوش مصنوعی اضافه کند؛ تهدیداتی که پیش‌تر نیز دولت‌ها و شرکت‌های شتاب‌زده در استفاده از این فناوری را نگران کرده‌اند.
این پژوهش که اواخر روز دوشنبه در وبلاگ آنتروپیک منتشر شد، در شرایطی انجام گرفته است که شرکت‌های فناوری برای جای دادن هوش مصنوعی قدرتمندتر در تلفن‌های همراه، لپ‌تاپ‌ها، خودروها و لوازم خانگی با یکدیگر رقابت می‌کنند. هدف آن‌ها این است که هوش مصنوعی به‌جای وابستگی کامل به مراکز داده دوردست، مستقیماً روی خود دستگاه‌ها اجرا شود.
کرم رایانه‌ای نوعی نرم‌افزار مخرب است که می‌تواند بدون دخالت انسان، به‌طور خودکار از یک دستگاه به دستگاه دیگر گسترش پیدا کند.
پژوهشگران آنتروپیک می‌گویند نسخه مبتنی بر هوش مصنوعی چنین بدافزاری دیگر برای فعالیت به مراکز داده قدرتمند نیاز نخواهد داشت.
در عوض، این بدافزار می‌تواند از طریق شبکه‌هایی از تجهیزات مصرفی ارزان‌قیمت با امنیت ضعیف، مانند دستگاه‌های اندرویدی متصل به تلویزیون‌های هوشمند و لوازم آشپزخانه، از دستگاهی به دستگاه دیگر منتقل شود.
پژوهشگران برای محاسبه میزان گسترش احتمالی چنین کرمی، از داده‌های مربوط به شبکه بات‌نت «کیم‌ولف» (Kimwolf) استفاده کرده‌اند. بات‌نت شبکه‌ای از دستگاه‌های آلوده و تحت کنترل هکرهاست. کیم‌ولف در اوج فعالیت خود بیش از دو میلیون دستگاه را آلوده کرده بود که بیشتر آن‌ها دستگاه‌های اندروید تی‌وی متعلق به برندهای متفرقه بودند.
ویلیام ژو و دنیل فریمن، دو پژوهشگر آنتروپیک، می‌گویند کرم هوش مصنوعی توصیف‌شده در این تحقیق احتمالاً با سرعت نسبتاً کمی گسترش خواهد یافت و تکثیر آن ممکن است چند روز طول بکشد. آن‌ها این فرایند را به دسته‌ای از مگس‌های میوه تشبیه کرده‌اند که جمعیتشان طی چند روز افزایش پیدا می‌کند.
با این حال، پس از ایجاد چنین کرمی، از بین بردن آن دشوار خواهد بود؛ زیرا هیچ کلید یا سامانه مرکزی برای متوقف کردن فعالیت تمام نسخه‌های آن وجود نخواهد داشت.
پژوهشگران آنتروپیک تأکید کرده‌اند که برآورد آن‌ها از سرعت و گستره انتشار بدافزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی تقریبی است، زیرا محاسباتشان تنها بر یک نوع دستگاه و یک نمونه بات‌نت در گذشته تکیه دارد.
با وجود این محدودیت، آن‌ها پیش‌بینی می‌کنند که توان پردازشی موجود در دستگاه‌های روزمره به‌مرور افزایش یابد. هم‌زمان، مدل‌های هوش مصنوعی موردنیاز برای اجرای چنین حملاتی نیز احتمالاً کوچک‌تر و در دسترس‌تر خواهند شد.
وارون چاندراسکاران، استادیار مهندسی برق و کامپیوتر در دانشگاه ایلینوی، می‌گوید نتایج این پژوهش چندان غافلگیرکننده نیست و با یافته‌های مشابهی که اخیراً منتشر شده‌اند همخوانی دارد. با این حال، او یادآور شده است که پژوهش آنتروپیک هنوز به‌طور مستقل راستی‌آزمایی نشده است.
چاندراسکاران همچنین به ضعف امنیتی دستگاه‌هایی مانند ترموستات‌های هوشمند و دوربین‌های خانگی اشاره کرده و گفته است که امنیت این تجهیزات «در طول تاریخ بسیار ضعیف بوده است».
با این همه، او معتقد است که در حال حاضر بزرگ‌ترین تهدید مرتبط با هوش مصنوعی، خودِ سامانه‌های هوش مصنوعی نیستند که از کنترل خارج شوند؛ بلکه افراد خرابکاری هستند که از این فناوری برای افزایش قدرت و کارایی حملات سایبری خود استفاده می‌کنند.
او در این باره گفت: «اکنون هوش مصنوعی توانایی افراد خرابکار را برای انجام اقدامات مخرب به‌شدت افزایش داده است و ما شاهد وقوع این اتفاق در مقیاس گسترده هستیم.» — خبرگزاری فرانسه