استاد دانشگاه: برتری OpenAI و آنتروپیک در هوش مصنوعی ممکن است خیلی زود ارزش خود را از دست بدهد
OpenAI و آنتروپیک (Anthropic) ممکن است همچنان از رقبای چینی خود در حوزه هوش مصنوعی پیشرفته‌تر باشند، اما به اعتقاد هاوارد یو، استاد مدیریت و نوآوری با عنوان استادی لگو در مدرسه کسب‌وکار IMD، این برتری فناوری لزوماً به اندازه‌ای که انتظار می‌رود ارزش اقتصادی نخواهد داشت.
وقتی از یو درباره برتری تقریباً چهار تا شش‌ماهه آزمایشگاه‌های پیشرو هوش مصنوعی آمریکا پرسیده شد، او این مزیت را «بسیار زودگذر» توصیف کرد.
یو در گفت‌وگو با بنزینگا گفت: «برای بیشتر کاربردها، اصلاً به چنین سطحی از توانایی نیاز ندارید.»
چرا برتری شش‌ماهه ممکن است اهمیت چندانی نداشته باشد؟
استدلال یو صرفاً این نیست که آزمایشگاه‌های چینی می‌توانند فاصله فناوری خود را با رقبای آمریکایی جبران کنند. نکته اصلی از نظر او این است که بسیاری از مشتریان اساساً نیازی به قابلیت‌های پیشرفته‌تر این مدل‌ها ندارند.
او به نمایشی از فناوری در شرکت تنسنت هولدینگز (OTC: TCEHY) اشاره کرد که در آن، یک عامل هوش مصنوعی در وی‌چت با اسکن بسته‌بندی دارو و استفاده از اطلاعاتی که از قبل در این پلتفرم وجود داشت، به‌سرعت راهنمایی‌های شخصی‌سازی‌شده ارائه می‌کرد.
یو گفت: «برای ارائه اطلاعات مفید، نیازی به یک مدل هوش مصنوعی فوق‌پیشرفته ندارید.»
به گفته او، همین منطق درباره کسب‌وکارها نیز صدق می‌کند؛ زیرا بسیاری از کارهایی که شرکت‌ها به هوش مصنوعی می‌سپارند، همچنان نسبتاً ساده هستند.
یو توضیح داد: «بیشتر شرکت‌ها از هوش مصنوعی برای کارهای ساده استفاده می‌کنند. برای رفتن به والمارت که لازم نیست فراری سوار شوید.»
اهمیت هزینه‌ها نیز فقط به انتخاب میان مدل‌های مختلف محدود نمی‌شود. یو گفت مدیرانی که با آن‌ها همکاری می‌کند، حتی هزینه خرید توکن‌های بیشتر برای استفاده از هوش مصنوعی را با هزینه استخدام نیروی انسانی بیشتر مقایسه می‌کنند.
او این پرسش را چنین مطرح کرد: «آیا باید توکن بیشتری بخریم یا نیروی انسانی بیشتری استخدام کنیم؟»
یو همچنین با استناد به پژوهش‌های مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) و شرکت مشاوره مک‌کینزی گفت بسیاری از پروژه‌های پیاده‌سازی هوش مصنوعی در شرکت‌ها نتوانسته‌اند بازده مورد انتظار را به همراه داشته باشند.
مدل‌های چینی فشار رقابتی را افزایش می‌دهند
مدل‌های متن‌باز و ارزان‌تر چینی، حتی در شرایطی که OpenAI و آنتروپیک از نظر فناوری همچنان پیشتاز باشند، چالش دیگری برای آزمایشگاه‌های توسعه‌دهنده مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی ایجاد می‌کنند.
یو توضیح داد که شرکت‌ها می‌توانند این مدل‌ها را دانلود کنند، آن‌ها را در مراکز داده خود به اجرا درآورند و به این ترتیب کنترل بیشتری بر اطلاعات سازمانی داشته باشند. به گفته او، تمایل به کاهش وابستگی به زیرساخت‌ها و فناوری‌های آمریکایی به‌ویژه در اروپا بسیار زیاد است، اما نشانه‌های این رویکرد در میان شرکت‌های آمریکایی نیز دیده می‌شود.
او گفت شرکت‌ها همین حالا نیز از مدل‌های متن‌باز چینی استفاده می‌کنند؛ از جمله یک استارتاپ شناخته‌شده در سیلیکون‌ولی که از حمایت مالی شرکت سرمایه‌گذاری اندریسن هوروویتز برخوردار است.
لیپ‌بو تن، مدیرعامل اینتل (NASDAQ: INTC)، نیز این هفته دیدگاه مشابهی مطرح کرد. او گفت مدل‌هایی مانند دیپ‌سیک (DeepSeek)، کیمی (Kimi) و GLM همین حالا نیز «به‌اندازه کافی خوب» هستند، هزینه توکن کمتری دارند و با سرعت «بسیار زیادی» در حال گسترش و پذیرش هستند.
بازار مصرف‌کنندگان ممکن است شرایط متفاوتی داشته باشد
با وجود این فشارهای رقابتی، یو انتظار ندارد مدل‌های چینی بتوانند به همین آسانی جایگاه OpenAI یا آنتروپیک را در بازار مصرف‌کنندگان غربی تضعیف کنند.
به گفته او، توانایی این شرکت‌ها در حفظ کاربران شاید بیش از آنکه به برخورداری از هوشمندترین مدل مربوط باشد، به مزیت‌های ساده‌ای در طراحی محصول، مانند دسترسی آسان و رابط کاربری مرتب و ساده، وابسته باشد.
اما شرایط برای مشتریان سازمانی متفاوت است. یو بازار کسب‌وکار به کسب‌وکار (B2B) را بازاری بسیار بزرگ‌تر و تخصصی‌تر توصیف کرد؛ بازاری که در آن کاربران فنی می‌توانند مدل‌های متن‌باز را بدون نیاز به رابط کاربری صیقلی و کاربرپسندی که برای مصرف‌کنندگان عادی اهمیت دارد، پیاده‌سازی و استفاده کنند.
شرکت‌های آمریکایی همچنان بخت بیشتری برای پیشتازی دارند
معامله‌گران بازارهای پیش‌بینی همچنان انتظار دارند شرکت‌های آمریکایی پیشرفته‌ترین مدل‌های هوش مصنوعی را توسعه دهند. در بازار پیش‌بینی پالی‌مارکت، آنتروپیک و آلفابت (NASDAQ: GOOGL) برای داشتن بهترین مدل هوش مصنوعی در پایان سال ۲۰۲۶ رقابت بسیار نزدیکی دارند. احتمال تحقق این پیش‌بینی برای آنتروپیک حدود ۴۳ درصد و برای آلفابت حدود ۴۲ درصد برآورد می‌شود.
در همین بازار، احتمال پیشتازی OpenAI نزدیک به ۸ درصد و متا حدود ۴ درصد است، در حالی که سهم احتمالی آزمایشگاه‌های چینی حدود یک درصد یا کمتر برآورد می‌شود. ارزش معاملات انجام‌شده در این بازار نیز به حدود ۲٫۵ میلیون دلار رسیده است.
پرسشی که این بازار پیش‌بینی به آن می‌پردازد، این است که کدام شرکت توانمندترین مدل هوش مصنوعی را خواهد ساخت. اما استدلال یو بر پرسش متفاوتی متمرکز است که کسب‌وکارها با آن روبه‌رو هستند: آیا عملکرد بهتر یک مدل واقعاً آن‌قدر ارزش دارد که هزینه بیشتری برای آن پرداخت کنند؟
منبع تصویر: شاتراستاک