چرا هشت ایالت آمریکا از اوپن‌ای‌آی شکایت کرده‌اند؟
هشت ایالت آمریکا در بزرگ‌ترین اقدام حقوقی هماهنگ در سطح ایالت‌ها علیه غول فناوری اوپن‌ای‌آی، از این شرکت شکایت کرده‌اند. این شکایت‌ها به موج پرونده‌های حقوقی علیه اوپن‌ای‌آی افزوده شده است؛ شرکتی که خود را برای عرضه عمومی سهام آماده می‌کند.
چالش‌های حقوقی و نظارتی اخیر، نگرانی‌ها درباره نحوه استفاده از چت‌بات‌های هوش مصنوعی و شبکه‌های اجتماعی را پررنگ‌تر کرده و بحث‌هایی را درباره سیاست‌های شناسایی و رسیدگی به گفت‌وگوهای کاربران که حاوی تهدید به خشونت هستند، به راه انداخته است.
هم‌زمان، درخواست‌ها برای پاسخ‌گو کردن شرکت‌های هوش مصنوعی در قبال تأثیر پلتفرم‌های دیجیتال آن‌ها بر کاربران افزایش یافته است؛ به‌ویژه در مورد کودکان که بیشتر در معرض اعتیاد به این پلتفرم‌ها و دیگر آسیب‌های احتمالی قرار دارند.
موضوع این شکایت‌ها چیست؟
ایالت فلوریدا نخستین شکایت را در ماه ژوئن ثبت کرد. در این شکایت ادعا شده بود که این پلتفرم با فراهم کردن امکان جمع‌آوری اطلاعات برای عاملان تیراندازی در مدارس، ارائه راهنمایی درباره آسیب رساندن به خود و استفاده از الگوریتم‌های اعتیادآور برای وابسته نگه داشتن کاربران کم‌سن‌وسال، به کودکان آسیب رسانده است.
در این شکایت به تیراندازی در دانشگاه ایالتی فلوریدا در شهر تالاهاسی در آوریل ۲۰۲۵ اشاره شده است؛ حادثه‌ای که در آن یک فرد مسلح ۲۰ ساله دو بزرگسال را کشت و پنج نفر دیگر را زخمی کرد. بر اساس متن شکایت، فینیکس ایکنر، عامل تیراندازی، برای انتخاب نوع سلاح و مهمات و همچنین اطلاع از شلوغ‌ترین ساعات حضور افراد در محوطه دانشگاه، با برنامه چت‌جی‌پی‌تی متعلق به اوپن‌ای‌آی مشورت کرده بود.
روز چهارشنبه، دادستان‌های کل هشت ایالت آیووا، کانزاس، آریزونا، آرکانزاس، آیداهو، مونتانا، نبراسکا و ویرجینیای غربی اعلام کردند که آن‌ها نیز در دادگاه‌های مختلف سراسر آمریکا علیه اوپن‌ای‌آی شکایت کرده‌اند.
همه این ایالت‌ها مدعی‌اند که چت‌جی‌پی‌تی به ساکنانشان آسیب رسانده است. به گفته آن‌ها، این چت‌بات کاربران خود، از جمله نوجوانان، را برای آسیب رساندن به خود یا دیگران راهنمایی کرده است.
برنا برد، دادستان کل آیووا، در بیانیه‌ای گفت که اوپن‌ای‌آی «به کودکان آسیب می‌رساند و به مردم آیووا دروغ می‌گوید».
او افزود: «اوپن‌ای‌آی ادعا می‌کند چت‌جی‌پی‌تی ایمن است، در حالی که این ابزار توصیه‌های پزشکی خطرناک ارائه می‌دهد، افراد را به آسیب رساندن به دیگران تشویق می‌کند و برای خودکشی به آن‌ها راهنمایی می‌دهد؛ آن هم در حالی که وانمود می‌کند دوست آن‌هاست، دوستی که واقعی نیست.»
