هشت ایالت آمریکا از OpenAI شکایت کردند؛ اتهام تشویق نوجوانان به خودآزاری و خشونت از طریق ChatGPT
نکات کلیدی خبر:
۱. دادستان‌های کل هشت ایالت آمریکا روز ۱۴ اکتبر علیه OpenAI شکایت کردند. آن‌ها مدعی‌اند ChatGPT والدین را درباره ایمنی خود گمراه کرده و کاربران زیر سن قانونی را به خودآزاری و خشونت سوق داده است.
۲. شاکیان از دادگاه خواسته‌اند OpenAI را به تغییر عملکرد این چت‌بات، پرداخت جریمه‌های مدنی و بازگرداندن سود حاصل از کاربران کم‌سن‌وسال ملزم کند.
۳. در پرونده‌ای جداگانه نیز روز ۱۳ اکتبر شکایتی گروهی در دادگاه فدرال علیه OpenAI به دلیل جمع‌آوری اطلاعات کودکان ثبت شده است.
دادستان‌های کل هشت ایالت آمریکا روز چهارشنبه ۱۴ اکتبر با طرح شکایت‌هایی جداگانه در دادگاه‌های ایالتی، علیه شرکت OpenAI اقامه دعوی کردند. آن‌ها مدعی‌اند چت‌بات ChatGPT والدین را درباره میزان ایمنی خود گمراه کرده و کاربران کم‌سن‌وسال را به خودآزاری، رفتارهای خطرناک و خشونت تشویق کرده است.
این هشت ایالت عبارت‌اند از آریزونا، آرکانزاس، آیداهو، آیووا، کانزاس، مونتانا، نبراسکا و ویرجینیای غربی. هرچند شکایت‌ها به‌صورت مستقل ثبت شده‌اند، اقدام این ایالت‌ها با هماهنگی یکدیگر صورت گرفته و تاکنون گسترده‌ترین اقدام حقوقی چندایالتی علیه یک توسعه‌دهنده هوش مصنوعی به شمار می‌رود. در متن شکایت‌ها آمده است که ChatGPT به‌گونه‌ای طراحی شده که با کاربران همراهی کند و برای آن‌ها جذاب باشد تا اعتمادشان را جلب کند؛ اما پس از آن، باورهای هذیانی را تقویت کرده و افراد آسیب‌پذیر را به سمت رفتارهای خطرناک سوق می‌دهد.
اتهام‌های مطرح‌شده در شکایت‌ها چیست؟
در این شکایت‌ها، OpenAI به نقض قوانین حمایت از مصرف‌کنندگان در ایالت‌های مختلف متهم شده است. به گفته شاکیان، این شرکت ChatGPT را محصولی ایمن معرفی کرده، درحالی‌که چت‌بات آن توصیه‌های پزشکی خطرناک ارائه داده، کاربران را به خودآزاری تشویق کرده و حتی در برنامه‌ریزی برای اقدامات خشونت‌آمیز، از جمله تیراندازی‌های جمعی، به آن‌ها کمک کرده است. ایالت‌های شاکی همچنین معتقدند این شرکت با به خطر انداختن سلامت ساکنان، وضعیتی زیان‌بار برای عموم مردم ایجاد کرده است.
برنا برد، دادستان کل ایالت آیووا، در یک نشست خبری گفت: «آن‌ها با سرعت زیادی توسعه ChatGPT را پیش بردند، درحالی‌که می‌دانستند به کودکان آسیب می‌زنند، به والدین دروغ می‌گویند و قوانین ما را زیر پا می‌گذارند.»
ایالت‌های شاکی خواستار صدور احکامی هستند که OpenAI را به تغییر شیوه عملکرد ChatGPT ملزم کند. آن‌ها همچنین پرداخت جریمه‌های مدنی، جبران خسارت و بازگرداندن سود به‌دست‌آمده از کاربران کم‌سن‌وسال را مطالبه کرده‌اند. در چند مورد از این شکایت‌ها نیز از دادگاه خواسته شده است که توسعه مدل‌های هوش مصنوعی خودبهبوددهنده را برای این شرکت ممنوع کند، مگر آنکه OpenAI بتواند نشان دهد این سامانه‌ها با ارزش‌های انسانی همسو هستند.
