هیئت ثبات مالی دستورالعمل‌های نهایی برای استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی را منتشر کرد
۱۵ اکتبر ۲۰۲۶
تماس با بخش مطبوعاتی:
+41 61 280 8477
[email protected]
شماره مرجع: 14/2026
- ۱۲ راهکار پیشنهادی بر اهمیت حاکمیت هوش مصنوعی در سراسر سازمان تأکید دارند و ملاحظات لازم برای مدیریت ریسک در تمام مراحل چرخه عمر این فناوری را مشخص می‌کنند.
- این راهکارها با هدف تقویت هماهنگی، همکاری و تبادل اطلاعات میان مؤسسات مالی، نهادهای ناظر و سایر ذی‌نفعان، چه در داخل حوزه‌های قضایی و چه میان آن‌ها، هم‌زمان با گسترش استفاده از هوش مصنوعی تدوین شده‌اند.
- هیئت ثبات مالی قویاً توصیه می‌کند هیئت‌مدیره و مدیران ارشد مؤسسات مالی هنگام تدوین و بهبود چارچوب‌های حاکمیت هوش مصنوعی، مدیریت ریسک و کنترل‌های داخلی خود، از این راهکارها استفاده کنند.
هیئت ثبات مالی (FSB) امروز گزارش نهایی خود را با عنوان «راهکارهای مناسب برای به‌کارگیری مسئولانه هوش مصنوعی» منتشر کرد. در تهیه نسخه نهایی این گزارش، دیدگاه‌ها و بازخوردهای عمومی درباره نسخه مشورتی آن که در ژوئن ۲۰۲۶ منتشر شده بود، در نظر گرفته شده است.
این گزارش ۱۲ راهکار را معرفی می‌کند که به مؤسسات مالی کمک می‌کنند ضمن بهره‌برداری از مزایای هوش مصنوعی، ریسک‌های ناشی از آن را مسئولانه مدیریت کنند و از این طریق به تاب‌آوری نظام مالی کمک کنند. این ۱۲ راهکار در دو گروه اصلی دسته‌بندی شده‌اند:
- تأکید بر اهمیت حاکمیت هوش مصنوعی در سراسر سازمان، هم‌زمان با گسترش استفاده مؤسسات مالی از این فناوری. این گروه چهار محور را در بر می‌گیرد: (۱) نقش محوری هیئت‌مدیره و مدیران ارشد در تعیین و نظارت بر همسویی استفاده از هوش مصنوعی با مدل کسب‌وکار، میزان ریسک‌پذیری و راهبرد مؤسسه مالی؛ (۲) حفظ چارچوب حاکمیتی مناسب با نقش‌ها و مسئولیت‌های روشن و مشخص؛ (۳) گنجاندن ریسک‌های هوش مصنوعی در چارچوب مدیریت ریسک و مستندسازی مؤثر موارد استفاده از این فناوری؛ و (۴) یادگیری مستمر و سازگاری با تحولات.
- ارائه چارچوبی جامع برای مدیریت ریسک در سراسر چرخه عمر هوش مصنوعی، از توسعه تا استقرار و به‌کارگیری آن. این گروه بر هشت محور تمرکز دارد: (۵) ارزیابی مؤثر و نظام‌مند اهمیت و ریسک‌های مرتبط با موارد کاربرد هوش مصنوعی، هم در ابتدای استفاده و هم در مراحل بعدی؛ (۶) انتخاب فناوری‌های مناسب هوش مصنوعی؛ (۷) حاکمیت مناسب داده‌ها؛ (۸) قابلیت توضیح‌پذیری انواع مختلف هوش مصنوعی و بررسی کنترل‌های جبرانی برای کاهش ریسک؛ (۹) ارزیابی عملکرد موارد کاربرد هوش مصنوعی؛ (۱۰) نظارت انسانی مناسب و مؤثر؛ (۱۱) مدیریت ریسک‌های سایبری و ریسک‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) مرتبط با هوش مصنوعی؛ و (۱۲) مدیریت ریسک‌های ناشی از وابستگی به ارائه‌دهندگان و خدمات هوش مصنوعی شخص ثالث.
این راهکارها مجموعه‌ای از ابزارهای عملی در اختیار مؤسسات مالی قرار می‌دهند تا بتوانند آن‌ها را متناسب با شرایط و ویژگی‌های ریسک خود تنظیم کنند و در چارچوب‌های موجود، از جمله چارچوب‌های مدیریت ریسک سایبری و ریسک اشخاص ثالث، بگنجانند. این گزارش همچنین شامل مطالعات موردی است که مزایای گزارش‌شده از سوی مؤسسات مالی و چگونگی اجرای متناسب برخی از این راهکارها را نشان می‌دهند.
این راهکارها همچنین با هدف تقویت هماهنگی، همکاری و تبادل اطلاعات میان مؤسسات مالی، نهادهای ناظر و سایر ذی‌نفعان، در داخل حوزه‌های قضایی مختلف و میان آن‌ها، تدوین شده‌اند. این مجموعه بر فعالیت‌های پیشین و جاری هیئت ثبات مالی و سایر نهادهای تدوین‌کننده استاندارد استوار است و در مجموع با آن‌ها سازگاری دارد.
با تکامل فناوری‌ها و کاربردهای هوش مصنوعی، هیئت ثبات مالی تحولات این حوزه را زیر نظر خواهد داشت و در صورت لزوم، راهکارهای یادشده را به‌روزرسانی خواهد کرد تا از به‌کارگیری ایمن و مسئولانه هوش مصنوعی در مؤسسات مالی حمایت کند.
توضیحات تکمیلی برای سردبیران
هیئت ثبات مالی در ژوئن ۲۰۲۶، فرایند مشورت عمومی درباره راهکارهای پیشنهادی خود برای به‌کارگیری مسئولانه هوش مصنوعی را آغاز کرد. گزارش مروری بر پاسخ‌های دریافت‌شده در این فرایند مشورتی نیز امروز منتشر شده است.
هیئت ثبات مالی در سطح بین‌المللی، فعالیت‌های نهادهای مالی ملی و سازمان‌های بین‌المللی تدوین‌کننده استاندارد را هماهنگ می‌کند. این نهاد همچنین با هدف حفظ ثبات مالی، سیاست‌های مؤثر در زمینه مقررات‌گذاری، نظارت و سایر حوزه‌های مرتبط با بخش مالی را تدوین می‌کند و اجرای آن‌ها را ترویج می‌دهد. اعضای این هیئت شامل نهادهای ملی مسئول ثبات مالی در ۲۴ کشور و حوزه قضایی، مؤسسات مالی بین‌المللی، گروه‌های بین‌المللی نهادهای تنظیم‌گر و ناظر در بخش‌های مختلف و کمیته‌های متشکل از کارشناسان بانک‌های مرکزی هستند. هیئت ثبات مالی همچنین از طریق شش گروه مشورتی منطقه‌ای خود با حدود ۷۰ حوزه قضایی دیگر تعامل دارد.
ریاست هیئت ثبات مالی بر عهده اندرو بیلی، رئیس بانک مرکزی انگلستان، است. دبیرخانه این هیئت در شهر بازل سوئیس قرار دارد و بانک تسویه‌حساب‌های بین‌المللی میزبانی آن را بر عهده دارد.