یوتیوب موزیک برچسب‌گذاری آهنگ‌های ساخته‌شده با هوش مصنوعی مولد را آغاز کرد
یوتیوب موزیک به‌تدریج برچسب‌گذاری آهنگ‌هایی را آغاز کرده است که با هوش مصنوعی مولد ساخته شده‌اند یا این فناوری تغییرات قابل‌توجهی در آن‌ها ایجاد کرده است. هدف از این اقدام، آگاه‌کردن شنوندگان از نحوه تولید موسیقی است؛ آن هم در شرایطی که آثار صوتی تولیدشده با هوش مصنوعی روزبه‌روز در پلتفرم‌های پخش آنلاین فراگیرتر می‌شوند.
یوتیوب ۱۴ اکتبر آغاز عرضه این قابلیت را در ایالات متحده اعلام کرد. برچسب جدید «ساخته‌شده با هوش مصنوعی» (Made with AI) در صفحه پخش آهنگ در اپلیکیشن یوتیوب موزیک نمایش داده می‌شود. کاربران می‌توانند با لمس این برچسب، اطلاعات بیشتری درباره نقش هوش مصنوعی در ساخت آهنگ مشاهده کنند. یوتیوب قصد دارد در مرحله‌ای بعد این قابلیت را به اپلیکیشن اصلی خود نیز اضافه کند، اما هنوز زمان مشخصی برای این گسترش یا برنامه دقیقی برای عرضه آن در کشورهای مختلف اعلام نکرده است.
این سیاست آهنگ‌هایی را هدف قرار می‌دهد که هوش مصنوعی نقش خلاقانه و قابل‌توجهی در ساخت آن‌ها داشته است؛ از جمله آثاری که ملودی، ساختار موسیقایی یا صدای خواننده در آن‌ها با استفاده از مدل‌های مولد تولید شده باشد. بااین‌حال، قرار نیست هر آهنگی که در مراحل تولید آن از ابزارهای ویرایش دیجیتال یا قابلیت‌های مبتنی بر هوش مصنوعی استفاده شده، در این دسته قرار بگیرد. انتظار می‌رود روش‌های متداول تولید موسیقی، مانند اصلاح معمول زیر و بمی صدا، با استفاده از سامانه‌های مولد برای خلق بخش‌های اصلی یک اثر موسیقایی متفاوت تلقی شوند.
یوتیوب اعلام کرده است که هدف از این برچسب، ارائه اطلاعات درباره شیوه تولید آهنگ‌هاست، نه حذف موسیقی ساخته‌شده با هوش مصنوعی از این سرویس. این شرکت برای شناسایی چنین آثاری به اطلاعات ارائه‌شده از سوی شرکای توزیع موسیقی متکی خواهد بود. همچنین در مواردی که بارگذارکننده آهنگ استفاده از هوش مصنوعی را مشخص نکرده باشد، یوتیوب از فناوری تشخیص اختصاصی خود و نشانه‌های دیگر برای شناسایی آن استفاده می‌کند.
این سازوکار در واقع گسترش رویکردی است که یوتیوب پیش‌تر برای اطلاع‌رسانی درباره محتوای ویدئویی به کار گرفته بود. این شرکت در حال افزایش نمایش برچسب‌های اطلاع‌رسانی برای ویدئوهایی است که تصاویر واقع‌گرایانه آن‌ها با هوش مصنوعی تولید شده یا تغییرات اساسی پیدا کرده‌اند. این برچسب‌ها در ویدئوهای معمولی زیر تصویر و در ویدئوهای کوتاه یوتیوب (Shorts) روی تصویر نمایش داده می‌شوند. اجرای رویکردی مشابه برای موسیقی باعث می‌شود شنوندگان هنگام مشاهده صفحه پخش آهنگ به اطلاعات مربوط به استفاده از هوش مصنوعی دسترسی داشته باشند و نیازی نباشد این اطلاعات را جداگانه در فهرست عوامل تولید یا فراداده‌های اثر جست‌وجو کنند.
عرضه این قابلیت در شرایطی صورت می‌گیرد که سرویس‌های پخش موسیقی رویکردهای متفاوتی در قبال آثار تولیدشده با هوش مصنوعی در پیش گرفته‌اند. اسپاتیفای در حال آزمایش شیوه‌ای اختیاری برای ثبت اطلاعات مربوط به نقش هوش مصنوعی در تولید صدای خواننده، ترانه و مراحل ساخت موسیقی است. این شرکت همچنین نمایش اطلاعات مربوط به هویت هنرمندان خیالی ساخته‌شده با هوش مصنوعی را آغاز کرده و اعلام کرده است که قصد ندارد این هنرمندان را در سامانه‌های معمول پیشنهاد موسیقی خود قرار دهد.