در پرونده‌ای جداگانه، روز ۱۳ اکتبر شکایتی با درخواست رسیدگی گروهی در دادگاه فدرال سان‌فرانسیسکو به نمایندگی از دو فرد زیر سن قانونی ثبت شد. در این شکایت، OpenAI متهم شده است که اطلاعات حساس کودکان استفاده‌کننده از ChatGPT را به‌صورت غیرقانونی جمع‌آوری کرده و از آن‌ها برای آموزش مدل‌های خود بهره برده است. یکی از شاکیان، دختری ۱۲ ساله، مشکلات شخصی خود را با این چت‌بات در میان گذاشته بود و طبق متن شکایت، ChatGPT او را به دلیل اعتماد کردن و بازگو کردن این مسائل تحسین کرده است.
گسترش شکایت‌های حقوقی و همکاری OpenAI با پنتاگون
شکایت‌های تازه ایالت‌ها به ده‌ها پرونده حقوقی دیگری اضافه می‌شود که اشخاص خصوصی علیه OpenAI مطرح کرده‌اند. فلوریدا در ماه ژوئن نخستین ایالتی بود که از این شرکت و سم آلتمن، مدیرعامل آن، شکایت کرد. این شکایت به عامل تیراندازی در دانشگاه ایالتی فلوریدا اشاره داشت که به ادعای مقام‌های این ایالت، برای برنامه‌ریزی حمله خود از ChatGPT کمک گرفته بود.
در کانادا نیز خانواده‌های قربانیان تیراندازی جمعی ماه فوریه در دبیرستان تامبلر ریج در استان بریتیش کلمبیا از OpenAI و آلتمن شکایت کرده‌اند. آن‌ها مدعی‌اند ChatGPT اطلاعاتی درباره روش‌های حمله و سلاح‌ها در اختیار عامل تیراندازی قرار داده و شرکت OpenAI نیز با وجود آنکه سامانه‌هایش حساب کاربری فرد مهاجم را به دلیل برنامه‌ریزی برای حمله شناسایی و علامت‌گذاری کرده بودند، پلیس را مطلع نکرده است. هیچ‌یک از این ادعاها تاکنون در دادگاه اثبات نشده‌اند.
این پرونده‌های حقوقی در شرایطی رو به افزایش است که OpenAI همکاری خود را با دولت آمریکا گسترش می‌دهد. در ۳۱ اوت، وزارت جنگ آمریکا نسخه‌ای اختصاصی از این چت‌بات با نام ChatGPT Mil را به پلتفرم GenAI.mil اضافه کرد. این نسخه برای پردازش اطلاعات طبقه‌بندی‌نشده اما تحت کنترل، تأییدیه سطح تأثیر ۵ را دریافت کرده و در دسترس بیش از سه میلیون نفر از کارکنان این وزارتخانه قرار گرفته است. ChatGPT Mil بر بستر زیرساخت ابری دولتی و به‌صورت مجزا اجرا می‌شود و با نسخه عمومی ChatGPT که موضوع شکایت‌هاست، تفاوت دارد.
واکنش مقام‌ها و شرکت: شرکت OpenAI در دفاع از عملکرد خود اعلام کرده است که اقدامات لازم را برای حفاظت از کاربران انجام داده است. درو پوساتری، سخنگوی این شرکت، گفت OpenAI سازوکارهای حفاظتی متناسب با گروه‌های سنی مختلف ایجاد کرده که بسیاری از محصولات دیگر هوش مصنوعی فاقد آن هستند. به گفته او، این شرکت همچنین با ایالت‌ها برای تدوین سیاست‌هایی در سطح کل صنعت هوش مصنوعی همکاری می‌کند.
منابع
- رویترز، دایانا نواک جونز، «هشت ایالت آمریکا با ادعای آسیب‌رسانی ChatGPT به کاربران جوان از OpenAI شکایت کردند»، ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶.
- ان‌بی‌سی نیوز، آنجلا یانگ و جو کاتکه، «هشت ایالت به دلیل آسیب‌های ادعایی ChatGPT به کاربران از OpenAI شکایت کردند»، ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶.
- سی‌ان‌بی‌سی، اشلی کاپوت، «شکایت هشت ایالت از OpenAI به دلیل نگرانی‌ها درباره ایمنی ChatGPT»، ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶.
- فیوچریسم، مگی هریسون دوپره، «شکایت از OpenAI به اتهام ساخت مدل‌های هوش مصنوعی با استفاده از ترس‌ها، امیدها و رازهای کودکان»، ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶.