محدودیتهای دولت فدرال علیه آنتروپیک نگرانیها درباره رقابت در حوزه هوش مصنوعی را افزایش داده است
چرا این موضوع اهمیت دارد؟
مرکز پژوهشهای کنگره آمریکا (CRS) در گزارشی با عنوان «دولت فدرال و آنتروپیک: ملاحظاتی درباره نوآوری و رقابت در حوزه هوش مصنوعی» به بررسی تلاشهای دولت ترامپ برای محدود کردن استفاده نهادهای فدرال از فناوری شرکت آنتروپیک و پیامدهای احتمالی این اقدامات برای نوآوری و رقابت در صنعت هوش مصنوعی پرداخته است. این گزارش در پی اختلاف بر سر نحوه استفاده پنتاگون از مدلهای هوش مصنوعی آنتروپیک تهیه شده است؛ اختلافی که پرسشهایی درباره اختیارات دولت فدرال در انعقاد قراردادها، امنیت ملی، تدابیر حفاظتی شرکتهای فناوری و رقابت در صنعت هوش مصنوعی ایجاد کرده است.
موضوع فراتر از اختلاف میان دولت و یک شرکت خصوصی است. یکی از مسائل اصلی این است که نهادهای فدرال بر چه اساسی تأمینکنندگان تجاری هوش مصنوعی را انتخاب میکنند و هنگامی که فناوری این شرکتها در فعالیتهای دولت به کار گرفته میشود، چه سازوکارهای نظارتی باید بر آنها حاکم باشد. پرسش دیگر این است که آیا اعمال محدودیتهای دولتی علیه شرکتهای مشخص میتواند انگیزه سرمایهگذاری و نوآوری را کاهش دهد. این گزارش همچنین اختیارات دولت برای معرفی توسعهدهندگان داخلی هوش مصنوعی بهعنوان تهدیدی برای امنیت ملی و پیامدهای چنین تصمیمی برای پیمانکاران فدرال را بررسی میکند.
ابعاد اصلی ماجرا
این گزارش روابط دولت فدرال با آنتروپیک، توسعهدهنده خانواده مدلهای هوش مصنوعی کلود (Claude)، را پس از دستور ۲۷ فوریه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بررسی میکند. ترامپ در این دستور از نهادهای فدرال خواست استفاده از فناوری آنتروپیک را متوقف کنند. پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، نیز پس از بروز اختلاف بر سر کاربردهای مجاز سامانههای هوش مصنوعی این شرکت اعلام کرد که پنتاگون آنتروپیک را از منظر امنیت ملی، خطری در زنجیره تأمین معرفی خواهد کرد.
بخشی از این اختلاف به درخواست آنتروپیک برای ممنوعیت استفاده از فناوری این شرکت در تسلیحات کاملاً خودمختار و نظارت گسترده بر شهروندان در داخل آمریکا مربوط میشد. آنتروپیک استدلال میکرد که مدلهای پیشرفته کنونی هوش مصنوعی هنوز از قابلیت اطمینان کافی برای بهکارگیری در تسلیحات خودمختار برخوردار نیستند و نظارت گسترده نیز حقوق بنیادین افراد را نقض میکند. اقدامات پنتاگون این پرسش را مطرح کرد که دولت تا چه اندازه اختیار دارد روابط تجاری پیمانکاران خود با توسعهدهندگان هوش مصنوعی را محدود کند و آیا چنین محدودیتهایی میتواند بر رقابت در این صنعت تأثیر بگذارد.
اقدامات دولت ترامپ باعث شد نهادهای فدرال محصولات آنتروپیک را از مسیرهای رسمی خرید و تأمین خدمات خود کنار بگذارند. اداره خدمات عمومی آمریکا (GSA) این شرکت را از پلتفرم خرید هوش مصنوعی دولت فدرال و فهرست قراردادهای چندتأمینکننده حذف کرد، اما مداخله بعدی دادگاه به بازگشت آنتروپیک به این سازوکارها انجامید. وزارت بازرگانی آمریکا نیز در ماه ژوئن محدودیتهایی صادراتی بر مدلهای Mythos 5 و Fable 5 آنتروپیک اعمال کرد، اما پیش از پایان همان ماه این محدودیتها را برداشت.