جی‌بی مک‌کاسکی، دادستان کل ویرجینیای غربی، نیز گفت این چت‌بات برای گفت‌وگوهای حساس درباره خودکشی، تیراندازی در مدارس و آسیب رساندن به خود، سازوکارهای حفاظتی کافی ندارد. مک‌کاسکی تأکید کرد: «ما باید هر کاری از دستمان برمی‌آید برای محافظت از کودکان انجام دهیم.»
چه اتهام‌هایی علیه اوپن‌ای‌آی مطرح شده است؟
در شکایت‌های مطرح‌شده ادعا شده است که چت‌جی‌پی‌تی به‌گونه‌ای طراحی شده که با کاربران همراهی کند و گفت‌وگو را برای آن‌ها جذاب نگه دارد تا اعتمادشان را به دست آورد. به ادعای شاکیان، این شیوه باعث می‌شود چت‌بات باورهای هذیانی کاربران را تقویت کند، آن‌ها را به رفتارهای خطرناک تشویق کند و در برنامه‌ریزی برای اقدامات خشونت‌آمیز، از جمله تیراندازی‌های جمعی، به آن‌ها کمک کند.
افزون بر این، در شکایت‌ها اوپن‌ای‌آی به نقض قوانین حمایت از مصرف‌کنندگان در ایالت‌های مختلف متهم شده است. شاکیان می‌گویند این شرکت با ارائه اطلاعات گمراه‌کننده درباره ایمنی ابزار هوش مصنوعی خود، کاربران را فریب داده است؛ در حالی که به ادعای آن‌ها، این ابزار سلامت ساکنان ایالت‌ها را به خطر می‌اندازد.
این ایالت‌ها از دادگاه‌ها خواسته‌اند احکامی صادر کنند که اوپن‌ای‌آی را به ایجاد تغییرات اساسی در نحوه عملکرد چت‌جی‌پی‌تی ملزم کند. آن‌ها همچنین خواستار اقداماتی برای جلوگیری از توسعه مدل‌های هوش مصنوعیِ دارای قابلیت بهبود خودکار توسط این شرکت هستند، تا زمانی که اوپن‌ای‌آی بتواند اطمینان دهد این مدل‌ها با ارزش‌های انسانی همسو هستند.
مایک هیلگرز، دادستان کل نبراسکا، گفت این شکایت «صرفاً اوپن‌ای‌آی را ملزم می‌کند همان استانداردهایی را رعایت کند که طبق قوانین نبراسکا برای هر شرکت دیگری نیز لازم‌الاجراست».
واکنش اوپن‌ای‌آی چه بوده است؟
درو پوساتری، سخنگوی اوپن‌ای‌آی، در بیانیه‌ای به رسانه‌ها اعلام کرد که این شرکت «سازوکارهای حفاظتی متناسب با سن کاربران را در محصولات خود تعبیه کرده که در صنعت پیشرو هستند و بسیاری از محصولات هوش مصنوعی دیگر فاقد آن‌ها هستند».
پوساتری گفت: «اگرچه هیچ سامانه‌ای نمی‌تواند بی‌نقص باشد، ما همچنان با متخصصان همکاری خواهیم کرد تا از دانش آن‌ها در کار خود بهره ببریم و تدابیر حفاظتی بیشتری ایجاد کنیم؛ از جمله امکاناتی مانند کنترل والدین، یادآوری زمان استراحت و سازوکارهای حفاظتی متناسب با سن در مدل‌ها که هم‌اکنون نیز وجود دارند.»
او افزود: «ما متعهدیم با ایالت‌ها برای تدوین سیاست‌های عملی در حوزه هوش مصنوعی همکاری کنیم؛ سیاست‌هایی که بر کل صنعت هوش مصنوعی اعمال شوند، نه فقط بر یک شرکت.»
این غول فناوری با چه شکایت‌های دیگری روبه‌روست؟
اوپن‌ای‌آی همچنین با ده‌ها شکایت از سوی اشخاص حقیقی روبه‌روست که مدعی‌اند چت‌جی‌پی‌تی به کاربران برای برنامه‌ریزی تیراندازی‌های جمعی یا دیگر اقدامات خشونت‌آمیز کمک کرده است.
