شکایت ایالت آرکانزاس از OpenAI به‌دلیل ادعاهای گمراه‌کننده درباره ایمنی ChatGPT
تیم گریفین، دادستان کل ایالت آرکانزاس آمریکا، روز چهارشنبه ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶، شکایتی علیه شرکت OpenAI مطرح کرد. او مدعی است این شرکت با ارائه اطلاعات گمراه‌کننده درباره ایمنی ChatGPT، پنهان کردن خطرات شناخته‌شده این چت‌بات و جمع‌آوری یا نگهداری غیرقانونی اطلاعات شخصی کودکان و نوجوانان، حقوق مصرف‌کنندگان را نقض کرده است.
این شکایت ۷۳ صفحه‌ای در دادگاه حوزه قضایی شهرستان فاکنر ثبت شده و در آن، بازپرداخت وجوه به مصرف‌کنندگان، اعمال جریمه‌های مدنی، ارائه اطلاعات شفاف‌تر درباره خطرات ایمنی و صدور احکامی برای محدود کردن برخی فعالیت‌های آزمایش و توسعه هوش مصنوعی پیشرفته درخواست شده است. شماره پرونده 23CV-26-2984 است.
OpenAI در واکنش به موج گسترده‌تر شکایت‌های ایالتی، بر تدابیر حفاظتی خود برای کاربران کم‌سن‌وسال تأکید کرده است. در بیانیه‌ای که از طریق ایمیل برای رسانه آیداهو کپیتال سان ارسال شد، درو پوساتری، سخنگوی این شرکت، اعلام کرد OpenAI سازوکارهای حفاظتی متناسب با گروه‌های سنی مختلف ایجاد کرده و به بهبود آن‌ها ادامه خواهد داد.
اتهام‌های مطرح‌شده از سوی آرکانزاس
دفتر دادستان کل آرکانزاس مدعی است OpenAI در حالی ChatGPT را محصولی ایمن معرفی کرده که از خطرات و محدودیت‌های جدی آن آگاه بوده، اما اطلاعات کافی درباره این مسائل در اختیار مصرف‌کنندگان قرار نداده است.
به گفته مقام‌های این ایالت، برخی کاربران، از جمله افراد زیر سن قانونی، توانسته‌اند از ChatGPT دستورالعمل‌هایی مرتبط با خودآزاری و خودکشی دریافت کنند. همچنین در این شکایت ادعا شده است که کاربران می‌توانند سازوکارهای ایمنی چت‌بات را دور بزنند و پاسخ‌هایی دریافت کنند که به گفته OpenAI، تدابیر حفاظتی این شرکت برای جلوگیری از ارائه آن‌ها طراحی شده‌اند.
گریفین در اطلاعیه اعلام شکایت گفت: «OpenAI به ما اطمینان می‌دهد که ChatGPT ایمن است؛ اما نتیجه این اطمینان‌بخشی، جان‌باختن انسان‌ها و آسیب دیدن افراد بوده است.»
در متن شکایت همچنین ادعا شده است که طراحی گفت‌وگومحور ChatGPT کاربران را به اتکا به این سامانه تشویق می‌کند و ممکن است به وابستگی عاطفی آن‌ها منجر شود. این موارد در حال حاضر صرفاً ادعاهای مطرح‌شده در شکایت مدنی ایالت هستند و دادگاه هنوز آن‌ها را تأیید نکرده است.
ادعاهای حقوقی آرکانزاس در سه دسته اصلی قرار می‌گیرند:
حمایت از مصرف‌کنندگان: ایالت آرکانزاس مدعی است OpenAI با ارائه اطلاعات خلاف واقع، استفاده از روش‌های فریبکارانه یا غیرمنصفانه و پنهان کردن اطلاعات مهم درباره خطرات ChatGPT، قانون مقابله با رویه‌های تجاری فریبکارانه آرکانزاس را نقض کرده است.
حریم خصوصی کودکان و نوجوانان: در این شکایت ادعا شده است که OpenAI با جمع‌آوری و نگهداری اطلاعات شخصی افراد زیر سن قانونی و کوتاهی در اطلاع‌رسانی الزامی یا دریافت رضایت لازم، قانون حفاظت از حریم خصوصی آنلاین کودکان و نوجوانان را نقض کرده است.
ادعاهای مبتنی بر حقوق عرفی: این شکایت مواردی از جمله سهل‌انگاری، مسئولیت محض ناشی از نقص‌های ادعایی در طراحی محصول و کوتاهی در هشدار دادن درباره خطرات، دارا شدن بلاجهت و ایجاد مزاحمت عمومی را نیز در بر می‌گیرد.