رسیدگی قضایی به این اختلاف تاکنون به نتایج متفاوتی منجر شده است. در ۲۷ اوت، یک قاضی فدرال در کالیفرنیا با تشخیص نقض حمایتهای قانونی مقرر در قانون اساسی و حقوق اداری، اجرای یکی از تصمیمهای پنتاگون برای معرفی آنتروپیک بهعنوان خطر زنجیره تأمین و همچنین دستور محدودکننده روابط پیمانکاران دفاعی با این شرکت را بهطور دائمی ممنوع کرد. با این حال، در ۲۵ سپتامبر، دادگاه تجدیدنظر حوزه ناحیه کلمبیای آمریکا تصمیم جداگانهای را که بر اساس قوانین تدارکات فدرال اتخاذ شده بود، تأیید کرد. این حکم به پنتاگون اجازه میدهد تا زمانی که اقدام قضایی دیگری مانع آن نشده است، حذف محصولات آنتروپیک از سامانههای خود را ادامه دهد.
این گزارش پیامدهای مالی احتمالی این اختلاف برای آنتروپیک را نیز بررسی کرده است. این شرکت قراردادی با پنتاگون به ارزش حداکثر ۲۰۰ میلیون دلار دریافت کرده بود، اما درآمد سالانهشده گزارششده آن در ماه مه از ۴۷ میلیارد دلار فراتر رفت. مرکز پژوهشهای کنگره خاطرنشان میکند که از دست رفتن مستقیم قراردادهای فدرال ممکن است تأثیر مالی محدودی بر آنتروپیک داشته باشد. در مقابل، محدودیتهای گستردهتری که روابط این شرکت با پیمانکاران دولتی، سرمایهگذاران و مشتریان تجاری را تحت تأثیر قرار دهد، میتواند پیامدهای مالی بهمراتب مهمتری داشته باشد.
دولت ترامپ افزایش توان رقابتی آمریکا در حوزه هوش مصنوعی را یکی از اولویتهای اعلامشده خود قرار داده است. اقدامات این دولت علیه آنتروپیک، از یک سو با هدف تقویت رقابتپذیری در این حوزه و از سوی دیگر با پرسشهای دیرینه درباره رعایت انصاف در قراردادهای دولتی گره خورده است. مرکز پژوهشهای کنگره به پیامدهای احتمالی این اقدامات برای کل بازار هوش مصنوعی اشاره میکند؛ از جمله اینکه اگر محدودیتهای فدرال توانایی یکی از توسعهدهندگان بزرگ داخلی را برای سرمایهگذاری در مدلهای جدید تضعیف کند، ممکن است رقابت در این صنعت کاهش یابد.
توجه کنگره به نحوه خرید و تأمین فناوری هوش مصنوعی موضوع تازهای نیست، اما اختلاف اخیر پرسشهای مربوط به وابستگی دولت به تأمینکنندگان خاص، امنیت ملی، حفاظت از دادهها و تمرکز توانمندیهای پیشرفته هوش مصنوعی در اختیار شمار محدودی از شرکتها را جدیتر کرده است. مرکز پژوهشهای کنگره چند مسیر احتمالی برای واکنش قانونگذاران مطرح میکند: نظارت کنگره بر اختیارات پنتاگون در معرفی شرکتها بهعنوان خطر امنیتی، شفافسازی الزامات ایمنی هوش مصنوعی از طریق قانونگذاری و بررسی بیشتر تأثیر اقدامات دولت فدرال بر نوآوری در بخش خصوصی.
جمعبندی
این گزارش به رأیگیری مشخصی در کنگره یا مهلت معینی برای تدوین مقررات جدید اشاره نمیکند. در عوض، از قانونگذاران میخواهد بررسی کنند که آیا اختیارات کنونی دولت فدرال در حوزه قراردادهای دولتی و امنیت ملی میتواند تعادل مناسبی میان نوآوری، رقابت و ایمنی هوش مصنوعی برقرار کند یا خیر.
کنگره میتواند اختیارات پنتاگون برای اعمال محدودیت علیه تأمینکنندگان هوش مصنوعی را بررسی کند، معیارهای روشنتری برای کاربردهای حساس این فناوری، از جمله تسلیحات خودمختار و نظارت، تعیین کند یا منتظر نتایج رسیدگیهای قضایی بیشتر و مذاکرات احتمالی میان آنتروپیک و دولت فدرال بماند. نحوه حلوفصل این مسائل میتواند بر روابط آینده دولت فدرال با توسعهدهندگان تجاری هوش مصنوعی و همچنین وضعیت رقابت در این صنعت تأثیر بگذارد.