روز سه‌شنبه، مادری که دو فرزندش از این چت‌بات استفاده می‌کنند، دادخواستی را برای طرح یک شکایت گروهی در دادگاه فدرال سان‌فرانسیسکو ثبت کرد. او مدعی است که اوپن‌ای‌آی به‌طور غیرقانونی از اطلاعات شخصی و داده‌هایی که افراد زیر سن قانونی با چت‌جی‌پی‌تی به اشتراک می‌گذارند، سود می‌برد.
در این دادخواست ادعا شده است که چت‌بات به‌گونه‌ای طراحی شده که اطلاعات و داده‌های افراد زیر سن قانونی را جمع‌آوری کند و سپس از آن‌ها برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی اوپن‌ای‌آی استفاده شود. طبق قوانین کالیفرنیا، افراد زیر سن قانونی نمی‌توانند برای استفاده از داده‌های خود رضایت قانونی بدهند.
در ماه ژوئیه نیز یک کشیش اهل فلوریدا از اوپن‌ای‌آی و مدیرعامل آن، سم آلتمن، شکایت کرد. او مدعی شد توصیه‌های پزشکی نادرست چت‌جی‌پی‌تی باعث شده برای درمان سرگیجه‌های مکرر خود به پزشک مراجعه نکند و در نتیجه دچار آمبولی ریه شود؛ عارضه‌ای که نزدیک بود جانش را بگیرد.
اوپن‌ای‌آی همچنین با مجموعه‌ای از شکایت‌ها به دلیل اطلاع ندادن تهدیدهای مطرح‌شده در چت‌جی‌پی‌تی به مقام‌های مسئول، پیش از وقوع یکی از مرگبارترین تیراندازی‌های جمعی تاریخ کانادا، روبه‌روست.
استان بریتیش کلمبیا در ماه سپتامبر شکایتی را علیه اوپن‌ای‌آی در دادگاهی در کالیفرنیا ثبت کرد. این اقدام هفت ماه پس از آن صورت گرفت که جسی ون روتسلار، جوان ۱۸ ساله، در شهر کوچک تامبلر ریج کانادا هشت نفر را به ضرب گلوله کشت که مادر و برادر ناتنی‌اش نیز در میان قربانیان بودند. او سپس با شلیک گلوله به زندگی خود پایان داد.
در این شکایت ادعا شده است که اوپن‌ای‌آی با وجود مشاهده تعاملات نگران‌کننده یک کاربر با چت‌جی‌پی‌تی، مقام‌های مسئول را مطلع نکرده است. شاکیان این شرکت را به «کمک و مشارکت در وقوع یک تیراندازی جمعی» متهم کرده‌اند.
قربانیان این تیراندازی و خانواده‌های آن‌ها نیز در اوایل سپتامبر، ۳۰ شکایت علیه اوپن‌ای‌آی در شعبه سان‌فرانسیسکوی دادگاه ناحیه شمالی کالیفرنیا ثبت کردند. آن‌ها مدعی‌اند که «چت‌جی‌پی‌تی در این تیراندازی جمعی نقش داشته و اوپن‌ای‌آی می‌توانست و باید از وقوع آن جلوگیری می‌کرد».
اوپن‌ای‌آی اعلام کرد که هشت ماه پیش از تیراندازی، یک حساب کاربری چت‌جی‌پی‌تی مرتبط با ون روتسلار را به دلیل سوءاستفاده شناسایی و غیرفعال کرده بود. با این حال، شرکت در آن زمان پلیس را مطلع نکرد، زیرا به گفته اوپن‌ای‌آی، محتوای منتشرشده از سوی این کاربر «به آستانه بالاتری که برای ارجاع موضوع به مقام‌های مسئول لازم است، نمی‌رسید». به عبارت دیگر، شرکت معتقد بود این محتوا نشان‌دهنده خطری معتبر و قریب‌الوقوع ناشی از برنامه‌ریزی برای اقدامات خشونت‌آمیز نیست.