افزایش ریسک‌های بانک‌های بزرگ وال‌استریت در تأمین مالی و به‌کارگیری هوش مصنوعی
بزرگ‌ترین بانک‌های وال‌استریت می‌خواهند از فرصت‌های رشد هوش مصنوعی بهره ببرند، بی‌آنکه گرفتار ریسک‌های آن شوند. رونق سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های این فناوری، چشم‌انداز درآمدهای قابل‌توجهی را پیش روی بانک‌ها قرار داده است؛ اما هم‌زمان، تردیدها درباره بازده این سرمایه‌گذاری‌ها و ظهور تهدیدهای امنیتی تازه، نگرانی‌هایی ایجاد کرده است.
مدیران بزرگ‌ترین بانک‌های آمریکا در هفته جاری درباره خطرهای ناشی از فعالیت عامل‌های هوش مصنوعی به نمایندگی از مشتریان و همچنین ابهام درباره میزان سرمایه و توان پردازشی موردنیاز برای تداوم رشد سریع این فناوری گفت‌وگو کردند.
دیوید سولومون، مدیرعامل گلدمن ساکس، در گفت‌وگو با تحلیلگران گفت: «اگرچه به جایگاه ممتازی که در چرخه سرمایه‌گذاری هوش مصنوعی داریم افتخار می‌کنیم، هیچ‌کس نمی‌داند با بلوغ اکوسیستم گسترده‌تر هوش مصنوعی، نیاز به سرمایه و توان پردازشی چگونه تغییر خواهد کرد.»
او افزود: «این موضوع تنها با ادامه پیشرفت فناوری و توسعه بازارها روشن‌تر خواهد شد. چنین ابهامی اهمیت هوشیاری در انتخاب فعالیت‌هایی را که تأمین مالی می‌کنیم و نحوه مدیریت ریسک‌های آن‌ها، بیش از پیش نشان می‌دهد.»
جین فریزر، مدیرعامل سیتی‌گروپ، معتقد است افزایش نرخ‌های بهره مانع ادامه سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی نخواهد شد. او گفت: «هیچ نشانه‌ای از کاهش سرعت سرمایه‌گذاری در اکوسیستم گسترده‌تر هوش مصنوعی نمی‌بینیم. توان پردازشی موجود به‌سادگی پاسخ‌گوی نیازها نیست.» منظور او از توان پردازشی، ظرفیت محاسباتی موردنیاز برای توسعه و اجرای مدل‌های هوش مصنوعی است که تراشه‌ها و مراکز داده آن را فراهم می‌کنند.
سرمایه‌های عظیم در مسیر توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی
حجم سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی بی‌سابقه است. غول‌های فناوری متعهد شده‌اند میلیاردها دلار برای ساخت مراکز داده هزینه کنند؛ مراکزی که زیرساخت اصلی تأمین توان پردازشی موردنیاز برای آموزش و اجرای مدل‌های هوش مصنوعی مولد به شمار می‌روند.
برای وال‌استریت، گسترش این زیرساخت‌ها فرصتی فراهم کرده است تا در تأمین مالی یکی از بزرگ‌ترین موج‌های سرمایه‌گذاری چند دهه اخیر مشارکت کند.
برایان موینیهان، مدیرعامل بانک آو آمریکا، گفت حجم عظیم سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی برای فعالیت‌های این بانک در حوزه تأمین مالی از طریق بدهی با رتبه اعتباری سرمایه‌گذاری و تأمین مالی اهرمی اهمیت زیادی دارد.
با این حال، بهره‌برداری از این فرصت تأمین مالی به عوامل نامعلومی بستگی دارد؛ از جمله اینکه آیا تقاضا برای توان پردازشی هم‌پای برنامه‌های بلندپروازانه توسعه این صنعت افزایش خواهد یافت، پروژه‌های مراکز داده چه میزان بازده ایجاد خواهند کرد و آیا مخالفت‌های محلی مانعی بر سر راه اجرای آن‌ها خواهد شد یا نه.
چارلی شارف، مدیرعامل ولز فارگو، در گفت‌وگو با تحلیلگران پس از انتشار نتایج مالی بانک گفت: «چرخه سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی به‌خودی‌خود به نیرویی پیچیده در اقتصاد کلان تبدیل شده است.» او افزود که توسعه این زیرساخت‌ها هم فرصت‌هایی ایجاد می‌کند و هم خطرهایی به همراه دارد؛ به‌ویژه با توجه به استفاده گسترده از تأمین مالی اهرمی و فشار افزایشی بر قیمت‌ها در برخی صنایع و زنجیره‌های تأمین.
شارف در ادامه گفت: «با وجود این، قدرت اقتصاد و آثار مثبت این سرمایه‌گذاری‌ها تاکنون بر پیامدهای منفی احتمالی آن‌ها غلبه داشته است.»
اگر نرخ‌های بهره برای مدتی طولانی در سطوح بالا باقی بمانند یا باز هم افزایش پیدا کنند، هزینه تأمین مالی پروژه‌های مراکز داده بیشتر خواهد شد. این وضعیت می‌تواند بازده سرمایه‌گذاری را کاهش دهد و بازپرداخت بدهی‌ها را برای وام‌گیرندگان پرهزینه‌تر کند.
