کارمند OpenAI به تلاش برای سرقت مالکیت فکری این شرکت متهم شد
۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ | نویسنده: مت گروکوت
شرکت OpenAI پس از کشف یک دستگاه ضبط صدای مخفی در یکی از اتاق‌های جلسات مدیران ارشد خود در دفتر مرکزی این شرکت در سان‌فرانسیسکو، پرونده را به پلیس فدرال آمریکا (FBI) ارجاع داده است.
به گزارش وزارت دادگستری آمریکا، عبدالرحمن الفوزان، کارمند ۳۵ ساله OpenAI و تبعه عربستان سعودی، روز ۹ اکتبر بازداشت شد و به استفاده از یک دستگاه الکترونیکی برای شنود مکالمات حضوری متهم شده است.
OpenAI در بیانیه‌ای در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که پس از شناسایی یک «دستگاه ضبط پیشرفته»، با استفاده از مدل‌های هوش مصنوعی داخلی خود به بررسی تجهیزات و شناسایی منشأ آن پرداخته است. به گفته این شرکت، بررسی‌ها به شناسایی کارمندی منجر شد که ظاهراً چند روز پیش از کشف دستگاه، آن را در محل نصب کرده بود. OpenAI پس از شناسایی این فرد، همکاری خود را با او قطع کرد.
این شرکت در بیانیه خود تأکید کرد: «در حال حاضر هیچ نشانه‌ای در اختیار نداریم که حاکی از دسترسی غیرمجاز این فرد به وزن‌های مدل‌های هوش مصنوعی، کدهای منبع یا اطلاعات مشتریان، یا خارج کردن این داده‌ها از شرکت باشد.»
بر اساس اعلام وزارت دادگستری آمریکا، دستگاه شنود حدود ۲۸ سپتامبر نصب شده و دو روز بعد، در ۳۰ سپتامبر، هنگام بازرسی امنیتی کشف شده است. این دستگاه در میان دستمال توالت پنهان شده و به درگاه USB پشت تلویزیون یکی از اتاق‌های جلسات مدیران متصل بود. به گفته اف‌بی‌آی، این اتاق به‌طور مرتب برای برگزاری جلساتی استفاده می‌شد که در آن‌ها اطلاعات محرمانه مطرح می‌شد.
طبق شکایت‌نامه اف‌بی‌آی، دستگاه کشف‌شده تقریباً به اندازه یک انگشت شست بود، میکروفون داشت و امکان اتصال به دوربین نیز برای آن فراهم بود. اطلاعات ذخیره‌شده در این دستگاه رمزگذاری شده بود.
OpenAI در گفت‌وگو با تک‌کرانچ اعلام کرد که این تجهیزات از «قابلیت رمزگذاری پیشرفته، امکانات پایش صوتی و سازوکاری برای انتقال داده‌ها به‌گونه‌ای طراحی‌شده برای دور زدن سامانه‌های نظارتی» برخوردار بوده‌اند.
بر اساس کیفرخواست، بازرسان دستگاه ضبط دیگری نیز پیدا کرده‌اند که مشابه دستگاه نخست بود و به‌صورت سفارشی ساخته شده بود. این دستگاه در کیفی قرار داشت که الفوزان آن را بدون مراقبت در دفتر مرکزی شرکت رها کرده بود. همچنین گفته می‌شود تصاویر دوربین‌های نظارتی نشان می‌دهد او پشت تلویزیونی را بررسی کرده که نخستین دستگاه شنود در آن محل نصب شده بود. OpenAI نیز اعلام کرده شواهدی در اختیار دارد که نشان می‌دهد الفوزان احتمالاً قصد داشته دستگاه‌های ضبط بیشتری را در بخش‌های حساس دفاتر شرکت نصب کند.
کش پاتل، مدیر اف‌بی‌آی، می‌گوید الفوزان ظاهراً این تجهیزات را مخفی کرده بود تا «مکالمات حساس مربوط به فناوری ابرهوش مصنوعی این شرکت» را ضبط کند.
در شکایت‌نامه اف‌بی‌آی همچنین ادعا شده است که الفوزان از یک عامل هوش مصنوعی ویژه افزایش بهره‌وری برای جمع‌آوری اطلاعات درباره فعالیت‌های داخلی OpenAI استفاده کرده بود. اطلاعات مورد جست‌وجوی او شامل نشانی ساختمان‌ها، اتاق‌های جلسات، ظرفیت اتاق‌ها، تقویم‌ها و محل استقرار مدیران شرکت می‌شد. بنا بر گزارش‌ها، این پرس‌وجوها حدود یک ماه ادامه داشته و تا ۱۶ سپتامبر پیگیری شده است.
بر اساس کیفرخواست، همسر الفوزان نیز پرسش‌هایی را درباره ساخت، سفارشی‌سازی، نصب، آزمایش و دسترسی از راه دور به یک دستگاه ضبط صدا در اختیار چت‌بات‌ها قرار داده بود.
به گفته OpenAI، الفوزان در ژوئیه ۲۰۲۵ به این شرکت پیوست و در تیم محصول آن مشغول به کار شد. وزارت دادگستری آمریکا سمت او را مهندس اعلام کرده است. همچنین طبق شکایت‌نامه اف‌بی‌آی، او از سپتامبر ۲۰۲۰ اقامت دائم قانونی ایالات متحده را داشته است.
در صورت اثبات اتهام، الفوزان ممکن است به حداکثر پنج سال زندان، پرداخت جریمه‌ای تا سقف ۲۵۰ هزار دلار و سه سال آزادی تحت نظارت محکوم شود. تحقیقات درباره این پرونده همچنان ادامه دارد.
واکنش شدید OpenAI به تلاش ادعایی یکی از کارکنانش برای سرقت مالکیت فکری شرکت، انتقادهایی را به دنبال داشته و برخی این رفتار را نشانه دورویی دانسته‌اند؛ زیرا OpenAI خود برای استفاده از تمام داده‌های دارای حق نشر که در ساخت چت‌بات‌ها و ابزارهای تولید تصویرش به کار گرفته، از صاحبان آثار اجازه نگرفته است.
گروه پلبین کپیتال (Plebeian Capital Group) در واکنشی کنایه‌آمیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «لعنتی! واقعاً وحشتناک است که کسی بخواهد مالکیت فکری شما را بدزدد.»
رامی الغندور نیز با اشاره به یکی از اظهارات OpenAI نوشت: «شرکتی که آثار حاصل از یک عمر تلاش دیگران را می‌دزدد و از آن‌ها سود می‌برد، می‌گوید: ما حفاظت از فناوری، داده‌ها و کارکنان خود را جدی می‌گیریم.»
منبع تصویر: وزارت دادگستری ایالات متحده آمریکا