در مقابل، دیزر (Deezer) رویکرد محدودکننده‌تری اتخاذ کرده است. این سرویس فرانسوی با استفاده از ابزارهای تشخیص، آهنگ‌های تولیدشده با هوش مصنوعی را شناسایی می‌کند و آن‌ها را از فهرست‌های پخش پیشنهادی، چه فهرست‌های انتخاب‌شده توسط دبیران موسیقی و چه فهرست‌های مبتنی بر الگوریتم، کنار می‌گذارد. دیزر همچنین گزینه‌ای برای فیلترکردن این آثار در اختیار شنوندگانی قرار داده است که نمی‌خواهند چنین محتوایی در تجربه شنیداری آن‌ها وجود داشته باشد. از سوی دیگر، طبق اطلاعات بررسی‌شده برای تهیه این گزارش، بندکمپ (Bandcamp) اوایل سال جاری انتشار موسیقی تولیدشده با هوش مصنوعی را در پلتفرم خود ممنوع کرده است. گزارش‌هایی نیز منتشر شده که نشان می‌دهد اپل موزیک در حال بررسی امکان افزودن برچسبی برای شناسایی آثار ساخته‌شده با هوش مصنوعی است.
تفاوت میان این سیاست‌ها بازتاب‌دهنده پرسشی است که صنعت موسیقی هنوز به پاسخ مشترکی برای آن نرسیده است: آیا اطلاع‌رسانی درباره استفاده از هوش مصنوعی باید صرفاً با هدف آگاه‌کردن شنوندگان انجام شود، نمایش این آثار در بخش پیشنهادهای موسیقی را محدود کند یا به حذف کامل آثار مصنوعی از پلتفرم‌ها بینجامد؟ اقدام اولیه یوتیوب در دسته نخست قرار می‌گیرد. این شرکت نه ممنوعیتی فراگیر برای چنین آثاری اعلام کرده و نه گفته است که تمام آهنگ‌های دارای این برچسب در نتایج جست‌وجو، فهرست‌های پخش یا پیشنهادهای موسیقی کمتر نمایش داده خواهند شد.
این تغییر برای هنرمندان، شرکت‌های ضبط و نشر موسیقی و توزیع‌کنندگان به معنای اهمیت بیشتر ثبت دقیق اطلاعات مربوط به نحوه تولید هر اثر است. حتی اگر سازندگان یک آهنگ استفاده از هوش مصنوعی مولد را اعلام نکنند، در صورتی که سامانه‌های یوتیوب نشانه‌هایی از تولید مصنوعی در آن شناسایی کنند، ممکن است پلتفرم همچنان برچسب مربوطه را به آهنگ اضافه کند. به‌این‌ترتیب، یوتیوب نه‌تنها در نحوه نمایش موسیقی، بلکه در چگونگی اطلاع‌رسانی به مخاطبان درباره فرایند تولید آن نیز نقش خواهد داشت.
این سیاست ممکن است بر رقابت سرویس‌های پخش موسیقی در زمینه جلب اعتماد کاربران و کمک به کشف آثار جدید نیز تأثیر بگذارد. یک برچسب ساده می‌تواند به شنوندگان کمک کند میان آثاری که به‌طور کامل با هوش مصنوعی تولید شده‌اند و آهنگ‌هایی که تنها در بخش محدودی از ساخت آن‌ها از این فناوری استفاده شده است، تفاوت قائل شوند. بااین‌حال، میزان کارآمدی این سازوکار به جزئیاتی بستگی دارد که پس از بازکردن برچسب در اختیار کاربران قرار می‌گیرد و همچنین به میزان اطمینان‌پذیری فرایند تشخیص یوتیوب وابسته است. این شرکت هنوز معیارهای فنی و آستانه‌هایی را که برای شناسایی چنین آثاری به کار خواهد گرفت، اعلام نکرده و توضیح نداده است که در صورت اعتراض به دسته‌بندی یک آهنگ، چگونه به اختلاف‌نظرها رسیدگی می‌کند.
در مقیاس گسترده‌تر صنعت موسیقی، این اقدام بخش دیگری به سازوکارهای در حال شکل‌گیری برای مدیریت محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی اضافه می‌کند. پلتفرم‌ها بیش‌ازپیش میان اطلاع‌رسانی درباره استفاده از این فناوری و اعمال محدودیت بر آثار تولیدشده با آن تمایز قائل می‌شوند؛ برخی اطلاعات مربوط به عوامل و شیوه تولید را در اختیار کاربران می‌گذارند و برخی دیگر به فیلترکردن یا ممنوعیت انتشار آثار مصنوعی روی آورده‌اند. از این منظر، اقدام یوتیوب موزیک نمونه‌ای از رویکردی است که شفافیت را در اولویت قرار می‌دهد؛ رویکردی که با فراگیرترشدن آهنگ‌سازی مبتنی بر هوش مصنوعی، صداهای مصنوعی و خوانندگان خیالی، ممکن است زمینه‌ساز بحث‌های گسترده‌تری درباره سیاست‌گذاری در این حوزه شود.