شارون یشایا، مدیر مالی مورگان استنلی، در مصاحبه با رویترز گفت این بانک در انتخاب ریسک‌هایی که می‌پذیرد «بسیار سخت‌گیرانه» عمل می‌کند. او توضیح داد: «آنچه نگران‌کننده است، این است که بانک‌های رقیب و دیگر شرکت‌ها استانداردهای اعتباری خود را سهل‌گیرانه‌تر کنند؛ اتفاقی که می‌تواند مشکل‌ساز شود. ما توجه زیادی داریم که وارد چنین معاملاتی نشویم.» تد پیک، مدیرعامل این بانک، نیز به تحلیلگران گفت مشارکت در تأمین مالی هوش مصنوعی برای مورگان استنلی «اهمیتی حیاتی» دارد.
سرمایه‌گذاران نیز در حال سنجش منافع اقتصادی رونق هوش مصنوعی در برابر خطر زیان ناشی از وام‌هایی هستند که به پروژه‌های ناتوان از تحقق بازده موردانتظار اختصاص می‌یابند.
مکرای سایکس، مدیر سبد سرمایه‌گذاری در شرکت گابلی فاندز که سهام چند بانک را در اختیار دارد، گفت: «تا جایی که هزینه‌کرد شرکت‌های فناوری به رشد کلی اقتصاد کمک کند، این موضوع برای بانک‌ها مثبت و بااهمیت است. اما اگر ریسک اعتباری بانک‌ها مستقیماً به پروژه‌های مشخصی مانند ساخت مراکز داده با ماهیت سفته‌بازانه وابسته باشد، ممکن است در آینده مشکلاتی ایجاد شود.»
در مقابل، برخی دیگر از سرمایه‌گذاران معتقدند بانک‌ها برای مدیریت این خطرها آمادگی بیشتری از آنچه تصور می‌شود دارند؛ زیرا پس از بحران مالی، شیوه‌های مدیریت ریسک خود را سخت‌گیرانه‌تر کرده‌اند.
دیو الیسون، مدیر سبد سرمایه‌گذاری در هِنسی فاندز، گفت بانک‌ها درس‌های بحران مالی را فراموش نکرده‌اند و برخلاف نگرانی برخی سرمایه‌گذاران، با احتیاط بیشتری عمل می‌کنند. به گفته او، بانک‌ها در تأمین مالی پروژه‌های مرتبط با هوش مصنوعی نقش دارند، اما اغلب به‌عنوان ترتیب‌دهنده معاملات فعالیت می‌کنند و ریسک را میان دیگر مشارکت‌کنندگان توزیع می‌کنند.
مهار و محدودسازی ریسک‌های نوظهور هوش مصنوعی
بانک‌ها علاوه بر تأمین مالی توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی، خود نیز به استفاده از این فناوری روی آورده‌اند تا هزینه‌هایشان را کاهش دهند و بهره‌وری را افزایش دهند. با این حال، محاسبه دقیق منافع مالی حاصل از این اقدامات همچنان دشوار است.
جرمی بارنوم، مدیر مالی جی‌پی مورگان، گفت: «هرچند این روند بسیار مهم، چشمگیر و هیجان‌انگیز است، در مؤسسه‌ای با ابعاد بانک ما زمان زیادی لازم است تا تغییراتی واقعاً محسوس ایجاد شود.» او افزود که بنابراین، مشاهده‌نشدن آثار مثبت هوش مصنوعی در نتایج مالی فصلی بانک تا این مرحله تعجب‌آور نیست.
در مقابل، جین فریزر، مدیرعامل سیتی‌گروپ، گفت این بانک هم‌اکنون آثار ملموس استفاده از هوش مصنوعی را مشاهده می‌کند. به گفته او، این فناوری به بانک کمک کرده است محصولات را با هزینه کمتر و تا ۴۰ درصد سریع‌تر توسعه دهد. همچنین استفاده از ابزارهای برنامه‌نویسی، فرایند توسعه را آسان‌تر کرده و هزینه‌های پرداختی به تأمین‌کنندگان فناوری را ۳۰ درصد کاهش داده است.
فریزر گفت: «ما شاهد آن هستیم که منافع مالی حاصل از هوش مصنوعی و خودکارسازی، به میزان قابل‌توجهی از سرمایه‌گذاری‌هایی که از ابتدای سال تاکنون انجام داده‌ایم بیشتر بوده است.» این بانک از هوش مصنوعی برای کاهش حجم فرایندهای دستی و کوتاه‌تر کردن زمان پاسخ‌گویی در خدمات مشتریان نیز استفاده می‌کند.
سرمایه‌گذاران انتظار دارند هوش مصنوعی به افزایش بهره‌وری در شرکت‌های سراسر آمریکا منجر شود. در عین حال، ارزش‌گذاری کنونی سهام آمریکا به‌گونه‌ای است که اگر این افزایش بهره‌وری کمتر از انتظار باشد، بازار ظرفیت چندانی برای تحمل چنین ناامیدی‌ای ندارد.
برایان مالبری، استراتژیست ارشد بازار در شرکت زکس اینوستمنت منیجمنت، گفت: «اگر این افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌ها تا پایان سال آینده محقق نشود، سرمایه‌گذاران درباره هیاهوی پیرامون هوش مصنوعی تردید خواهند کرد.»
هم‌زمان، عامل‌های هوش مصنوعی با دستیابی به توانایی انجام مستقل اقدامات، چالش‌های امنیتی تازه‌ای ایجاد می‌کنند. این فناوری همچنین تهدید ناشی از حملات سایبری مهاجمان بیرونی را افزایش داده است.
جیمی دایمون، مدیرعامل جی‌پی مورگان، گفت این بانک در حال توسعه ابزارهایی برای مدیریت ریسک‌های مرتبط با هوش مصنوعی عامل‌محور است. — رویترز