تأکید OpenAI بر تدابیر حفاظتی
پوساتری در گفت‌وگو با آیداهو کپیتال سان گفت: «ما سازوکارهای حفاظتی متناسب با سن کاربران را در محصول خود ایجاد کرده‌ایم که در سطح صنعت پیشرو هستند و بسیاری از محصولات دیگر هوش مصنوعی از آن‌ها برخوردار نیستند.»
او پذیرفت که این سامانه بی‌نقص نیست و گفت شرکت همچنان با کارشناسان مشورت خواهد کرد و به توسعه تدابیر ایمنی ادامه خواهد داد. پوساتری به قابلیت‌های موجود، از جمله ابزارهای کنترل والدین، یادآوری برای استراحت در هنگام استفاده از چت‌بات و سازوکارهای حفاظتی متناسب با سن کاربران اشاره کرد.
این سخنگو همچنین اعلام کرد OpenAI از همکاری با ایالت‌ها برای تدوین سیاست‌های هوش مصنوعی که کل این صنعت را پوشش دهند، حمایت می‌کند. اظهارات او به‌طور کلی درباره شکایت‌های ایالتی مطرح شده و در اختیار آیداهو کپیتال سان قرار گرفته است؛ این اظهارات مستقیماً برای رسانه NEA Report ارسال نشده‌اند.
خواسته‌های ایالت آرکانزاس از دادگاه
ایالت آرکانزاس از دادگاه خواسته است نقض قوانین حمایت از مصرف‌کنندگان و حفاظت از حریم خصوصی افراد کم‌سن‌وسال را از سوی OpenAI احراز کند و مانع ادامه این تخلفات شود. این ایالت همچنین خواستار صدور حکمی برای جلوگیری از جمع‌آوری و استفاده از اطلاعات شخصی کودکان و نوجوانان برخلاف قانون حفاظت از حریم خصوصی شده است.
در متن شکایت، ارائه توضیحات روشن‌تر درباره خطرات و محدودیت‌های مهم ChatGPT، بازپرداخت وجوه به مصرف‌کنندگانی که از اقدامات فریبکارانه آسیب دیده‌اند، پرداخت خسارت و اجرای تدابیر ایمنی بیشتر درخواست شده است.
آرکانزاس همچنین خواستار اعمال جریمه مدنی به مبلغ ۱۰ هزار دلار برای هر مورد ادعایی نقض قانون مقابله با رویه‌های تجاری فریبکارانه شده است. بر اساس مقررات قانونی مورد استناد در شکایت، در مواردی که تخلف شامل افراد سالمند یا دارای معلولیت باشد، ۱۰ هزار دلار جریمه اضافی نیز برای هر مورد درخواست شده است.
خواسته‌های مطرح‌شده در این پرونده به فعالیت‌های آینده OpenAI در زمینه توسعه هوش مصنوعی نیز مربوط می‌شود. آرکانزاس می‌خواهد آزمایش بیشتر مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی تا زمانی متوقف شود که تدابیر حفاظتی کافی اجرا شده و ناظران مستقل شخص ثالث، کارآمدی آن‌ها را تأیید کرده باشند.
این ایالت همچنین درخواستی جداگانه برای ممنوعیت ساخت مدل‌هایی با قابلیت «خودبهبوددهی بازگشتی» مطرح کرده است؛ یعنی مدل‌هایی که می‌توانند توانایی‌های خود را بهبود دهند. آرکانزاس می‌خواهد این ممنوعیت تا زمانی ادامه یابد که شرکت بتواند اطمینان حاصل کند چنین مدل‌هایی با ارزش‌های انسانی همسو خواهند بود. این محدودیت‌ها فعلاً تنها بخشی از خواسته‌های ایالت هستند و دادگاه هنوز حکمی برای اجرای آن‌ها صادر نکرده است.
طرح شکایت‌های مشابه در دیگر ایالت‌ها
شکایت آرکانزاس هم‌زمان با طرح دعاوی مشابه و مستقل در چند ایالت دیگر آمریکا مطرح شده است. بر اساس اطلاعیه دادستان کل نبراسکا، ایالت‌های آیووا، کانزاس، ویرجینیای غربی، آریزونا، آرکانزاس، آیداهو و مونتانا نیز علیه OpenAI شکایت کرده‌اند.
گریفین درخواست کرده است که رسیدگی به این پرونده با حضور هیئت منصفه انجام شود.